του Μετίν Μποσνάκ

Περίληψη

Το έργο τού Mάρτιν Μπερνάλ Black Athena (1987–2006) συζητείται παγίως ως μια ενική πρόκληση, μια επίθεση στο κατεστημένο των κλασικών σπουδών από κάποιον εκτός. Το παρόν άρθρο αντιθέτως υποστηρίζει ότι το έργο του Μπερνάλ βασίστηκε σε μια αντίπαλη παράδοση μεσογειακής υβριδικότητας που είχε επιμείνει να υπάρχει, σε περιθωριοποιημένες αλλά αναγνωρίσιμες μορφές, από την αρχαιότητα έως τα τέλη του εικοστού αιώνα –και την ενίσχυσε θεαματικά. Αναπτύσσοντας την έννοια των «υποταγμένων γνώσεων» του Φουκώ και την κοινωνιολογία της ακαδημαϊκής αίρεσης του Berlinerblau, το άρθρο προσδιορίζει τρία διακριτά νήματα μέσα σε αυτήν την εναλλακτική παράδοση: την οικουμενιστική συγκριτική προσέγγιση, που εκπροσωπείται από το The Golden Bough (1890–1915) του James George Frazer· την προσέγγιση της διάχυσης στις σημιτικές σπουδές, που εκπροσωπείται από το Before the Bible (1962) του Cyrus H. Gordon και το Hellenosemitica (1965) του Michael C. Astour· και την προσέγγιση της μέτρησης στις ανατολικές σπουδές, που εκπροσωπείται από το The Orientalizing Revolution του Walter Burkert (1984/1992). Κάθε νήμα αμφισβήτησε πτυχές του «άριου μοντέλου» το οποίο παρουσίαζε τον ελληνικό πολιτισμό ως ένα αυτόχθονο ινδοευρωπαϊκό επίτευγμα, αλλά κάθε μια υπέκειτο σε καταναγκασμούς από τις νόρμες του επιστημονικού της κλάδου, από θεσμικές πιέσεις ή επιστημολογικά πλαίσια που περιόριζαν την ανατρεπτική της δύναμη. Η πρωτοτυπία του Μπερνάλ δεν έγκειται στην ανακάλυψη ανατολικών επιρροών στην Ελλάδα –αυτές ήταν γνωστές από την αρχαιότητα- αλλά στη συγχώνευση και πολιτικοποίηση αυτών των τριών νημάτων σε μια ολοκληρωμένη ιστοριογραφική κριτική που ανάγκασε τον κλάδο να αντιμετωπίσει τα δικά του ιδεολογικά θεμέλια. Το άρθρο ανασυνθέτει αυτή τη γενεαλογία αποδίδοντας προσοχή στους μηχανισμούς περιθωριοποίησης, τις επιστημολογικές διαφορές μεταξύ των νημάτων και τις επιπτώσεις της για σύγχρονες συζητήσεις σχετικά με την απο-αποικιοποίηση των κλασικών σπουδών.

του Άκη Γαβριηλίδη

Δεν είμαι ειδικός στην αρχαία ιστορία.

Φαίνεται όμως ότι ούτε ο Άγγελος Συρίγος είναι.

Εκτός και αν οι … χμμ … ανακρίβειές του είναι ηθελημένες.

Εν πάση περιπτώσει, όταν τον άκουσα να μας διαβεβαιώνει ότι «ο Κίμων επιστρέφει στην Κύπρο για να την προστατεύσει ξανά από τους Πέρσες», σκέφτηκα να κοιτάξω λίγο το θέμα με τα πιο πρόχειρα διαθέσιμα μέσα. Στην Wikipedia λοιπόν βρήκα τα εξής[1]:

• Ο Κίμων ήταν αντιδημοκράτης και φιλολάκων.

Την εντός Ελλάδος πολεμική του δράση (η οποία ήταν ταυτόχρονα και αστυνομικού τύπου –βλ. αμέσως παρακάτω) την άρχισε το 469 π.Χ.. όταν (παραθέτω αυτολεξεί –οι υπογραμμίσεις δικές μου)

Η Νάξος, το ισχυρότερο νησί των Κυκλάδων, αποστάτησε. Ο Κίμων λοιπόν έδρασε σαν «αστυνόμος» της συμμαχίας, η Νάξος πολιορκήθηκε, συνθηκολόγησε και υποχρεώθηκε να περάσει στην τάξη των υποτελών συμμάχων, με βαρύτερο «φόρο».

