φεμινισμός,Γλώσσα,Δίκαιο,Φιλοσοφία,θρησκειολογία

Η «πίστη στην αδελφή» και η διαγραφή της γλώσσας

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Πριν από τις τελευταίες ανταλλαγές και τις ενστάσεις που διατυπώθηκαν για το σημείωμα σχετικά με την «καταγγελία για άγριο βιασμό» που γράψαμε από κοινού με την Ελισάβετ Γρηγοριάδου και το Μάριο Εμμανουηλίδη, δεν είχα συνειδητοποιήσει πόσο βαθιά έχει εμπεδωθεί μεταξύ ορισμένων εκπροσώπων του «κινήματος» μία αυθορμητίστικη/ «βιωματική» τάση βαθιάς υποτίμησης, έως διαγραφής, της γλωσσικής διάστασης των κοινωνικών φαινομένων.

Στις ενστάσεις που έφτασαν σε μένα, οι περισσότερες ήταν του τύπου (το αποδίδω με δικά μου λόγια χωρίς να παραθέτω κάποια συγκεκριμένη τοποθέτηση):

«αυτά που λέτε είναι μπλα μπλα και φιλολογίες».

«Κάνετε επιλεκτική ερμηνεία» (λες και είναι δυνατόν να υπάρξει κάποια άλλη ερμηνεία εκτός από επιλεκτική, η οποία να μην επιλέγει· αλλά … τι να κάνει; Να περιλαμβάνει ολόκληρο το προς ερμηνεία κείμενο;)
«Γιατί δίνετε τόση σημασία στις διατυπώσεις;».

«Αυτά είναι πράγματα λυμένα, τα έχουμε συζητήσει στο παρελθόν». (Χωρίς ποτέ να αναφέρεται ποιοι/ες τα συζήτησαν, σε τι συμπέρασμα κατέληξαν και γιατί το συμπέρασμα αυτό πρέπει να είναι δεσμευτικό για Συνέχεια →

Κλασσικό
σεξουαλικότητα,Ανάλυση λόγου,Βία,Δίκαιο,Φύλο

Ένα κειμενικό revenge porn

του Άκη Γαβριηλίδη, της Ελισάβετ Γρηγοριάδου και του Μάριου Εμμανουηλίδη

 

Πολλά γράφτηκαν, και συνεχίζουν να γράφονται, γύρω από την «καταγγελία για άγριο βιασμό» που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο Indymedia. Δύο από αυτά ήταν τα εξής: α) «εγώ αδελφή μου σε πιστεύω». β) «Γιατί δεν προσέφυγε στη δικαιοσύνη;». Το πρώτο προφανώς λέγεται προς υποστήριξη της καταγγελίας· το δεύτερο μπορεί να λέγεται από δύο οπτικές γωνίες: αφενός προς αμφισβήτηση («αφού δεν προσέφυγε, δεν μπορεί να γίνει πιστευτή η καταγγελία»)· αλλά και, αφετέρου, προς ενθάρρυνση της καταγγέλλουσας να προσφύγει ώστε να τιμωρηθεί ο δράστης.

Ασχέτως οπτικής γωνίας, και οι δύο αποφάνσεις είναι εκτός θέματος, κατά διαφορετικό τρόπο αλλά για τους ίδιους λόγους.

Ο ένας λόγος είναι ότι δεν υπάρχει προς το παρόν καμία «αδελφή». Το κείμενο είναι ανώνυμο, δεν υπάρχει κάποιο πρόσωπο για το οποίο να τεθεί ζήτημα εάν το πιστεύουμε ή όχι. Το μόνο που μπορούμε να πιστέψουμε ή όχι είναι το κείμενο.

