του Άκη Γαβριηλίδη

 

Ένα απόγευμα περί το 1990, ίσως λίγο νωρίτερα, βαδίζαμε με τον Γεράσιμο Βώκο στη νέα παραλία της Θεσσαλονίκης, προς τα ανατολικά, μάλλον για να πάει εκείνος σπίτι του –έμενε τότε στην Πιττακού 5, μία κάθετη στην Ανθέων-, κι εγώ να συνεχίσω προς Νέα Κρήνη. Είχε πρόσφατα επιστρέψει από ένα ταξίδι στο Παρίσι –ένα από τα πολλά. Συζητούσαμε για διάφορα θέματα, και κάποια στιγμή η συζήτηση πήγε στον Αλτουσέρ. Δεν θυμάμαι αν την πήγα εγώ ή εκείνος. Μάλλον και οι δύο. Εγώ τον ρώτησα αν ξέρει «τι κάνει τώρα». Γράφει, μου είπε ο Βώκος. Γράφει συνεχώς, έχει γεμίσει δωμάτια ολόκληρα με γραπτά. –Θα βγουν όμως; –Ε, τι να βγουν; Τώρα; Μόνο όταν πεθάνει πλέον. –Και … για ποιο θέμα; Τι τον απασχολεί; Τον έχεις δει, έχετε μιλήσει; –Τα πάντα. Τα πάντα τον Read More

του Τζόρτζιο Αγκάμπεν

 

Συναντήθηκα με τον Ασσάνζ πριν από δύο χρόνια στην πρεσβεία του Εκουαδόρ στο Λονδίνο και, καθώς ξανασκέφτομαι όσα μου είπε κατά τη συνάντησή μας, νομίζω ότι μπορούμε να καταλάβουμε γιατί συνελήφθη σήμερα. Ο Ασσάνζ μού είπε ότι ερευνούσε πώς ετοιμαζόταν η Google να χρησιμοποιήσει την τεράστια ποσότητα πληροφοριών που έχει συγκεντρώσει. Κατά τον Ασσάνζ, επρόκειτο να πουλήσει σε ασφαλιστικές εταιρείες και μυστικές υπηρεσίες δεδομένα σχετικά με τα συμφέροντα, τις επιθυμίες, την κατανάλωση, την υγεία, τα διαβάσματα, με δυο λόγια για τη ζωή εκατομμυρίων ατόμων σε όλες τις πτυχές της. Κατά τον Ασσάνζ –και πιστεύω ότι μπορούμε να συμμεριστούμε τη γνώμη του- αυτό θα συνεπαγόταν μια άνευ προηγουμένου αύξηση στις δυνατότητες ελέγχου επί των ανθρώπινων όντων από οικονομικές και αστυνομικές δυνάμεις. Οπότε, Read More

της Λωριάν Μαρτινέζ-Σεβ[i]

 

ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: ένας όρος που δημιουργήθηκε στην Ιουδαία τον 2ο αιώνα π.Χ. και σήμαινε την υιοθέτηση ελληνικής γλώσσας και συμπεριφοράς και ελληνικών εθίμων από ορισμένους Ιουδαίους. Κατ’ επέκταση έφτασε να σημαίνει την ελληνική κουλτούρα και όλα τα χαρακτηριστικά που έκαναν έναν Έλληνα να αναγνωρίζει τον εαυτό του ως τέτοιο. Καθώς δεν υπήρχε κάποιο ενιαίο ελληνικό κράτος, η πολιτισμική τους συγγένεια ήταν αυτή που έκανε τους Έλληνες να αυτοαναγνωρίζονται ως μέλη μίας και της αυτής Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Στις 23 Μαρτίου, στον Πειραιά, ο εφοπλιστής Βαγγέλης Μαρινάκης τέλεσε τα αποκαλυπτήρια προτομής του Νικήτα Σταματελόπουλου, η οποία αποτελεί χορηγία του Βαγγέλη Μαρινάκη στη μνήμη του πατέρα του, του εφοπλιστή Μιλτιάδη Μαρινάκη. Στην τελετή αυτή ο ιδιοκτήτης του Ολυμπιακού εξεφώνησε λόγο, το κείμενο του οποίου είχε την καλοσύνη να παραθέσει αυτούσιο ένα ειδησεογραφικό σάιτ ιδιοκτησίας του εφοπλιστή Βαγγέλη Μαρινάκη.

Στο σύντομο εισαγωγικό που προτάσσεται, το σάιτ μάς ενημερώνει ότι

με την έκφραση ενός αγνού πατριωτισμού, εκατοντάδες πολίτες τίμησαν τον ήρωα της Ελληνικής Επανάστασης, Νικήτα Σταματελόπουλο, γνωστό και ως Νικηταρά Τουρκοφάγο (οι υπογραμμίσεις δικές μου).

