σεξουαλικότητα,Δίκαιο,Κριτική της πολιτικής οικονομίας,Μετακίνηση,Φύλο

Το συνεχές μεταξύ σεξουαλικής και βιομηχανικής εργασίας

της Ρούτβιτσα Αντριάσεβιτς

 

 

Οι παγκόσμιες διαδικασίες, όπως έχει επισημάνει η Ursula Biemann (2000), «εγκαλούν άμεσα τις γυναίκες ως προς τη σεξουαλικότητά τους» (σ. 76). Από τη δεκαετία του 1990, διεθνικές ερευνήτριες στις φεμινιστικές, τις μεταναστευτικές και τις μετα-αποικιακές σπουδές έχουν αναλάβει θεωρητικές και πολιτικές προσπάθειες να αμφισβητήσουν απόψεις που θεωρούν το trafficking[1] για σεξουαλική εκμετάλλευση ως κάποια ξεχωριστή μορφή σύγχρονης δουλείας και την άποψη που θεωρεί το θύμα διακίνησης ανόμοιο σε σχέση με άλλες μορφές μετακίνησης λόγω του εξαναγκασμού που είναι παρών στον τομέα του σεξ. Και αυτό το έκαναν αποδεικνύοντας ότι η εμφάνιση του trafficking είναι βαθιά συνυφασμένη με τις διαδικασίες της οικονομικής παγκοσμιοποίησης και πρέπει να κατανοηθεί σε σχέση με τη μεγάλης κλίμακας εργασιακή μετανάστευση των γυναικών (Kempadoo et al., 2015). Αντιμετωπίζοντάς την ως μια «αντι-γεωγραφία» της παγκοσμιοποίησης (Sassen, 2000), οι ερευνήτριες υποστήριξαν ότι το trafficking για τη βιομηχανία του σεξ, ειδικά στον παγκόσμιο Νότο, είναι βαθιά συνυφασμένη με την αγροτική φτώχεια και την ανεργία στις πόλεις, που προκύπτουν από τα προγράμματα λιτότητας και προσαρμογής, τα οποία πίεσαν τις γυναίκες να βρουν εναλλακτικούς τρόπους για να εξασφαλίσουν την επιβίωση των νοικοκυριών τους (Samarasinghe, 2008· Troung, 1990). Επιπλέον, έδειξαν ότι οι γυναίκες χρησιμοποιούν δίκτυα εμπορίας ανθρώπων για να μεταναστεύσουν, καθώς η αυτόνομη κινητικότητά τους παρεμποδίζεται από περιοριστικές πολιτικές συνόρων και θεωρήσεων (Hwang, 2018· Jahnsen και Skilbrei, 2018· Lee, 2010· Pickering και Ham, 2014) και ότι οι μεταναστευτικές πολιτικές είναι ο παράγων-κλειδί που περιορίζει τόσο την ελευθερία κινήσεων των μετανάστριών όσο και τις δυνατότητές τους να έχουν πρόσβαση σε άλλες μορφές εισοδήματος εκτός από την Συνέχεια →

Κλασσικό
Αρχαιογνωσία,Θεολογία,Φιλοσοφία,αποικιοκρατία,αντισημιτισμός,επιστημολογία

Ο μύθος του «ιουδαιοχριστιανισμού» και η διαγραφή των Αράβων

του Μαρουάν Ρασέντ

 

Ο Έντουαρντ Σαΐντ, στο τέλος της κριτικής του για τον λόγο των ΜΜΕ περί Ισλάμ, στο βιβλίο του Covering Islam (σ. 169), έγραψε τα εξής:

 

