Φύλο,αποικιοκρατία

Γκλόρια Στάινεμ: ο φεμινισμός της CIA

της Φάουζια Αφζάλ-Χαν

 

Υποθέτω ότι τελικά έγινα η «φεμινίστρια που χαλάει τη διασκέδαση», όπως μας προέτρεπε η Σάρα Άχμεντ. Μόνο που έχω γυρίσει ανάποδα τη ροή του συναισθήματος: ο θυμός μου δεν στρέφεται αποκλειστικά εναντίον των μισογύνηδων ανδρών ή των γυναικών συνεργών τους. Αντικείμενο της οργής μου είναι ο ίδιος ο φεμινισμός του κατεστημένου και οι γυναίκες της ελίτ που λειτουργούν ως υπηρέτριές του.

Ενώ πολλές φεμινίστριες —από διάφορες θεωρητικές κατευθύνσεις— συνεχίζουν να εκθειάζουν με λυρικό τρόπο την νεοφιλελεύθερη, σχεδόν ιμπεριαλιστική εικόνα της Γκλόρια Στάινεμ, εγώ έχω μείνει στήλη άλατος από την άκριτη λατρεία που εξακολουθεί να εμπνέει.

Αυτό που προκαλεί μεγαλύτερη απορία είναι η άρνηση των μέινστρημ φεμινιστριών — μερικές από τις οποίες, κατά τα άλλα, θαυμάζω — να καταγγείλουν τη Στάινεμ για το έργο καταστολής ανταρτικών κινημάτων που Συνέχεια

Κλασσικό
φεμινισμός,Γλώσσα,Δίκαιο,Φιλοσοφία,θρησκειολογία

Η «πίστη στην αδελφή» και η διαγραφή της γλώσσας

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Πριν από τις τελευταίες ανταλλαγές και τις ενστάσεις που διατυπώθηκαν για το σημείωμα σχετικά με την «καταγγελία για άγριο βιασμό» που γράψαμε από κοινού με την Ελισάβετ Γρηγοριάδου και το Μάριο Εμμανουηλίδη, δεν είχα συνειδητοποιήσει πόσο βαθιά έχει εμπεδωθεί μεταξύ ορισμένων εκπροσώπων του «κινήματος» μία αυθορμητίστικη/ «βιωματική» τάση βαθιάς υποτίμησης, έως διαγραφής, της γλωσσικής διάστασης των κοινωνικών φαινομένων.

Στις ενστάσεις που έφτασαν σε μένα, οι περισσότερες ήταν του τύπου (το αποδίδω με δικά μου λόγια χωρίς να παραθέτω κάποια συγκεκριμένη τοποθέτηση):

«αυτά που λέτε είναι μπλα μπλα και φιλολογίες».

«Κάνετε επιλεκτική ερμηνεία» (λες και είναι δυνατόν να υπάρξει κάποια άλλη ερμηνεία εκτός από επιλεκτική, η οποία να μην επιλέγει· αλλά … τι να κάνει; Να περιλαμβάνει ολόκληρο το προς ερμηνεία κείμενο;)
«Γιατί δίνετε τόση σημασία στις διατυπώσεις;».

«Αυτά είναι πράγματα λυμένα, τα έχουμε συζητήσει στο παρελθόν». (Χωρίς ποτέ να αναφέρεται ποιοι/ες τα συζήτησαν, σε τι συμπέρασμα κατέληξαν και γιατί το συμπέρασμα αυτό πρέπει να είναι δεσμευτικό για Συνέχεια

Κλασσικό
Γλώσσα,Φύλο

Το δράμα των επιζησασών

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Σε μια διαδικτυακή ανταλλαγή μεταξύ κυρίως γυναικών, (προφανώς φεμινιστριών αλλά δεν γνωρίζω να σας πω ποιας κατεύθυνσης/ κύματος/ τάσης), την οποία έτυχε να παρακολουθήσω, μία άγνωστή μου κυρία, στο τέλος μιας εκτενούς τοποθέτησης, διακήρυξε με έμφαση το εξής (μεταφέρω με κόπυ/πέιστ):

 

μια γυναίκα που επιβιώνει απο βιασμο και καθε είδους σεξουαλική κακοποίηση ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΖΗΣΑΣΑ.Για να γινει επιζησασα θέλει δρόμο.

 

Η λέξη επιζήσασα, όπως όλοι γνωρίζουμε ή μπορούμε να μάθουμε, είναι η μετοχή αορίστου του ρ. επιζώ.

