Ελληνική κρίση,Πολιτική,Τέχνη

«Έξω η εβραϊκή Documenta»

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Από τη στιγμή που άρχισαν οι εκδηλώσεις τής ανά πενταετία έκθεσης σύγχρονης τέχνης που φέτος γίνεται και στην Αθήνα, οι αντιδράσεις στην ελληνόφωνη έντυπη και ηλεκτρονική δημόσια σφαίρα υπήρξαν στην πλειοψηφία τους δύσπιστες και αρνητικές, έως –το πολύ- αμφίσημες. Προσωπικά δεν έχω υπόψη μου έστω και μία που να μπορεί να θεωρηθεί ανεπιφύλακτα θετική.

Οι αρνήσεις όμως αυτές μπορούν με σχετική ακρίβεια να περιοδολογηθούν σε δύο ευδιάκριτες φάσεις. Στην αρχή του έτους, οι επικρίσεις κατά των εκδηλώσεων ήταν όλες απ’ τα δεξιά: η Ντοκουμέντα κατηγορήθηκε ότι φέρνει στην Αθήνα «Το ζόμπι της Αριστεράς». Με άλλα λόγια, ότι θέλει «να μιλήσει για τα ιδεώδη της συλλογικής δράσης και της αναστολής της κρατικής βίας σε ένα μέρος όπου αναρχοαυτόνομοι καταλαμβάνουν πανεπιστήμια και ιδιωτικά κτίρια ενώ ξυλοκοπούν τον διευθυντή της Συνέχεια

Κλασσικό
ποίηση,φιλελευθερισμός,Γνώση,Πολιτική

Η χούντα* των φιλο/αρχαιο/λόγων

του Άκη Γαβριηλίδη

Όπως έλεγα στο προηγούμενο σημείωμα, στην εξελισσόμενη προσπάθεια ηθικής εξόντωσης του Δημήτρη Παπανικολάου, το θέμα της (μη) δημοσιοποίησης του Αρχείου Καβάφη χρησιμεύει μόνο ως πρόσχημα.

Στο παρόν θα εξηγήσω γιατί.

Δεν έχει ποτέ χρειασθεί να συμβουλευθώ το Αρχείο· δεν είμαι μελετητής του Καβάφη, ούτως ή άλλως δεν μένω στην Αθήνα, και για όλους αυτούς τους λόγους δεν έχω προσωπική εικόνα για το αν, πότε, σε ποιους και υπό ποιες προϋποθέσεις είναι προσβάσιμο το Αρχείο Καβάφη. Στην ερώτηση εάν προτιμώ να είναι ανοιχτό σε όλους ή όχι, προφανώς θα απαντήσω το πρώτο, όπως φαντάζομαι κάθε λογικός άνθρωπος. Απ’ ό,τι κατάλαβα, όμως, ούτε το Ίδρυμα Ωνάση αμφισβητεί αυτή την αρχή, και μάλιστα έχει εξαγγείλει ότι αυτή είναι η πρόθεσή του. Εάν μέχρι τώρα δεν την έχει υλοποιήσει, κακώς· κάκιστα. Είναι ασυνεπές και θα πρέπει να την υλοποιήσει το συντομότερο.

Πλην όμως:

Εάν κανείς διαβάσει όχι «μέσα από τις γραμμές», αλλά τις ίδιες τις γραμμές των λιβέλων που εξαπολύουν τα μέλη της φιλολογικής συντεχνίας –καθώς και διάφοροι άλλοι ερασιτέχνες εισαγγελείς, απροσδιόριστου επαγγέλματος και ιδιότητας, που τους σιγοντάρουν-, θα δει πολύ καθαρά ότι αυτό που προτείνουν για το Αρχείο δεν είναι να Συνέχεια

Κλασσικό
ποίηση,Έθνος κράτος,αρχαιολογία

Να σώσουμε τον Καβάφη από την Ελλάδα

του Άκη Γαβριηλίδη

Στη συνδυασμένη επίθεση κατά του Δημήτρη Παπανικολάου που έχει εξαπολυθεί από το φιλολογικό κατεστημένο της Ελλάδας (και της Κύπρου) μέσα από τις στήλες των δύο ελληνόφωνων Reviews of Books, είναι πολύ φανερό ότι συμπλέκονται δύο καταρχήν ανεξάρτητα μεταξύ τους θέματα. Το ένα είναι το θέμα των ενεργειών ή παραλείψεων του Ιδρύματος Ωνάση και της διαχείρισης του Αρχείου Καβάφη· το άλλο είναι το καψόνι των «παλιοσειρών», (που τείνει να προσλάβει διαστάσεις δολοφονίας χαρακτήρα), απέναντι στον νέο που έχει το θράσος να διατυπώνει δικές του απόψεις χωρίς να σέβεται τις «νόμιμες οδούς» ανάδειξης, χωρίς προηγουμένως να τους ρωτάει και να τους απευθύνει τον δέοντα λιβανωτό.