Η θέση μου σε αυτό το βιβλίο είναι ότι οι κανονικοποιημένες, ορθόδοξες καλύψεις του Ισλάμ που συναντάμε στον ακαδημαϊκό χώρο, στην κυβέρνηση και στα μέσα ενημέρωσης αντίστοιχα είναι αλληλένδετες και γνώρισαν μεγαλύτερη διάδοση, πειστικότητα και επιρροή στη Δύση από οποιαδήποτε άλλη «κάλυψη» ή ερμηνεία. Η επιτυχία αυτής της κάλυψης μπορεί να αποδοθεί στην πολιτική επιρροή των ανθρώπων και των θεσμών που την παράγουν και όχι απαραίτητα στην αλήθεια ή την ακρίβεια. Έχω επίσης υποστηρίξει ότι αυτή η κάλυψη έχει εξυπηρετήσει σκοπούς που μόνο περιφερειακά σχετίζονται με την πραγματική γνώση του ίδιου του Ισλάμ. Το αποτέλεσμα ήταν ο θρίαμβος όχι μόνο μιας συγκεκριμένης γνώσης του Ισλάμ, αλλά μάλλον μιας συγκεκριμένης ερμηνείας η οποία, ωστόσο, δεν παρέμεινε αδιαμφισβήτητη ούτε απρόσβλητη από τα ερωτήματα που θέτουν οι ανορθόδοξες, ερευνητικές διάνοιες.

 

Ο στόχος μου σήμερα είναι διττός. Πρώτον, θα προσπαθήσω να δείξω ότι μια τέτοια διαδικασία κατέστη δυνατή χάρη στην περιθωριοποίηση των αραβικών επιστημών και της φιλοσοφίας κατά τη φαντασιακή συγκρότηση μιας «χημικά καθαρής» ευρωπαϊκής ταυτότητας, η οποία, για τον σκοπό αυτό, ονομάστηκε «ιουδαιο-χριστιανική». Η κατασκευή αυτή εξακολουθεί να εξαρτάται, όπως θα δείξω, από την αποικιακή γνώση και την οπτική της για το Ισλάμ. Δεύτερον, θα εξετάσω τον τρόπο με τον οποίο η ιδεολογία αυτή έχει γίνει Συνέχεια →

Κλασσικό
Έθνος κράτος,Πολιτική,κομμουνισμός

Η απροϋπόθετη φιλοξενία του Γιάννη Φελέκη

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Πριν από πολλά χρόνια, κάπου εκεί στο γύρισμα του αιώνα, είχα φιλοξενήσει τον Γιάννη Φελέκη στο τότε σπίτι μου, σε μια από τις πολλές διεθνιστικές περιοδείες του για την προετοιμασία διάφορων κινηματικών γεγονότων. Για κάποιους πρακτικούς λόγους, (μάλλον επειδή είχα κι εγώ γυρίσει από Ελλάδα την ίδια μέρα), δεν είχα προλάβει να προετοιμάσω καλά την φιλοξενία, το ψυγείο μου ήταν σχεδόν άδειο και για βραδινό δεν μπόρεσα να του προσφέρω παρά μία ψιλομέτρια quiche aux poireaux (κάτι σαν βελγική πρασόπιτα) συσκευασμένη. Νομίζω ότι πρέπει να είχα πει κάτι ως δικαιολογία, ή ίσως ο Γιάννης να το κατάλαβε μόνος του ότι «δαγκώθηκα» για το πενιχρό της προσφοράς, και έσπευσε να με καθησυχάσει: «μην σε απασχολεί, εγώ στη ζωή μου έχω περάσει πείνες που δε φαντάζεσαι από τότε που ήμουν στα καράβια, μόνο Συνέχεια →

Κλασσικό
Κοινωνιολογία,Οικονομία

Το θάρρος της Ελέν Λεγκοτιέν-Aλτουσέρ

της Λυσί Ροντώ ντυ Νουαγιέ

 

Ένας τρόπος να αποτίσουμε φόρο τιμής στην Ελέν Ρυτμάνν-Αλτουσέρ είναι να θυμηθούμε ότι ήταν επίσης συγγραφέας, με το ψευδώνυμο Ελέν Λεγκοτιέν, ενός ποικίλου έργου, που κυμαίνεται από κινηματογραφικές κριτικές έως την κριτική κοινωνιολογία της ανάπτυξης.