Ο συντάκτης δεν συνειδητοποιεί καν –εκτός αν το συνειδητοποιεί και το κάνει επίτηδες, υπονομευτικά- πόσο γελοίο και αντιφατικό είναι να χαρακτηρίζει «αγνό πατριωτισμό» Read More

του Άκη Γαβριηλίδη[i]

 

Στο Εντευκτήριο αρ. 39 δημοσιεύτηκε μελέτη του Τάκη Καγιαλή με τίτλο “Μοντερνισμός και πρωτοπορία. Η πολιτική ταυτότητα του ‘ελληνικού υπερρεαλισμού'». Την κεντρική θέση της μελέτης προσωπικά τη βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και γόνιμη, σε βαθμό που με έκανε να αναρωτηθώ μήπως θα ήταν δυνατό να δοκιμαστεί και σε ένα νέο αντικείμενο, εκτός του αρχικού της πεδίου. Στο παρόν λοιπόν κείμενο, όπως δηλώνει και ο τίτλος του, θα επιχειρήσω να προεκτείνω και να εφαρμόσω, στο μέτρο του δυνατού, ορισμένες από τις παρατηρήσεις του Καγιαλή στη στιχουργική παραγωγή του (αρχικώς) ποιητή Νίκου Γκάτσου.

 

1. Το “ύψιστο δίλημμα” και η επιλογή του Γκάτσου

Στην όλη συζήτηση περί των σχέσεων μοντερνισμού και πρωτοπορίας, περί του αν δηλαδή ο πρώτος αποτελεί έννοια ταυτόσημη, ευρύτερη, επάλληλη κ.τ.λ. σε σχέση με τη δεύτερη, δεν έχω να προσθέσω τίποτε. Ένα όμως στοιχείο από τη συζήτηση αυτή έχω την εντύπωση ότι προσφέρεται ιδιαιτέρως για να μας παράσχει μια κατανόηση των “περιπετειών” του Γκάτσου στη χώρα της νεοελληνικής τραγουδοποιίας: πρόκειται για αυτό που ο Καγιαλής, παραθέτοντας και τα λόγια του Γέητς, χαρακτηρίζει ως “ύψιστο δίλημμα του μοντερνιστή”. Για το ότι δηλαδή “ο μοντερνιστής αισθάνεται Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Σύμπασα η ομφαλοσκοπούσα ελληνική κοινωνία συγκλονίσθηκε χθες, και εξέφρασε -αλλά και παρήγαγε/ διόγκωσε με τεχνητά βοηθήματα- αυτόν τον ερεθισμό της μέσω των αντίστοιχων ΜΜΕ της, με όσα έγιναν στα εγκαίνια του νέου μουσείου Τροίας.

«Μαθήματα ιστορίας από τον Ερντογάν: ‘Ο Αχιλλέας και η Ωραία Ελένη μιλούσαν τούρκικα’»! Σκούζουν και ολοφύρονται οι ιστότοποι που πήραν φωτιά με την «νέα πρόκληση των γειτόνων». Φυσικά στα σχόλια δίνουν ρέστα, και συναγωνίζονται σε επιδείξεις ευρωκεντρικού σαρκασμού και επιθετικότητας η, αντίστοιχα, νηφάλιας και συγκαταβατικής αποδοκιμασίας, τουρκοφάγοι και αντιιμπεριαλιστές, για το «παραλήρημα του σουλτάνου» που «έχει χάσει την επαφή» και δε συμμαζεύεται.

Όποιος όμως αφιερώσει τρία λεπτά από το χρόνο του και στοιχειώδη ψυχραιμία για να παρακολουθήσει το σχετικό ρεπορτάζ που αναπαράγουν οι ίδιες αυτές αναφορές, θα διαπιστώσει ότι ο Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Ο γλωσσολόγος –και πολιτικός- Γεώργιος Μπαμπινιώτης φαίνεται ότι έχει βαλθεί να αναδειχθεί στον καλύτερο πελάτη αυτού εδώ του ιστολογίου.

Δεν είχα προλάβει να αναρτήσω το προηγούμενο σημείωμα όπου ανασκεύαζα τις ασυναρτησίες του περί «απεύθυνσης», και σήμερα συνέχισε τον ακατάσχετο βομβαρδισμό του επί της κοινής γνώμης μέσω συνέντευξής του στα ΝΕΑ με τον εύγλωττο τίτλο «Η γλώσσα δεν είναι ‘Μακεδονική’».

Όσα λέει εκεί, όπως και ο ίδιος ομολογεί, κατά το πλείστον είναι επανάληψη πραγμάτων ήδη ειπωμένων. Αναρωτιέται λοιπόν κανείς ποιος ο λόγος να μπαίνει σε αυτόν τον κόπο. Μία εξήγηση που θεωρώ πιθανή (αν και όχι βέβαιη) είναι ότι, με αυτό τον τρόπο, ο ενδιαφερόμενος, έχοντας διαισθανθεί ότι η θέση στην οποία έχει ταμπουρωθεί μέχρι τώρα είναι περικυκλωμένη και μη υποστηρίξιμη, προετοιμάζει το κοινό του για ελιγμούς Read More