Οπότε, η παραπάνω διατύπωση είναι μία μεγαλοπρεπής αντίφαση όρων. Είναι σαν να λέμε: κάποια που σηκώθηκε δεν είναι όρθια, κάποια που ενηλικιώθηκε δεν είναι ενήλικη, ένας κύκλος δεν είναι στρογγυλός κ.ο.κ.

Ίσως βέβαια να είναι ένα ηθελημένο οξύμωρο σχήμα. Όμως, ακριβώς, πόσο επιτυχημένο είναι αυτό το σχήμα από γλωσσική και ουσιαστική άποψη; Μας βοηθάει σε κάτι, εμάς ή –το κυριότερο- τις γυναίκες στις Συνέχεια

Κλασσικό
σεξουαλικότητα,Ανάλυση λόγου,Βία,Δίκαιο,Φύλο

Ένα κειμενικό revenge porn

του Άκη Γαβριηλίδη, της Ελισάβετ Γρηγοριάδου και του Μάριου Εμμανουηλίδη

 

Πολλά γράφτηκαν, και συνεχίζουν να γράφονται, γύρω από την «καταγγελία για άγριο βιασμό» που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο Indymedia. Δύο από αυτά ήταν τα εξής: α) «εγώ αδελφή μου σε πιστεύω». β) «Γιατί δεν προσέφυγε στη δικαιοσύνη;». Το πρώτο προφανώς λέγεται προς υποστήριξη της καταγγελίας· το δεύτερο μπορεί να λέγεται από δύο οπτικές γωνίες: αφενός προς αμφισβήτηση («αφού δεν προσέφυγε, δεν μπορεί να γίνει πιστευτή η καταγγελία»)· αλλά και, αφετέρου, προς ενθάρρυνση της καταγγέλλουσας να προσφύγει ώστε να τιμωρηθεί ο δράστης.

Ασχέτως οπτικής γωνίας, και οι δύο αποφάνσεις είναι εκτός θέματος, κατά διαφορετικό τρόπο αλλά για τους ίδιους λόγους.

Ο ένας λόγος είναι ότι δεν υπάρχει προς το παρόν καμία «αδελφή». Το κείμενο είναι ανώνυμο, δεν υπάρχει κάποιο πρόσωπο για το οποίο να τεθεί ζήτημα εάν το πιστεύουμε ή όχι. Το μόνο που μπορούμε να πιστέψουμε ή όχι είναι το κείμενο.

Όμως, τι σημαίνει να «πιστεύουμε» ένα κείμενο; Όποιος/-α δεν ακολουθεί μία εμπειριστική-μεταφυσική λογική της προφάνειας, της παρουσίας και της ταυτότητας κάθε πράγματος με τον εαυτό του, γνωρίζει ότι τα κείμενα εκ φύσεως σημαδεύονται από εντάσεις και ενέχουν περισσότερα νοήματα απ’ όσα κυριολεκτικά λένε, όχι λόγω κάποιας αδυναμίας ή υποκρισίας του συντάκτη τους αλλά κατ’ Συνέχεια

Κλασσικό
Βιοπολιτική,Δίκαιο,μετανάστευση

Σιντική: το ανθρώπινο σώμα ως μέσο

του Βασίλη Παπαστεργίου

 

Η ιδέα ότι ο άνθρωπος και το ανθρώπινο σώμα δεν μπορούν να εκλαμβάνονται και να χρησιμοποιούνται ως μέσα για την επίτευξη άλλων σκοπών είναι πολύ παλιά. Ο Καντ την διατύπωσε ρητά, αλλά πιθανόν αυτά να έχουν ειπωθεί και από άλλους πιο πριν και εγώ να το αγνοώ.

Αυτή η ιδέα είναι επίσης μια σύγχρονη ιδέα. Πάνω της έχουν θεμελιωθεί κάποιες σύγχρονες αρχές των δικαιωμάτων του ανθρώπου, όπως για παράδειγμα η απαγόρευση των βασανιστηρίων. Ο σύγχρονος νομοθέτης απαγορεύει τα βασανιστήρια ακόμα και όταν με αυτά είναι δυνατόν οι διωκτικές δυνάμεις να αποσπάσουν σημαντικές πληροφορίες.

Και τούτο όχι μόνο γιατί η ιστορική εμπειρία έχει δείξει ότι οι πληροφορίες και οι ομολογίες που αποσπώνται με βασανιστήρια είναι ιδιαίτερα επισφαλείς (καθώς ο βασανιζόμενος συχνά θα ομολογήσει ακόμα και όταν είναι αθώος για να σταματήσει το βάσανό του), αλλά και γιατί από άποψη αρχής είναι αδιανόητο να χρησιμοποιείται το ανθρώπινο σώμα ως μέσο για την επίτευξη ενός άλλου – δήθεν ανώτερου – σκοπού.