Σε αντίθεση με τη λύπη που εξέφρασε ο Ρίτσαρντ Σίμορ, ο οποίος ανέφερε ότι «είναι ντροπή που, στις συζητήσεις για τη δολοφονία της, η Ρυτμάνν σχεδόν ποτέ δεν εμφανίζεται ως μια γυναίκα γεμάτη αρετές», θα ήθελα να προτείνω, αυτή την 16η Νοεμβρίου, μια απάντηση διπλά μετατοπισμένη. Αυτή προϋποθέτει να απομακρυνθούμε για λίγο από αυτή τη δολοφονία και από το ίδιο το επώνυμο της Ρυτμάνν.

Χρειάστηκε θάρρος από την Ελέν Ρυτμάνν για να αλλάξει στη μέση της ζωής της το όνομα με το οποίο ήταν γνωστή και να γίνει, κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, Ελέν Λεγκοτιέν. Σε Συνέχεια →

Κλασσικό
Φύλο,αποικιοκρατία

Γκλόρια Στάινεμ: ο φεμινισμός της CIA

της Φάουζια Αφζάλ-Χαν

 

Υποθέτω ότι τελικά έγινα η «φεμινίστρια που χαλάει τη διασκέδαση», όπως μας προέτρεπε η Σάρα Άχμεντ. Μόνο που έχω γυρίσει ανάποδα τη ροή του συναισθήματος: ο θυμός μου δεν στρέφεται αποκλειστικά εναντίον των μισογύνηδων ανδρών ή των γυναικών συνεργών τους. Αντικείμενο της οργής μου είναι ο ίδιος ο φεμινισμός του κατεστημένου και οι γυναίκες της ελίτ που λειτουργούν ως υπηρέτριές του.

Ενώ πολλές φεμινίστριες —από διάφορες θεωρητικές κατευθύνσεις— συνεχίζουν να εκθειάζουν με λυρικό τρόπο την νεοφιλελεύθερη, σχεδόν ιμπεριαλιστική εικόνα της Γκλόρια Στάινεμ, εγώ έχω μείνει στήλη άλατος από την άκριτη λατρεία που εξακολουθεί να εμπνέει.

Αυτό που προκαλεί μεγαλύτερη απορία είναι η άρνηση των μέινστρημ φεμινιστριών — μερικές από τις οποίες, κατά τα άλλα, θαυμάζω — να καταγγείλουν τη Στάινεμ για το έργο καταστολής ανταρτικών κινημάτων που Συνέχεια →

Κλασσικό
φεμινισμός,Γλώσσα,Δίκαιο,Φιλοσοφία,θρησκειολογία

Η «πίστη στην αδελφή» και η διαγραφή της γλώσσας

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Πριν από τις τελευταίες ανταλλαγές και τις ενστάσεις που διατυπώθηκαν για το σημείωμα σχετικά με την «καταγγελία για άγριο βιασμό» που γράψαμε από κοινού με την Ελισάβετ Γρηγοριάδου και το Μάριο Εμμανουηλίδη, δεν είχα συνειδητοποιήσει πόσο βαθιά έχει εμπεδωθεί μεταξύ ορισμένων εκπροσώπων του «κινήματος» μία αυθορμητίστικη/ «βιωματική» τάση βαθιάς υποτίμησης, έως διαγραφής, της γλωσσικής διάστασης των κοινωνικών φαινομένων.

Στις ενστάσεις που έφτασαν σε μένα, οι περισσότερες ήταν του τύπου (το αποδίδω με δικά μου λόγια χωρίς να παραθέτω κάποια συγκεκριμένη τοποθέτηση):

«αυτά που λέτε είναι μπλα μπλα και φιλολογίες».

«Κάνετε επιλεκτική ερμηνεία» (λες και είναι δυνατόν να υπάρξει κάποια άλλη ερμηνεία εκτός από επιλεκτική, η οποία να μην επιλέγει· αλλά … τι να κάνει; Να περιλαμβάνει ολόκληρο το προς ερμηνεία κείμενο;)
«Γιατί δίνετε τόση σημασία στις διατυπώσεις;».