Η διατύπωση «σαν αστυνόμος» είναι του λήμματος, όχι δική μου.

Την συνέχισε το 465 π.Χ. στη Θράκη, όπου

οι Αθηναίοι αποφάσισαν να στείλουν 10.000 αποίκους, Αθηναίους και σύμμαχους, στις Εννέα Οδούς (αργότερα Αμφίπολη), προκειμένου να αρχίσουν την εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών της Θράκης. Η Θάσος, ένα από τα ισχυρά μέλη της συμμαχίας, βλέποντας τα συμφέροντά της να απειλούνται, αποστάτησε. Ο Κίμων για άλλη μια φορά επέβαλε την τάξη μετά από τριετή πολιορκία. Η Θάσος τιμωρήθηκε βαρύτατα.

Το διακριτικό λήμμα δεν αναπτύσσει περαιτέρω σε τι συνίστατο αυτή η βαρύτατη τιμωρία.

Συνεχίζουμε:

Κατά την τελευταία απουσία του Κίμωνα, οι δημοκρατικοί στην Αθήνα δραστηριοποιήθηκαν (…) και τον κατηγόρησαν για δωροδοκία. (…) Υποστήριξαν ότι ενώ έπρεπε μετά την παράδοση της Θάσου να εισβάλει στη Μακεδονία, καθώς είχε και εκεί μεταλλεία, αυτός πήρε δώρο από τον βασιλιά της Μακεδονίας Αλέξανδρο. 

«Να εισβάλει στη Μακεδονία»;

Περίεργο, εγώ νόμιζα ότι έστιν ουν Ελλάς και η Μακεδονία. Έλληνες να εισβάλλουν στην Ελλάδα; Ή να χρειάζεται να δωροδοκηθούν για να μην εισβάλουν; Πού ακούστηκε.

Πάμε παρακάτω (εν συντομία και με δικά μου λόγια):

• Όταν στη Σπάρτη εξεγέρθηκαν οι είλωτες, πρότεινε -και επέτυχε- να σταλεί σώμα 4.000 οπλιτών να βοηθήσουν στην καταστολή της εξέγερσης. Οι Σπαρτιάτες αρνήθηκαν (!) και ο επίδοξος σφαγέας των επαναστατών γύρισε στην Αθήνα άπρακτος, όπου εξοστρακίστηκε για αυτή του την γκάφα.

Τον επόμενο χρόνο ξέσπασε ο πρώτος πελοποννησιακός πόλεμος.

• Όταν έληξε η δεκαετής εξορία του, γύρισε στην Αθήνα όπου του ανατέθηκε να διαπραγματευθεί ειρήνη με τους Λακεδαιμόνιους, λόγω των συμπαθειών του. Αλλά δεν επιτεύχθηκε ειρήνη.

• Τότε πρότεινε μια εκστρατεία στην Κύπρο. Τον στείλανε με 200 τριήρεις και εκεί πολιόρκησε τους Πέρσες που ήταν οχυρωμένοι στο Κίτιον, αλλά δεν τα κατάφερε διότι οι Πέρσες είχαν τοξότες και οι Αθηναίοι τρώγανε πολύ ξύλο. Πέθανε από αδιευκρίνιστες αιτίες και η πολιορκία έληξε χωρίς να καταληφθεί η πόλη.

Ο ιστορικός Κίμων λοιπόν όχι μόνο έδρασε ως μαντρόσκυλο μιας εκμεταλλευτικής και επεκτατικής συμμαχίας στην ανατολική Μεσόγειο, αλλά και δεν σημείωσε ιδιαίτερη επιτυχία επιχειρησιακά· τις περισσότερες φορές επέστρεψε άπρακτος.

Εύχομαι ολοψύχως στην συνονόματή του φρεγάτα να ακολουθήσει το παράδειγμά του.

[1] Όσα ακολουθούν προκύπτουν από συνδυασμό του αγγλικού και του ελληνικού λήμματος, τα οποία έχουν –ευεξήγητα- διαφορές μεταξύ τους.

του/της Incredible and Strange Everything

Για 400 χρόνια, οι άντρες μεταφραστές άλλαζαν μια ελληνική λέξη στο πιο διάσημο έπος της ιστορίας —και αυτό διέγραφε την αλήθεια για τις σκλάβες που δολοφονήθηκαν επειδή είχαν βιαστεί.

