της Σελίν Παριζό

Οι δολοφονίες γυναικών σε οικογενειακό περιβάλλον πληθαίνουν. Οι προβολείς δικαίως στρέφονται αυτή τη στιγμή προς αυτή την μακάβρια πραγματικότητα, καθώς κανείς δεν μπορεί να αποδεχτεί ως αναπότρεπτη μοίρα τις δολοφονίες αυτών των γυναικών από όσους μοιράζονται ή μοιράστηκαν τη ζωή τους μαζί τους. Είναι σήμερα το γαλλικό ποινικό δίκαιο στο ύψος των περιστάσεων; Ή μήπως πρέπει να έρθει να συμπληρώσει το νομικό μας οπλοστάσιο ο όρος «γυναικοκτονία»;

Η λέξη αυτή, που μπήκε πρόσφατα στο καθημερινό λεξιλόγιο, δεν έχει έναν ομόφωνα αποδεκτό ορισμό και δεν αναγνωρίζεται από την Γαλλική Ακαδημία. Η αμερικανίδα κοινωνιολόγος Diana E. H. Russell πρότεινε τον ακόλουθο ορισμό: «Η δολοφονία μιας γυναίκας επειδή είναι γυναίκα».

του Άκη Γαβριηλίδη

Στη σειρά Ταξιδεύοντας του Νίκου Καζαντζάκη, και ειδικότερα στον τόμο με τον υπότιτλο Ιταλία-Αίγυπτος, Σινά-Ιερουσαλήμ, Κύπρος-ο Μοριάς, υπάρχει και η καταγραφή μίας συνάντησής του με τον Κωνσταντίνο Καβάφη στην Αλεξάνδρεια. Το σχετικό χωρίο φαίνεται ότι έχει προκαλέσει μια σχετική εντύπωση στους διαπλέοντες το διαδίκτυο, διότι έχει αρκετές αναδημοσιεύσεις και χρησιμοποιείται τακτικά σε επετείους και συναφείς περιστάσεις όπου πρέπει κανείς να κάνει κάποια δημοσίευση για κάποιον εκ των δύο.

Οι αναδημοσιεύσεις αυτές περιλαμβάνουν μόνο το σχετικό κείμενο. Όσο έχω δει, δεν συνοδεύονται από κανένα σχόλιο όπου οι ενδιαφερόμενοι/-ες να εξηγούν για ποιο λόγο τους έκανε εντύπωση αυτό το απόσπασμα, και τι είδους εντύπωση.

Ξαναδιαβάζοντάς το χθες με αφορμή την επέτειο της γέννησης (και του θανάτου –είναι την ίδια μέρα) του ΚΠΚ, σκέφτηκα ό,τι και τις προηγούμενες φορές: πρόκειται για ένα κείμενο άθλιο. Είναι από ηθική άποψη Συνέχεια →

του/της Incredible and Strange Everything

Για 400 χρόνια, οι άντρες μεταφραστές άλλαζαν μια ελληνική λέξη στο πιο διάσημο έπος της ιστορίας —και αυτό διέγραφε την αλήθεια για τις σκλάβες που δολοφονήθηκαν επειδή είχαν βιαστεί.

Το 2017 κλόνισε την ιστορία της λογοτεχνίας.

Η Έμιλι Ουίλσον έγινε η πρώτη γυναίκα που μετέφρασε την Οδύσσεια του Ομήρου στα αγγλικά.

Τέσσερις αιώνες. Δεκάδες μεταφράσεις. Όλες γραμμένες από άντρες.

Και οι αναγνώστες παρατήρησαν αμέσως κάτι συγκλονιστικό: η ιστορία που νόμιζαν ότι γνώριζαν είχε ξαναγραφτεί αθόρυβα.

Ας ξεκινήσουμε με την πρώτη λέξη που χρησιμοποιεί ο Όμηρος για να περιγράψει τον Οδυσσέα: «πολύτροπος».