Ασχέτως όλων αυτών, όμως, στα οποία ίσως επανέλθω κάποια άλλη φορά, προέχει να σημειώσουμε ότι η επίθεση αυτή, ως εκ της έκτασης και του εύρους της, εμπεριέχει μία ξεκάθαρη και αρκετά λεπτομερή φαντασίωση (όπου ως «φαντασίωση» δεν νοείται κάτι ονειρώδες που αντιτίθεται προς την πραγματικότητα, αλλά μία δομή της επιθυμίας). Στο λόγο των καβαφιστών –και προς θεού όχι cavafistas- αφθονούν οι ψόγοι και οι υποδείξεις Συνέχεια

Κλασσικό
Commons,Critique of Political Economy,intellectual property,Law

The enclosures of Brussels

by Akis Gavriilidis

Brussels, as everybody knows, is the seat of the EU institutions, as well as of several other international agencies –private, public, or any combination of the two- who all day long praise the virtues of «liberalisation and market-oriented reforms» and propose/ impose them on all countries as the only one-size-fits-all solution. So much so that the name of the city itself has come to constitute a synonym for neoliberal governance.

But apart from being a symbol, Brussels is a real city where real people live, whose lives and needs are administered and served (or not) every day, in certain ways rather than others. (Ιncluding the people –dozens of thousands of them- who work for the said institutions and agencies). These ways can rarely be considered as a paradigmatic delivery of the promise for a “smooth functioning market system which provides Συνέχεια

Κλασσικό
Βία,Εθνικισμός,Μνήμη

Καιρός να καταρρεύσει το σπίτι τού (αποτυχημένου) αρχισφαγέα Μελά

 

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Με αφορμή την έναρξη λειτουργίας του μουσείου Μπελογιάννη, νεοναζιστές και νεοναζίστριες διαφόρων κομμάτων άρχισαν να ωρύονται σκανδαλισμένοι/-ες ότι, ενώ το μουσείο για τον «αρχισφαγέα τού ΚΚΕ» εγκαινιάζεται, «το σπίτι του Παύλου Μελά στην Κηφισιά, καταρρέει».

Η σύγκριση αυτή είναι μία καλή αφορμή για να αναρωτηθούμε: τι τέλος πάντων έκανε ο Μελάς ώστε να του αξίζει να ανακηρύξουμε «εθνικό μνημείο» ένα εξοχικό σπιτάκι όπου έζησε για κάποιους μήνες, και να δώσουμε το όνομά του σε οδούς σε όλη την Ελλάδα, αλλά και σε έναν δήμο;

Το μόνο που φαίνεται να κατάφερε όσο ζούσε ο Μελάς, ήταν ότι … πέθανε. Κάτι άλλο αξιόλογο Συνέχεια

Κλασσικό
σεξουαλικότητα,Γλώσσα,Ψυχανάλυση

Η επινόηση της «ετεροφυλοφιλίας»

του Μπράντον Αμπροζίνο

Το ιατρικό λεξικό Dorland του 1901 όριζε την ετεροφυλοφιλία ως «ανώμαλη ή διεστραμμένη όρεξη προς το αντίθετο φύλο». Πάνω από δυο δεκαετίες αργότερα, το 1923, το λεξικό Merriam Webster την όριζε ομοίως ως «νοσηρό σεξουαλικό πάθος για ένα άτομο του αντίθετου φύλου». Μόλις το 1934 αξιώθηκε η ετεροφυλοφιλία το νόημα με το οποίο είμαστε εξοικειωμένοι σήμερα: «εκδήλωση σεξουαλικού πάθους για ένα άτομο του αντίθετου φύλου· ομαλή σεξουαλικότητα».

Όποτε το λέω αυτό σε κάποιους, αρνούνται κατηγορηματικά να το πιστέψουν. Δεν είναι δυνατόν! Σίγουρα, δεν συμφωνεί με την αίσθησή τους· την αίσθηση ότι η ετεροφυλοφιλία «ήταν πάντα εκεί».

Πριν λίγα χρόνια, κυκλοφόρησε ένα ερασιτεχνικό βίντεο, όπου ο δημιουργός ρωτούσε διάφορους Συνέχεια

Κλασσικό
ρατσισμός,επιστημολογία

Καταρρίπτεται οριστικά η θεωρία περί συγγένειας Mικρασιατών και Παλιοελλαδιτών

του Άκη Γαβριηλίδη

Δημοσιεύθηκαν πρόσφατα τα αποτελέσματα μίας «γενετικής έρευνας» η οποία πραγματοποιήθηκε σε αμερικανικό πανεπιστήμιο με εξαρχής δεδηλωμένο σκοπό να «καταρρίψει τη θεωρία του Φαλλμεράυερ» περί «επικράτησης των Σλάβων στην Πελοπόννησο». Οι ερευνητές –δεκατέσσερις τον αριθμό, οι περισσότεροι με ελληνικά και ορισμένοι με χαρακτηριστικά πελοποννησιακά επώνυμα- θεωρούν δεδομένο ότι το σκοπό αυτόν τον επέτυχαν, και εν πλήρη αφελεία διαβεβαιώνουν δύο φορές ότι η έρευνά τους «κλείνει οριστικά» [settles] το ζήτημα.