Το 2017 κλόνισε την ιστορία της λογοτεχνίας.

Η Έμιλι Ουίλσον έγινε η πρώτη γυναίκα που μετέφρασε την Οδύσσεια του Ομήρου στα αγγλικά.

Τέσσερις αιώνες. Δεκάδες μεταφράσεις. Όλες γραμμένες από άντρες.

Και οι αναγνώστες παρατήρησαν αμέσως κάτι συγκλονιστικό: η ιστορία που νόμιζαν ότι γνώριζαν είχε ξαναγραφτεί αθόρυβα.

Ας ξεκινήσουμε με την πρώτη λέξη που χρησιμοποιεί ο Όμηρος για να περιγράψει τον Οδυσσέα: «πολύτροπος».

Όλοι οι άντρες μεταφραστές την έκαναν να φαίνεται ηρωική:

«Resourceful» [Επινοητικός]

«Versatile» [Ευέλικτος]

«Of many ways» [άνθρωπος των πολλών τρόπων]. Συνέχεια →

του Άκη Γαβριηλίδη

Ο υπουργός υγείας της ελληνικής κυβέρνησης δεν κρύβει ότι είναι σε οργασμό μετά την πειρατική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο. Προκειμένου να εκφράσει τον ενθουσιασμό του αυτόν, (με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια), χρησιμοποιεί –έτσι φαντάζεται τουλάχιστον- παραθέματα από την κλασική αρχαιότητα.

Ένα απ’ αυτά είναι αυτό που φαίνεται στη φωτογραφία. Σε αυτό, παρατίθεται μία φράση η οποία αποδίδεται στον Πομπήιο (τον «Μέγα»). Η φράση παρατίθεται σε τρεις γλώσσες: λατινικά, ελληνικά και αγγλικά.

Η φράση αυτή, όπως μπορεί να βρει κάποιος με ένα πρόχειρο ψάξιμο στο διαδίκτυο, (το οποίο όμως δεν μπήκε Συνέχεια →

του Μαρκ Αλιζάρ

Η απο-αποικιοποίηση δεν είναι κάτι που αφορά μόνο τον οριενταλισμό, ούτε την ιστορία της Αμερικής, βόρειας και νότιας, ή το βλέμμα μας για τις αφρικανικές κουλτούρες. Δεν είναι μόνο το μακρινό. Υπάρχει επίσης το εγγύς, το ψευδώς οικείο. Υπάρχει επίσης η αρχαία Ελλάδα και οι ανθρωπιστικές σπουδές. Ειδικότερα, υπάρχει ο Όμηρος, που τα έργα του τα έχουν αξιοποιήσει όλοι όσοι απέβλεπαν στη χειραγώγηση και το ξαναγράψιμο της ιστορίας της Δύσης από τότε που συγκροτήθηκαν –δηλαδή τουλάχιστον από τον 6^ο αιώνα πριν τη χρονολογία μας.

Αυτό ξεκίνησε με το πανελλήνιο πρόταγμα επινόησης της Ελλάδας. Το νέο έθνος θέλει τον δικό του Μεγάλο Άνδρα. Αυτός θα είναι ο Όμηρος, του οποίου η βιογραφία θα κατασκευαστεί για την περίσταση και του οποίου τα ποιήματα θα μεταμορφωθούν σε θεμελιωτικά αφηγήματα οικοδόμησης. Ο ήρωας της Οδύσσειας, ο Οδυσσέας, θα χρειαστεί να αποτελέσει υπόδειγμα ηθικότητας: θα πούμε γι’ αυτόν ότι μαθαίνει μέσα από κόπους την αξία της Συνέχεια →

του Άκη Γαβριηλίδη

Σύμφωνα με ενθουσιώδες –και απολύτως σοβαρό- δημοσίευμα του ιστοχώρου Lamia Now, την περασμένη Τρίτη 5 Νοεμβρίου στην Αταλάντη έλαβε χώρα μια εκδήλωση που αποτελεί ένα αριστούργημα εθνικιστικού σουρεαλισμού. Ο Μποστ θα ήταν περήφανος να είχε φανταστεί σε κάποια γελοιογραφία του αυτή την ολόψυχη επιτέλεση εθνικιστικού κιτς και επινοημένης παράδοσης: επρόκειτο για τα αποκαλυπτήρια σιδερένιου γλυπτού που αναπαριστά τον μυθικό ήρωα Αίαντα Λοκρό, παρουσία διδασκάλων, μαθητών, ενός αρχιμανδρίτη, εκπροσώπων της «ιδιωτικής πρωτοβουλίας» η οποία χρηματοδότησε το πατριωτικό αυτό έργο (ένας εκ των οποίων έφερε το απίθανο –και ομολογουμένως ταιριαστό εν προκειμένω- όνομα Γαβριήλ Φονιάς), και τέλος μίας αρχαιολόγου η οποία έβγαλε τον σχετικό λόγο.