Θα έλεγε κανείς ότι γράφω πράγματα αυτονόητα.

Δυστυχώς όχι και τόσο. Αυτή η αυτονόητη αρχή παραβιάζεται σήμερα συστηματικά στην χώρα μας. Και παραβιάζεται συστηματικά αλλά και ομολογημένα από την πολιτική ηγεσία Συνέχεια

Κλασσικό
Γλώσσα,Πλήθος,κράτος

Ntrismpioti, Tzengko, Fampio: το κράτος εναντίον της γλώσσας

του Άκη Γαβριηλίδη

 

 

Όποιος παρακολουθεί διεθνείς αθλητικούς αγώνες τα τελευταία χρόνια, διαπιστώνει ότι τα ονόματα των αθλητ(ρι)ών με ελληνικό διαβατήριο, στις φανέλες τους, στους σχετικούς πίνακες των τηλεοράσεων και γενικά όπου αλλού συντρέχει περίπτωση, μεταγράφονται στα λατινικά με έναν τρόπο παράλογο και διεστραμμένο, ο οποίος δεν αντιστοιχεί προς αυτό που προφέρουν οι ομιλητές της ελληνικής και, συχνά, δεν αντιστοιχεί προς κάτι που να μπορεί να προφέρει ο ομιλητής οποιασδήποτε γλώσσας χωρίς να στραμπουλήξει τη γλώσσα του.

Το φαινόμενο αυτό νομίζω ότι είναι συνδυσμένο αποτέλεσμα δύο διαφορετικών διαδικασιών. Η μία αφορά την ομιλούμενη και η άλλη την γραπτή γλώσσα.

 

  • Τα τελευταία χρόνια, ιδίως στην Αθήνα και την υπόλοιπη νότια Ελλάδα, υπάρχει η τάση να προφέρονται όλα τα ντ ως d, όλα τα μπ ως b και όλα τα γγ, γκ ως g[1].

Αυτό δεν συνέβαινε πάντοτε, και δεν συμβαίνει παντού όπου μιλιούνται τα ελληνικά. Για να πειστούμε περί αυτού, αρκεί να ακούσουμε κάποια παλιότερα τραγούδια όπου οι τραγουδιστές και οι Συνέχεια

Κλασσικό
Κοινωνιολογία,Μετα-αποικιακές σπουδές,Πολιτική

Ράμφος/ Μάνος/ Τσουκαλάς: ευρωκεντρισμός και αυτοαποικιοποίηση

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Από μία νεκρολογία των τελευταίων ημερών, πληροφορήθηκα ότι εκλιπών το 1993 είχε δημοσιεύσει ένα άρθρο με τον τίτλο «‘Τζαμπατζήδες’ στη χώρα των θαυμάτων. Περί Ελλήνων στην Ελλάδα’».

Κουίζ, για όσους/-ες δεν γνωρίζουν το άρθρο και βαριούνται να ψάξουν την απάντηση στο Γκουγκλ:

Ποιος ήταν αυτός;

Ο Στέλιος Ράμφος, ο Στέφανος Μάνος ή ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς;

Με βάση τον τίτλο, ταιριάζουν και οι τρεις.

Καθώς και αρκετοί άλλοι. Θα έλεγα άπειροι.

Ας βοηθήσω λίγο: το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε, όχι στο Κλικ ή στο Liberal (που δεν υπήρχε ακόμη τότε), αλλά στην Ελληνική Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήμης. Συνέχεια

Κλασσικό
Εθνικισμός,Μουσική

Η εθνοκάθαρση του ρεμπέτικου

του Άκη Γαβριηλίδη

Από ανάρτηση του ραδιοφωνικού παραγωγού Γιώργου Τσάμπρα πληροφορήθηκα ότι χθες, στον αρχαιολογικό χώρο του Σουνίου, κοντά στον ναό του Ποσειδώνα, παρουσιάστηκε μία μουσική παράσταση με τον τίτλο «Βασίλης Τσιτσάνης, Ο Άγιος του Έρωτα και το Θείο Πάθος». Σε αυτήν συμμετείχαν η Δήμητρα Γαλάνη, η Εστουδιαντίνα Νέας Σμύρνης και μία –αποκλειστικά ανδρική- χορωδία με την επωνυμία “Ελληνική Βυζαντινή”. Όλοι αυτοί εκτελούσαν εναλλάξ τραγούδια του Τσιτσάνη και ορθόδοξους ύμνους.