«Αυτά είναι πράγματα λυμένα, τα έχουμε συζητήσει στο παρελθόν». (Χωρίς ποτέ να αναφέρεται ποιοι/ες τα συζήτησαν, σε τι συμπέρασμα κατέληξαν και γιατί το συμπέρασμα αυτό πρέπει να είναι δεσμευτικό για Συνέχεια →

Κλασσικό
Γλώσσα,Φύλο

Το δράμα των επιζησασών

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Σε μια διαδικτυακή ανταλλαγή μεταξύ κυρίως γυναικών, (προφανώς φεμινιστριών αλλά δεν γνωρίζω να σας πω ποιας κατεύθυνσης/ κύματος/ τάσης), την οποία έτυχε να παρακολουθήσω, μία άγνωστή μου κυρία, στο τέλος μιας εκτενούς τοποθέτησης, διακήρυξε με έμφαση το εξής (μεταφέρω με κόπυ/πέιστ):

 

μια γυναίκα που επιβιώνει απο βιασμο και καθε είδους σεξουαλική κακοποίηση ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΖΗΣΑΣΑ.Για να γινει επιζησασα θέλει δρόμο.

 

Η λέξη επιζήσασα, όπως όλοι γνωρίζουμε ή μπορούμε να μάθουμε, είναι η μετοχή αορίστου του ρ. επιζώ.

Οπότε, η παραπάνω διατύπωση είναι μία μεγαλοπρεπής αντίφαση όρων. Είναι σαν να λέμε: κάποια που σηκώθηκε δεν είναι όρθια, κάποια που ενηλικιώθηκε δεν είναι ενήλικη, ένας κύκλος δεν είναι στρογγυλός κ.ο.κ.

Ίσως βέβαια να είναι ένα ηθελημένο οξύμωρο σχήμα. Όμως, ακριβώς, πόσο επιτυχημένο είναι αυτό το σχήμα από γλωσσική και ουσιαστική άποψη; Μας βοηθάει σε κάτι, εμάς ή –το κυριότερο- τις γυναίκες στις Συνέχεια →

Κλασσικό
σεξουαλικότητα,Ανάλυση λόγου,Βία,Δίκαιο,Φύλο

Ένα κειμενικό revenge porn

του Άκη Γαβριηλίδη, της Ελισάβετ Γρηγοριάδου και του Μάριου Εμμανουηλίδη

 

Πολλά γράφτηκαν, και συνεχίζουν να γράφονται, γύρω από την «καταγγελία για άγριο βιασμό» που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο Indymedia. Δύο από αυτά ήταν τα εξής: α) «εγώ αδελφή μου σε πιστεύω». β) «Γιατί δεν προσέφυγε στη δικαιοσύνη;». Το πρώτο προφανώς λέγεται προς υποστήριξη της καταγγελίας· το δεύτερο μπορεί να λέγεται από δύο οπτικές γωνίες: αφενός προς αμφισβήτηση («αφού δεν προσέφυγε, δεν μπορεί να γίνει πιστευτή η καταγγελία»)· αλλά και, αφετέρου, προς ενθάρρυνση της καταγγέλλουσας να προσφύγει ώστε να τιμωρηθεί ο δράστης.

Ασχέτως οπτικής γωνίας, και οι δύο αποφάνσεις είναι εκτός θέματος, κατά διαφορετικό τρόπο αλλά για τους ίδιους λόγους.

Ο ένας λόγος είναι ότι δεν υπάρχει προς το παρόν καμία «αδελφή». Το κείμενο είναι ανώνυμο, δεν υπάρχει κάποιο πρόσωπο για το οποίο να τεθεί ζήτημα εάν το πιστεύουμε ή όχι. Το μόνο που μπορούμε να πιστέψουμε ή όχι είναι το κείμενο.