Σε αυτόν, μεταξύ άλλων, υποστήριξε τα εξής:

Από αυτόν εδώ τον τόπο, από το βασίλειο του Αίαντα, ξεκίνησαν —όπως μας παραδίδει ο Όμηρος— σαράντα πλοία με μαύρα πανιά για τον Τρωικό Πόλεμο. Πλοία που ταξίδεψαν για την τιμή της Ελλάδας, αλλά δεν γύρισαν ποτέ πίσω. Μαζί τους ταξίδεψε και ο θρυλικός βασιλιάς των Λοκρών, ο Αίας, ένας θρύλος που έφτασε ως εμάς, 3300 χρόνια μετά. Ο Αίας ο Λοκρός δεν ήταν μόνο πολεμιστής. Ήταν πρότυπο ανδρείας, πίστης και τιμής.

Αμέσως αμέσως είναι ορατή η πρώτη λαθροχειρία στη χρήση της διατύπωσης «τιμή της Ελλάδας».

Πρώτον: το να αποδίδουμε στον Όμηρο μια τέτοια φράση είναι ανιστόρητο (και αφιλολόγητο). Οι όροι «Ελλάδα, Συνέχεια →

του Άκη Γαβριηλίδη

Χθες, σε λογαριασμό κοινωνικής δικτύωσης με την επωνυμία e-enimerosi, δημοσιεύτηκε η κάτωθι ανάρτηση.

Το κείμενο ήταν αυτό όλο κι όλο. Δεν δινόταν καμία άλλη εξήγηση, όπως ας πούμε γιατί η ανάρτηση να γίνει ειδικά τώρα και όχι οποιαδήποτε άλλη μέρα. Φαντάζομαι ότι οι e-enimerωτές θα είχαν κάποιο κενό στη ροή τους και σκέφτηκαν να το μπαλώσουν με την εύκολη λύση: ακόμα μια αναπαραγωγή του αφηγήματος «το μεγαλείο του ελληνισμού και οι κακοί ξένοι που μας κλέβουν την απόλαυση».
Και πράγματι, η λύση αυτή είχε την αναμενόμενη ανταπόκριση: τη στιγμή αυτή που γράφω υπάρχουν σχεδόν 300 θετικές αντιδράσεις. Πολλές απ’ αυτές προχωρούν και διατυπώνουν ρητά την απαίτηση επιστροφής:

Πίσω!!!!! Ελλάδα. Και γρήγορα

ΞΕΦΤΙΛΕΣ ΛΗΣΤΑΡΧΟΙ ΦΕΡΤΕΤΑ ΤΩΡΑ ΠΙΣΩ !!!! ΣΤΗΝ ΧΩΡΑ ΠΟΥ ΑΝΟΙΚΟΥΝ !!!

Χώρες χωρίς παρελθόν μας έχουν κατακλέψει και κερδίζουν εις βάρος μας!!

Αληταραδες Εγγλέζοι!! Πόσα έχετε κλέψει ρε λαμογια? Και πόσες χώρες μαζί με την Ελλάδα?

Εκτός από τα μάρμαρα έχουμε κ πλήθος αγγείων εκεί Κανείς δε μιλάει για αυτα

Το αστείο είναι ότι η λύση αυτή εκ του αποτελέσματος αποδείχθηκε κάθε άλλο παρά εύκολη. Το κείμενο πιάνει μιάμιση σειρά, και, σε αυτήν, υπάρχουν τέσσερα λάθη. Με πιο χονδροειδές φυσικά το «του Αμαζονίου», το οποίο δεν παρέλειψαν κάποιοι σχολιαστές να επισημάνουν, με αποτέλεσμα τελικά να διορθωθεί. Όπως και τα υπόλοιπα λάθη, πλην του «στο Βρετανικό Μουσείου» το οποίο ακόμη αυτή τη στιγμή παραμένει έτσι.