Όμως, τι σημαίνει να «πιστεύουμε» ένα κείμενο; Όποιος/-α δεν ακολουθεί μία εμπειριστική-μεταφυσική λογική της προφάνειας, της παρουσίας και της ταυτότητας κάθε πράγματος με τον εαυτό του, γνωρίζει ότι τα κείμενα εκ φύσεως σημαδεύονται από εντάσεις και ενέχουν περισσότερα νοήματα απ’ όσα κυριολεκτικά λένε, όχι λόγω κάποιας αδυναμίας ή υποκρισίας του συντάκτη τους αλλά κατ’ Συνέχεια →

Κλασσικό
Βιοπολιτική,Δίκαιο,μετανάστευση

Σιντική: το ανθρώπινο σώμα ως μέσο

του Βασίλη Παπαστεργίου

 

Η ιδέα ότι ο άνθρωπος και το ανθρώπινο σώμα δεν μπορούν να εκλαμβάνονται και να χρησιμοποιούνται ως μέσα για την επίτευξη άλλων σκοπών είναι πολύ παλιά. Ο Καντ την διατύπωσε ρητά, αλλά πιθανόν αυτά να έχουν ειπωθεί και από άλλους πιο πριν και εγώ να το αγνοώ.

Αυτή η ιδέα είναι επίσης μια σύγχρονη ιδέα. Πάνω της έχουν θεμελιωθεί κάποιες σύγχρονες αρχές των δικαιωμάτων του ανθρώπου, όπως για παράδειγμα η απαγόρευση των βασανιστηρίων. Ο σύγχρονος νομοθέτης απαγορεύει τα βασανιστήρια ακόμα και όταν με αυτά είναι δυνατόν οι διωκτικές δυνάμεις να αποσπάσουν σημαντικές πληροφορίες.

Και τούτο όχι μόνο γιατί η ιστορική εμπειρία έχει δείξει ότι οι πληροφορίες και οι ομολογίες που αποσπώνται με βασανιστήρια είναι ιδιαίτερα επισφαλείς (καθώς ο βασανιζόμενος συχνά θα ομολογήσει ακόμα και όταν είναι αθώος για να σταματήσει το βάσανό του), αλλά και γιατί από άποψη αρχής είναι αδιανόητο να χρησιμοποιείται το ανθρώπινο σώμα ως μέσο για την επίτευξη ενός άλλου – δήθεν ανώτερου – σκοπού.

Θα έλεγε κανείς ότι γράφω πράγματα αυτονόητα.

Δυστυχώς όχι και τόσο. Αυτή η αυτονόητη αρχή παραβιάζεται σήμερα συστηματικά στην χώρα μας. Και παραβιάζεται συστηματικά αλλά και ομολογημένα από την πολιτική ηγεσία Συνέχεια →

Κλασσικό
Δίκαιο,Φύλο

Η ποινικοποίηση της γυναικοκτονίας προσκρούει στην ισότητα απέναντι στο νόμο

της Σελίν Παριζό

Οι δολοφονίες γυναικών σε οικογενειακό περιβάλλον πληθαίνουν. Οι προβολείς δικαίως στρέφονται αυτή τη στιγμή προς αυτή την μακάβρια πραγματικότητα, καθώς κανείς δεν μπορεί να αποδεχτεί ως αναπότρεπτη μοίρα τις δολοφονίες αυτών των γυναικών από όσους μοιράζονται ή μοιράστηκαν τη ζωή τους μαζί τους. Είναι σήμερα το γαλλικό ποινικό δίκαιο στο ύψος των περιστάσεων; Ή μήπως πρέπει να έρθει να συμπληρώσει το νομικό μας οπλοστάσιο ο όρος «γυναικοκτονία»;

Η λέξη αυτή, που μπήκε πρόσφατα στο καθημερινό λεξιλόγιο, δεν έχει έναν ομόφωνα αποδεκτό ορισμό και δεν αναγνωρίζεται από την Γαλλική Ακαδημία. Η αμερικανίδα κοινωνιολόγος Diana E. H. Russell πρότεινε τον ακόλουθο ορισμό: «Η δολοφονία μιας γυναίκας επειδή είναι γυναίκα».