Επειδή μου κίνησε την περιέργεια, έψαξα λίγο το θέμα και διαπίστωσα ότι η παράσταση αυτή έχει παρουσιαστεί τον τελευταίο χρόνο σε διάφορα σημεία ανά την Ελλάδα, μεταξύ των οποίων και το προαύλιο του Μουσείου της Ακρόπολης στο πλαίσιο του 3ου Φεστιβάλ Λατρευτικής Μουσικής, σε συνδιοργάνωση του Υπουργείου Πολιτισμού και της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Η συναυλία έλαβε χώρα στις 13 Μαΐου, Κυριακή των Βαΐων όπως επισημαίνει με κεφαλαία γράμματα η σχετική αναγγελία στο επίσημο σάιτ της Λυρικής.

Στο άτυπο ρεπορτάζ του Τσάμπρα αναφέρεται ότι “αν περιφερόταν κανείς [στο χώρο της παράστασης], θα μπορούσε να παρακολουθήσει δύο – μην σας πω και τρεις – διαφορετικές … συναυλίες”.

Συνέχεια
Κλασσικό
Δίκαιο,Φύλο

Η ποινικοποίηση της γυναικοκτονίας προσκρούει στην ισότητα απέναντι στο νόμο

της Σελίν Παριζό

Οι δολοφονίες γυναικών σε οικογενειακό περιβάλλον πληθαίνουν. Οι προβολείς δικαίως στρέφονται αυτή τη στιγμή προς αυτή την μακάβρια πραγματικότητα, καθώς κανείς δεν μπορεί να αποδεχτεί ως αναπότρεπτη μοίρα τις δολοφονίες αυτών των γυναικών από όσους μοιράζονται ή μοιράστηκαν τη ζωή τους μαζί τους. Είναι σήμερα το γαλλικό ποινικό δίκαιο στο ύψος των περιστάσεων; Ή μήπως πρέπει να έρθει να συμπληρώσει το νομικό μας οπλοστάσιο ο όρος «γυναικοκτονία»;

Η λέξη αυτή, που μπήκε πρόσφατα στο καθημερινό λεξιλόγιο, δεν έχει έναν ομόφωνα αποδεκτό ορισμό και δεν αναγνωρίζεται από την Γαλλική Ακαδημία. Η αμερικανίδα κοινωνιολόγος Diana E. H. Russell πρότεινε τον ακόλουθο ορισμό: «Η δολοφονία μιας γυναίκας επειδή είναι γυναίκα».

Συνέχεια
Κλασσικό
Δίκαιο

Το ‘πολεμοχαρές’ Νoμικό Συμβούλιο του Κράτους κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας

του Ακρίτα Καϊδατζή

Ι.

Με τις διατάξεις της παραγράφου 1.5 («Περιορισμοί») του άρθρου 8 («Βασική και Εφαρμοσμένη Έρευνα») του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας του Ε.Μ.Π. τίθενται μια σειρά από περιορισμούς στην έρευνα που διεξάγεται στο ίδρυμα, οι οποίοι απαριθμούνται στις περιπτώσεις α΄ έως στ΄. Μεταξύ πολλών άλλων είναι και ο προβλεπόμενος στην περίπτ. α΄ περιορισμός ότι στο Ε.Μ.Π. «δεν αναλαμβάνονται έρευνες με χρηματοδότηση από διεθνείς στρατιωτικούς συνασπισμούς» (εδάφιο β΄ in fine). Η ratio της ρύθμισης προκύπτει από την εισαγωγική περίοδο της διάταξης όπου, εν είδει αιτιολογίας, αναφέρεται: «Η ιστορία του Ιδρύματος είναι συνδεδεμένη με αγώνες για την ελευθερία και την ειρήνη» (εδάφιο α΄)[1].

Η διάταξη ισχύει από το 2000, οπότε εγκρίθηκε και τέθηκε σε ισχύ ο κανονισμός[2], χωρίς ποτέ μέχρι τώρα να έχει απασχολήσει οποιονδήποτε. Και ευλόγως. Είναι ένας απολύτως συνήθης, σχεδόν κοινότοπος, περιορισμός που τίθεται στην έρευνα για λόγους ηθικής και δεοντολογίας. Το προφανές που πρέπει να παρατηρηθεί είναι πως η διάταξη δεν απαγορεύει κανένα πεδίο και κανένα είδος έρευνας. Απαγορεύει μόνο τη χρηματοδότηση της (όποιας) έρευνας από ορισμένη κατηγορία φορέων: τους διεθνείς στρατιωτικούς συνασπισμούς. Η ίδια έρευνα μπορεί ανεμπόδιστα να χρηματοδοτηθεί από οποιονδήποτε άλλο φορέα[3].

Συνέχεια
Κλασσικό