Η φύση των συγκεκριμένων λαθών δείχνει καθαρά ότι το κείμενο αυτό προέκυψε από μηχανική μετάφραση από τα αγγλικά. Στα αγγλικά το όνομα γράφεται Penthesilea, ενώ η βασίλισσα των Αμαζόνων λέγεται Amazon queen –ακριβώς όπως και η βασίλισσα του Αμαζονίου.

Το γεγονός όμως ότι, για μια ανάρτηση που υποτίθεται ότι θεμελιώνει απαίτηση επιστροφής του τεχνουργήματος από την Αγγλία στην Ελλάδα, χρειάζεται μετάφραση, ακριβώς, από τα αγγλικά of all languages, είναι εξόχως ειρωνικό και μετατρέπει το εγχείρημα σε ένα μεγαλειώδες αυτογκόλ.

Αυτό που κάνει επιπλέον εντύπωση είναι ότι, από τα πλήθη που απαιτούν την επιστροφή, κανείς δεν φαίνεται να συνειδητοποιεί αυτό το αυτογκόλ, ούτε να βλέπει κάποια αντίφαση ή άλλο πρόβλημα στο γεγονός ότι όσοι/-ες εμφανίζονται ως νόμιμοι και αποκλειστικοί ιδιοκτήτες του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού εμφανίζονται ως ουσιωδώς άσχετοι με αυτόν (καλά καλά με τον νέο ελληνικό πολιτισμό δεν τα πολυκαταφέρνουν).

Αφού είναι λοιπόν άσχετοι, πού θεμελιώνεται αυτή η απαίτηση επιστροφής ακόμη και αγγείων, δηλαδή φορητών αντικειμένων που εξ αρχής φτιάχτηκαν για να κυκλοφορούν και που η απουσία τους δεν διαταράσσει καμία αρχιτεκτονική ενότητα;

Κατά ένα μέρος, είναι σαφές ότι θεμελιώνεται απλώς σε μια κυνική επιδίωξη και προσδοκία πλουτισμού.

Δεν είναι όμως μόνο αυτό. Νομίζω ότι περιστατικά όπως το συγκεκριμένο μας βοηθούν να συνειδητοποιήσουμε ότι, επί πολύν καιρό, η νεοελληνική κοινωνία έχει πειστεί για μια ουσιοκρατικού, για να μην πω καθαρά μαγικού χαρακτήρα καταγωγική σχέση της με την ελληνική αρχαιότητα, την θεωρεί ως δεδομένη· για πολλούς/-ές, δεν έχει καμία ισχύ η σκέψη ότι η όποια σχέση ενός σημερινού ανθρώπου με έναν αρχαίο πολιτισμό δεν μπορεί παρά να είναι, ακριβώς, πολιτιστική, δηλαδή διανοητική, άρα ενδεχομενική, όχι ουσιοκρατική και μια για πάντα δεδομένη βάσει κάποιου βιολογικού ή άλλου ντετερμινισμού. Και ότι αν έχουμε δύο συγχρόνους, τους Α και Β, οι οποίοι ερίζουν για το ποιος δικαιούται να αναγνωριστεί ως συνεχιστής κάποιου αρχαίου πολιτισμού, και ο Α δεν μπορεί να επικοινωνήσει αυτοτελώς με τον πολιτισμό αυτόν παρά μόνο μεταφράζοντας –αδέξια και με λάθη- όσα λέει για εκείνον ο Β, τότε η αξίωσή του έχει μηδαμινή πειστικότητα σε ένα διεθνές ακροατήριο.

του Άκη Γαβριηλίδη

Ο Κώστας Γεωργουσόπουλος ήταν ένας αγράμματος ομοφοβικός τραμπούκος.

Αυτό το ξέραμε ήδη. Πρόσφατα όμως, με αφορμή το θάνατό του, ξαναβγήκε στην επιφάνεια ένα ακόμη δείγμα των ιδιοτήτων του αυτών, το οποίο ομολογώ ότι μου είχε διαφύγει όταν δημοσιεύθηκε (τι να πρωτοπρολάβουμε άλλωστε από την λογοδιάρροιά του). Πριν από δέκα χρόνια, στην Lifo είχε αναδημοσιευθεί –έστω με τον κάπως άσχετο και ψιλοακατανόητο σήμερα τίτλο Ο Κώστας Γεωργουσόπουλος κλέβει την παράσταση (απ’ την έξοδο στις αγορές)– ένας εξαιρετικά χαμηλού επιπέδου, ακόμη και για τα δικά του δεδομένα, λίβελλος, δημοσιευμένος μέχρι τότε μόνο στην έντυπη Ελευθεροτυπία, εναντίον κάποιου, άγνωστο ποίου εφόσον δεν τον κατονομάζει ούτε αναφέρει κάποιο άλλο στοιχείο ταυτοποίησης πέρα από το ότι είναι ομοφυλόφιλος –ή ο Κ.Γ. θέλει να τον εμφανίσει ως ομοφυλόφιλο επειδή θεωρεί ότι έτσι τον μειώνει. Και γιατί τον σύγχυσε τόσο αυτός ο Συνέχεια →