Συνέχεια →
Κλασσικό
Δίκαιο

Το ‘πολεμοχαρές’ Νoμικό Συμβούλιο του Κράτους κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας

του Ακρίτα Καϊδατζή

Ι.

Με τις διατάξεις της παραγράφου 1.5 («Περιορισμοί») του άρθρου 8 («Βασική και Εφαρμοσμένη Έρευνα») του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας του Ε.Μ.Π. τίθενται μια σειρά από περιορισμούς στην έρευνα που διεξάγεται στο ίδρυμα, οι οποίοι απαριθμούνται στις περιπτώσεις α΄ έως στ΄. Μεταξύ πολλών άλλων είναι και ο προβλεπόμενος στην περίπτ. α΄ περιορισμός ότι στο Ε.Μ.Π. «δεν αναλαμβάνονται έρευνες με χρηματοδότηση από διεθνείς στρατιωτικούς συνασπισμούς» (εδάφιο β΄ in fine). Η ratio της ρύθμισης προκύπτει από την εισαγωγική περίοδο της διάταξης όπου, εν είδει αιτιολογίας, αναφέρεται: «Η ιστορία του Ιδρύματος είναι συνδεδεμένη με αγώνες για την ελευθερία και την ειρήνη» (εδάφιο α΄)[1].

Η διάταξη ισχύει από το 2000, οπότε εγκρίθηκε και τέθηκε σε ισχύ ο κανονισμός[2], χωρίς ποτέ μέχρι τώρα να έχει απασχολήσει οποιονδήποτε. Και ευλόγως. Είναι ένας απολύτως συνήθης, σχεδόν κοινότοπος, περιορισμός που τίθεται στην έρευνα για λόγους ηθικής και δεοντολογίας. Το προφανές που πρέπει να παρατηρηθεί είναι πως η διάταξη δεν απαγορεύει κανένα πεδίο και κανένα είδος έρευνας. Απαγορεύει μόνο τη χρηματοδότηση της (όποιας) έρευνας από ορισμένη κατηγορία φορέων: τους διεθνείς στρατιωτικούς συνασπισμούς. Η ίδια έρευνα μπορεί ανεμπόδιστα να χρηματοδοτηθεί από οποιονδήποτε άλλο φορέα[3].

Συνέχεια →
Κλασσικό
Ανάλυση λόγου,Δίκαιο,Κινήματα,Φύλο

Ποιον ωφελεί ο μύθος της «υποχρεωτικής συνεπιμέλειας»;

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Σε διάφορα κείμενα με προέλευση από τον χώρο του ακτιβισμού και της δημοσιογραφίας –ποτέ όμως από τον χώρο της νομικής θεωρίας ή πράξης-, επαναλαμβάνεται συχνά η έκφραση «υποχρεωτική συνεπιμέλεια» σε σύνδεση με το νόμο 4800 του 2021, τον οποίον έχει επικρατήσει γενικώς η εντύπωση ότι περιγράφει. Ενδεικτικά: το Πρώτο Θέμα, σε πρόσφατο άρθρο του σχετικό με ανακοίνωση δέκα γυναικείων οργανώσεων (στην οποία θα αναφερθούμε αναλυτικότερα στη συνέχεια), προτάσσει μία εισαγωγή της οποίας η δεύτερη πρόταση αναφέρει ως κάτι αυτονόητα γνωστό το εξής:

 

Η υποχρεωτική συνεπιμέλεια, που θεσπίστηκε με τον νόμο 4800/21 …

 

Η φράση αυτή είναι αναληθής.

Ο νόμος 4800/21 δεν θέσπισε καμία «υποχρεωτική συνεπιμέλεια».