Όλοι οι άντρες μεταφραστές την έκαναν να φαίνεται ηρωική:

«Resourceful» [Επινοητικός]

«Versatile» [Ευέλικτος]

«Of many ways» [άνθρωπος των πολλών τρόπων]. Συνέχεια →

του Άκη Γαβριηλίδη

Σύμφωνα με ενθουσιώδες –και απολύτως σοβαρό- δημοσίευμα του ιστοχώρου Lamia Now, την περασμένη Τρίτη 5 Νοεμβρίου στην Αταλάντη έλαβε χώρα μια εκδήλωση που αποτελεί ένα αριστούργημα εθνικιστικού σουρεαλισμού. Ο Μποστ θα ήταν περήφανος να είχε φανταστεί σε κάποια γελοιογραφία του αυτή την ολόψυχη επιτέλεση εθνικιστικού κιτς και επινοημένης παράδοσης: επρόκειτο για τα αποκαλυπτήρια σιδερένιου γλυπτού που αναπαριστά τον μυθικό ήρωα Αίαντα Λοκρό, παρουσία διδασκάλων, μαθητών, ενός αρχιμανδρίτη, εκπροσώπων της «ιδιωτικής πρωτοβουλίας» η οποία χρηματοδότησε το πατριωτικό αυτό έργο (ένας εκ των οποίων έφερε το απίθανο –και ομολογουμένως ταιριαστό εν προκειμένω- όνομα Γαβριήλ Φονιάς), και τέλος μίας αρχαιολόγου η οποία έβγαλε τον σχετικό λόγο.

Σε αυτόν, μεταξύ άλλων, υποστήριξε τα εξής:

Από αυτόν εδώ τον τόπο, από το βασίλειο του Αίαντα, ξεκίνησαν —όπως μας παραδίδει ο Όμηρος— σαράντα πλοία με μαύρα πανιά για τον Τρωικό Πόλεμο. Πλοία που ταξίδεψαν για την τιμή της Ελλάδας, αλλά δεν γύρισαν ποτέ πίσω. Μαζί τους ταξίδεψε και ο θρυλικός βασιλιάς των Λοκρών, ο Αίας, ένας θρύλος που έφτασε ως εμάς, 3300 χρόνια μετά. Ο Αίας ο Λοκρός δεν ήταν μόνο πολεμιστής. Ήταν πρότυπο ανδρείας, πίστης και τιμής.

Αμέσως αμέσως είναι ορατή η πρώτη λαθροχειρία στη χρήση της διατύπωσης «τιμή της Ελλάδας».

Πρώτον: το να αποδίδουμε στον Όμηρο μια τέτοια φράση είναι ανιστόρητο (και αφιλολόγητο). Οι όροι «Ελλάδα, Συνέχεια →

της Νορά Μπουαζζουνί

Πες μου τι τρως και θα σου πω τι είσαι. Τον αφορισμό αυτόν του γαστρονόμου Ζαν-Αντέλμ Μπριγιά-Σαβαρέν, από το 1825, τον χρησιμοποιούν διάφοροι για να αποδείξουν ό,τι του περνά καθενός απ’ το μυαλό. Αυτό το «τι είσαι» όμως τι ακριβώς σημαίνει; Παραπέμπει άραγε σε μια κατάσταση παροδική ή μόνιμη; Είμαι για πάντα δεμένη με αυτό το κουτί από κρύα ραβιόλια που κατάπια καθισμένη μπροστά στην τηλεόραση ή σε αυτό το σάντουιτς με ζαμπόν που τσίμπησα ανάμεσα σε δυο βάρδιες στο γιαπί;

Το «τι τρως» είναι αντανάκλαση πρακτικών που συνδέονται με τη γεωγραφική ζώνη, την εθνοτική καταγωγή, την ηλικία, την κοινωνικοεπαγγελματική κατηγορία, το φύλο εκείνου ή εκείνης που τρώει. Αλλά επιπλέον, οι άνθρωποι τρώνε ό,τι μπορούν ή ό,τι επιθυμούν να είναι: ζυμαρικά με πέστο επειδή είναι γρήγορο, κρέας για να είναι γεροί/-ές και μπρατσωμένοι/-ες, πουτίγκα με σπόρους τσία για να είναι σε καλή υγεία, μιλκσέικ διαίτης για να αδυνατίσουν … Από την άλλη, πιο πεζά, αφού την τροφή την ενσωματώνουμε, «αυτό που τρώμε» γίνεται «εμείς». Αλλά οι τροφές αυτές είναι απλώς ένα άθροισμα από βιταμίνες, θρεπτικά συστατικά και ιχνοστοιχεία. Ό,τι αποκαλούμε Συνέχεια →