της Μπαρμπαρά Κασσέν

Το άλφα και το ωμέγα της ελληνικής ως γλώσσας-και-ως σκέψης, ως σκέψης-σε-γλώσσα, μπορούμε επαρκώς να το κατανοήσουμε και να το αποδώσουμε με τον όρο λόγος[1]. Ο λόγος δηλώνει την επιλογή, τη συλλογή, την δέσμη που συνομαδώνει: τη συσχέτιση και τη σχέση μεταξύ των σχέσεων, με την αναλογία, τη συμμετρία, ως ακρογωνιαίο λίθο των λίθων. Η λέξη λέει μαζί και δένει, σε ένα αδιαμφισβήτητο συν-ανήκειν, (μαγικό σαν μια ταχυδακτυλουργία ή μία επιτέλεση), την ομιλία και τη σκέψη, αλλά το κάνει υπό τη μορφή μιας ενικής γλώσσας που μιλά και σκέφτεται τον εαυτό της ως οικουμενική, ήτοι της ελληνικής γλώσσας. Μπορούμε να εντυπωσιαστούμε ως φιλόσοφοι. «Η ελληνική γλώσσα και μόνο αυτή είναι λόγος», λέει ο Χάιντεγγερ: το προνόμιο της ελληνικής έγκειται στο ότι, «στην ελληνική λέξη ακουσμένη από ένα ελληνικό αυτί, βρισκόμαστε άμεσα παρουσία του ίδιου του πράγματος»· οπότε, προσθέτει, δεν έγκειται σε μια εξωγενή επένδυση της γλώσσας από τη φιλοσοφία, αλλά στην ίδια στη γλώσσα, η οποία φιλοσοφεί «ήδη ως γλώσσα και ως σχηματισμός γλώσσας». Μπορούμε επίσης να παραμείνουμε δύσπιστοι ως ιστορικοί: οι [αρχαίοι] Έλληνες, λέει ο Αρνάλντο Μομιλιάνο, είναι «υπερήφανα μονόγλωσσοι», και έτσι η πολυσημία του όρου λόγος μπορεί να τους Συνέχεια →

του Άκη Γαβριηλίδη

Στους στερεότυπους λόγους για την καταστροφή του 22 που ακούμε ιδίως τέτοιες μέρες, αλλά και οποτεδήποτε, και που σίγουρα θα συνεχίσουμε να ακούμε κατά τη διάρκεια ολόκληρου του επόμενου χρόνου, το γεγονός αυτό περιγράφεται παγίως ως «το ξερίζωμα του ελληνισμού από τις εστίες του μετά από συνεχή παρουσία και τριών χιλιάδων χρόνων» στη γη της Μικράς Ασίας, όπου «μεταλαμπάδευσε τον πολιτισμό» –αν δεν τον δημιούργησε κιόλας, εφόσον στις ακτές της Ιωνίας «γεννήθηκε η φιλοσοφία». Για τον τρισχιλιετή αυτόν πολιτισμό λέγεται πάντα, ιδίως από τους απογόνους των ξεριζωμένων, ότι θα πρέπει να διατηρηθεί και να συνεχιστεί παρά τον ξεριζωμό, στις νέες πατρίδες.

Το πρόβλημα είναι ότι, όπως συμβαίνει πάντα, οι παραδόσεις, ιδίως οι τρισχιλιετείς, περιλαμβάνουν κάθε λογής στοιχεία, εκ των οποίων κάποια μπορεί να φαίνονται ένδοξα και τιμητικά για τους μεταγενεστέρους, ενώ άλλα όχι. Για παράδειγμα, ένας εξ αυτών των φιλοσόφων, ίσως ο πιο διάσημος, μας παραδίδει τη μαρτυρία ότι, για Συνέχεια →