Το βάρος αποδείξεως το έχει αυτός που ισχυρίζεται ότι αυτό συμβαίνει. Αυτός οφείλει να μας πει πού, πώς, με ποιο άρθρο του εν λόγω νόμου θεωρεί ότι θεσπίζεται κάτι τέτοιο και τι ακριβώς εννοεί με αυτό. Από τη Συνέχεια →

Κλασσικό
Δίκαιο,Πολιτική

Μια διπλά φωτογραφική τροπολογία –και ο κρετινισμός των αριστερών υποστηρικτ(ρι)ών της

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Όσον αφορά την τροποποίηση του άρθρου 1536 του Αστικού Κώδικα, για την οποία έχει ήδη καθιερωθεί το κωδικό όνομα «τροπολογία Κεφαλογιάννη», στον δημόσιο χώρο έχουν διατυπωθεί κάποιες –ελάχιστες- φωνές υποστήριξης, ή σχετικοποίησης των επικρίσεων. Οι περισσότερες φυσικά έρχονται από τα δεξιά –από την ίδια την ενδιαφερομένη, τον υπουργό δικαιοσύνης και ίσως ένα-δυο ακόμη πολιτευτές. Ο κ. Φλωρίδης λοιπόν, προσπαθώντας να δικαιολογήσει (τα αδικαιολόγητα, δηλαδή) την ψήφιση της διάταξης, όπως διαβάζω στο διαδίκτυο είπε τα εξής:

 

δώσαμε το δικαίωμα στους γονείς ότι εφόσον κάνει έφεση να μπορεί να ζητήσει από το δικαστήριο η εκτέλεση της απόφασης που εκδόθηκε να μην ισχύσει μέχρι να βγει η απόφαση του Εφετείου. Υπήρχε καιρό ανάγκη, γιατί ενώ αυτό ισχύει για όλες τις αποφάσεις, δηλαδή να αναστέλλεται η πρωτόδικη μέχρι να εκδικαστεί η έφεση, αυτό δεν το είχαμε για τα παιδιά.

 

Μετά τη λέξη «εφόσον» προφανώς παραλείπεται ως εννοούμενη η έκφραση ένας εξ αυτών.

Επίσης, η έκφραση «η εκτέλεση να μην ισχύσει» είναι νομικώς ανακριβής. Η εκτέλεση δεν «ισχύει».

Αυτό βέβαια δεν είναι πρόβλημα, ή δεν είναι το κύριο. Στον προφορικό λόγο είναι αναμενόμενο να υπάρχουν Συνέχεια →

Κλασσικό
Δίκαιο,Διεθνείς σχέσεις

Τις παλαιστινιακές βόλτες η αστυνομία θα έπρεπε να τις κάνει

του Άκη Γαβριηλίδη

Σύμφωνα με ανακοίνωση του αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας με ημερομηνία 13-07-2025, η Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών παρήγγειλε προκαταρκτική εξέταση για να διερευνηθεί αν διαπράχθηκε το έγκλημα της απειλής διάπραξης εγκλημάτων από «άτομα» που συγκεντρώθηκαν «με ενιαία ενδυμασία» την 11η Ιουλίου 2025 σε περιοχές του κέντρου της Αθήνας.

Μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, δηλαδή τρεις μέρες μετά, δεν έχει γίνει γνωστό αν η διερεύνηση οδήγησε κάπου. Πράγμα που με κάνει να ευελπιστώ ότι οδήγησε στο μόνο δυνατό αποτέλεσμα, δηλαδή στην αρχειοθέτηση. Κάθε εχέφρων άνθρωπος μπορεί, και οφείλει, να διαπιστώσει ότι καμία απειλή διάπραξης εγκλημάτων δεν συνιστά η ανάρτηση «αύριο θα κάνουμε παλαιστινιακές βόλτες».

Το σχετικό άρθρο του ΠΚ ορίζει ότι το συγκεκριμένο έγκλημα (πλημμέλημα) το τελεί «Όποιος δημόσια με Συνέχεια →

Κλασσικό
Ανάλυση λόγου,Δίκαιο,Διεθνείς σχέσεις,Κινήματα

Η συκοφαντία του αίματος συνεχίζεται στο Books’ Journal

του Άκη Γαβριηλίδη

Ο κ. Κώστας Κούρκουλος δηλώνει νομικός. Την ιδιότητα αυτή προβάλλει μεταξύ άλλων κάτω από ένα γραμμένο στο πόδι άρθρο που δημοσίευσε στον ιστότοπο του Books’ Journal με τίτλο «Η συκοφαντία του αίματος συνεχίζεται στην Κέρκυρα».