Όμως, τι σημαίνει να «πιστεύουμε» ένα κείμενο; Όποιος/-α δεν ακολουθεί μία εμπειριστική-μεταφυσική λογική της προφάνειας, της παρουσίας και της ταυτότητας κάθε πράγματος με τον εαυτό του, γνωρίζει ότι τα κείμενα εκ φύσεως σημαδεύονται από εντάσεις και ενέχουν περισσότερα νοήματα απ’ όσα κυριολεκτικά λένε, όχι λόγω κάποιας αδυναμίας ή υποκρισίας του συντάκτη τους αλλά κατ’ Συνέχεια →

Κλασσικό
Βιοπολιτική,Δίκαιο,μετανάστευση

Σιντική: το ανθρώπινο σώμα ως μέσο

του Βασίλη Παπαστεργίου

 

Η ιδέα ότι ο άνθρωπος και το ανθρώπινο σώμα δεν μπορούν να εκλαμβάνονται και να χρησιμοποιούνται ως μέσα για την επίτευξη άλλων σκοπών είναι πολύ παλιά. Ο Καντ την διατύπωσε ρητά, αλλά πιθανόν αυτά να έχουν ειπωθεί και από άλλους πιο πριν και εγώ να το αγνοώ.

Αυτή η ιδέα είναι επίσης μια σύγχρονη ιδέα. Πάνω της έχουν θεμελιωθεί κάποιες σύγχρονες αρχές των δικαιωμάτων του ανθρώπου, όπως για παράδειγμα η απαγόρευση των βασανιστηρίων. Ο σύγχρονος νομοθέτης απαγορεύει τα βασανιστήρια ακόμα και όταν με αυτά είναι δυνατόν οι διωκτικές δυνάμεις να αποσπάσουν σημαντικές πληροφορίες.

Και τούτο όχι μόνο γιατί η ιστορική εμπειρία έχει δείξει ότι οι πληροφορίες και οι ομολογίες που αποσπώνται με βασανιστήρια είναι ιδιαίτερα επισφαλείς (καθώς ο βασανιζόμενος συχνά θα ομολογήσει ακόμα και όταν είναι αθώος για να σταματήσει το βάσανό του), αλλά και γιατί από άποψη αρχής είναι αδιανόητο να χρησιμοποιείται το ανθρώπινο σώμα ως μέσο για την επίτευξη ενός άλλου – δήθεν ανώτερου – σκοπού.

Θα έλεγε κανείς ότι γράφω πράγματα αυτονόητα.

Δυστυχώς όχι και τόσο. Αυτή η αυτονόητη αρχή παραβιάζεται σήμερα συστηματικά στην χώρα μας. Και παραβιάζεται συστηματικά αλλά και ομολογημένα από την πολιτική ηγεσία Συνέχεια →

Κλασσικό
Γλώσσα,Πλήθος,κράτος

Ntrismpioti, Tzengko, Fampio: το κράτος εναντίον της γλώσσας

του Άκη Γαβριηλίδη

 

 

Όποιος παρακολουθεί διεθνείς αθλητικούς αγώνες τα τελευταία χρόνια, διαπιστώνει ότι τα ονόματα των αθλητ(ρι)ών με ελληνικό διαβατήριο, στις φανέλες τους, στους σχετικούς πίνακες των τηλεοράσεων και γενικά όπου αλλού συντρέχει περίπτωση, μεταγράφονται στα λατινικά με έναν τρόπο παράλογο και διεστραμμένο, ο οποίος δεν αντιστοιχεί προς αυτό που προφέρουν οι ομιλητές της ελληνικής και, συχνά, δεν αντιστοιχεί προς κάτι που να μπορεί να προφέρει ο ομιλητής οποιασδήποτε γλώσσας χωρίς να στραμπουλήξει τη γλώσσα του.

Το φαινόμενο αυτό νομίζω ότι είναι συνδυσμένο αποτέλεσμα δύο διαφορετικών διαδικασιών. Η μία αφορά την ομιλούμενη και η άλλη την γραπτή γλώσσα.

 

  • Τα τελευταία χρόνια, ιδίως στην Αθήνα και την υπόλοιπη νότια Ελλάδα, υπάρχει η τάση να προφέρονται όλα τα ντ ως d, όλα τα μπ ως b και όλα τα γγ, γκ ως g[1].

Αυτό δεν συνέβαινε πάντοτε, και δεν συμβαίνει παντού όπου μιλιούνται τα ελληνικά. Για να πειστούμε περί αυτού, αρκεί να ακούσουμε κάποια παλιότερα τραγούδια όπου οι τραγουδιστές και οι Συνέχεια →

Κλασσικό