Και πώς συνεχίζεται; Κατά τον κ. Κούρκουλο, συνεχίζεται επειδή «η ΕΛΜΕ Κερκύρας ετοιμάζει  εκδήλωση  κατά Εβραίων, με αφετηρία το αεροδρόμιο της Κέρκυρας στις 9/6/2025. (…) Που πάει να πει πως ετοιμάζεται εκδήλωση όχι κατά του κράτους του Ισραήλ αλλά κατά των εβραίων πολιτών» (η έμφαση δική μου).

Ο ίδιος, πριν παραθέσει αυτές τις «πληροφορίες», προαναγγέλλει ότι «Η είδηση μυρίζει μούχλα και αίμα».

Ωστόσο, η είδηση που δημοσιεύει εκείνος δεν «μυρίζει» απλώς, αλλά αποτελεί σκόπιμη διαστρέβλωση και συκοφαντία.

Από πουθενά (πέρα από την προβολή του αρθρογράφου) δεν προκύπτει ότι η ΕΛΜΕ «ετοιμάζει εκδήλωση κατά Εβραίων».

Πάντως όχι από την αναγγελία της εκδήλωσης.

Η ίδια η έκφραση «εβραίων πολιτών» που χρησιμοποιεί ο αρθρογράφος είναι άνευ νοήματος.
«Εβραίοι πολίτες» δεν υπάρχουν. Ή μάλλον, υπάρχουν, αλλά είναι λογικά δυνατό να είναι πολίτες οποιουδήποτε Συνέχεια →

Κλασσικό
Δίκαιο,Ιστορία,Κινηματογράφος

«Το Ισραήλ ποτέ δεν ήταν δημοκρατία, κάνει γενοκτονία επί 77 χρόνια»

συνέντευξη του Άβι Μογκράμπι

Ο Ισραηλινός σκηνοθέτης Avi Mograbi γεννήθηκε στο Τελ Αβίβ το 1956. Από νωρίς πολέμιος της κατοχικής πολιτικής της χώρας του, αρνήθηκε να ενταχθεί στις μάχιμες μονάδες του στρατού όταν το Ισραήλ εισέβαλε στον Λίβανο το 1982. Οι ταινίες του –Πώς έμαθα να ξεπερνώ το φόβο μου και να αγαπώ τον Αριέλ Σαρόν (1997), Για ένα μόνο από τα δυο μου μάτια (2005) και Μέσα σε κήπο βάδισα (2012), για να αναφέρουμε μόνο μερικές- καταγράφουν την πραγματικότητα της κατοχής των παλαιστινιακών εδαφών.

Οι πολυβραβευμένες ταινίες του έχουν επιλεγεί σε όλα τα μεγάλα κινηματογραφικά φεστιβάλ. Πριν από λίγες εβδομάδες βρέθηκε στο Παρίσι για να παρουσιάσει το Τα πρώτα 54 χρόνια, μια ταινία στην οποία, κοιτώντας κατά πρόσωπο την κάμερα, μπαίνει στο πετσί ενός ειδικού στη στρατιωτική στρατηγική, και στην οποία συνδυάζει τα λεγόμενα στρατιωτών για τις τραυματικές εμπειρίες τους με αρχειακό υλικό.
Στη συνέχεια ο Mograbi ταξίδεψε αεροπορικώς στη Λισαβόνα, όπου ζει πλέον. Αυτή η συνέντευξη δόθηκε από εκεί, με ηχητικές ανταλλαγές. Οι ταινίες του, μεγάλου και μικρού μήκους, είναι πλέον όλες διαθέσιμες δωρεάν στην ιστοσελίδα του www.avimograbi.org. Συνέχεια →

Κλασσικό