Στην πραγματικότητα, το μόνο που κατάφερε η έρευνα είναι να ανοίξει και άλλα ανύπαρκτα ζητήματα.

Ο ετεροκαθορισμός τους από τη θέση του Φ. (μια θέση την οποία όλοι έχουν ξεχάσει σήμερα –ή μήπως δεν την έχουν ξεχάσει και τόσο;) είναι τέτοιος, που σκέφτηκαν να την «καταρρίψουν Συνέχεια

Κλασσικό
Βία,Γνώση,Φύλο,ανθρωπολογία

«Γυναικεία διαίσθηση», βία και ηλιθιότητα

του Ντέιβιντ Γκρέιμπερ*

 

Το γεγονός ότι η βία επιτρέπει να παίρνουμε αυθαίρετες αποφάσεις, και έτσι να αποφεύγουμε τις συζητήσεις, αποσαφηνίσεις και αναδιαπραγματεύσεις που χαρακτηρίζουν πιο εξισωτικές κοινωνικές σχέσεις, είναι προφανώς αυτό που κάνει τα θύματά της να βλέπουν όσες διαδικασίες δημιουργήθηκαν στη βάση της βίας ως ανόητες ή άλογες. Οι περισσότεροι είμαστε ικανοί να σχηματίσουμε μια έστω επιφανειακή ιδέα για το τι σκέφτονται ή αισθάνονται άλλοι, παρατηρώντας απλώς τον τόνο της φωνής ή τη γλώσσα του σώματός τους –συνήθως δεν είναι δύσκολο να μαντέψουμε τις άμεσες προθέσεις και τα κίνητρα των ανθρώπων, αλλά για να πάμε πέρα από αυτό το επιφανειακό επίπεδο συχνά θέλει πολλή δουλειά. Πολλές από τις καθημερινές δραστηριότητες της κοινωνικής ζωής, μάλιστα, συνίστανται στο να αποκρυπτογραφούμε τα κίνητρα και τις αντιλήψεις των άλλων. Αυτό ας το αποκαλέσουμε «ερμηνευτική εργασία». Θα μπορούσε να πει κανείς ότι όσοι βασίζονται στο φόβο της ισχύος δεν χρειάζεται να μπουν και πολύ στον κόπο να εργασθούν ερμηνευτικά, οπότε γενικώς δεν μπαίνουν.

Ως ανθρωπολόγος, ξέρω ότι τώρα μπαίνω σε επικίνδυνο έδαφος. Όταν –σπανίως- στρέφουν το ενδιαφέρον τους στη βία, οι ανθρωπολόγοι τείνουν να υπογραμμίζουν ακριβώς την αντίθετη πτυχή: το πώς οι πράξεις βίας περιέχουν νόημα και επικοινωνία –ακόμα και το πώς μπορεί να μοιάζουν με Συνέχεια

Κλασσικό
φιλελευθερισμός,Ελληνική κρίση,Πολιτική,εκπαίδευση

Ελιτίστικα ντέρτια και ρατσιστικές γλυκατζούρες

του Άκη Γαβριηλίδη

Στον όγδοο χρόνο της κρίσης, η δεξιά σκέψη στην Ελλάδα εξακολουθεί να μην έχει καταλάβει το κακό που της έχει πέσει στο κεφάλι από την περίοδο των Αγανακτισμένων και μετά· οι ιδεολόγοι της, αντί να προσπαθήσουν να βάλουν λίγο το κεφάλι τους να σκεφτεί, επιμένουν να το βαράνε στον τοίχο, ή να μαστιγώνουν τη θάλασσα που είναι ταραγμένη, ρίχνοντας το φταίξιμο στο λαό επειδή εκείνος δεν τους καταλαβαίνει.

Αυτό συνάγεται με ευχέρεια, για πολλοστή φορά, από όσα κατατέθηκαν στο «Φόρουμ των Δελφών», αλλά και από όσα γράφηκαν με σκοπό να τα παρουσιάσουν, να τα προπαγανδίσουν και να τα εκλαϊκεύσουν. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το φτηνό και αφελές άρθρο του Άγγελου Κωβαίου στο Protagon (6 Μαρτίου 2017) με τον αμίμητο τίτλο «Γιατί δεν αντιδρούν οι Ελληνες; Κι όμως, υπάρχει απάντηση…».

Η απάντηση αυτή, εάν υπάρχει, πάντως δεν ανευρίσκεται πουθενά στο άρθρο[1]. Καλά καλά δεν Συνέχεια

Κλασσικό
Βιοπολιτική,Δίκαιο,Διεθνείς σχέσεις

Ο Ράφαελ Λέμκιν και η πλαστογράφησή του από τους νεοποντιστές

του Άκη Γαβριηλίδη

Εδώ και κάμποσο καιρό, στις δημοσιεύσεις του λόμπυ υπέρ της «ποντιακής γενοκτονίας» έχει αρχίσει να εμφανίζεται συχνά-πυκνά ο Πολωνός διεθνολόγος Ράφαελ Λέμκιν. Ο Λέμκιν υπήρξε ο εισηγητής της διεθνούς σύμβασης περί γενοκτονίας, και γι’ αυτό οι «νεοποντιστές» προφανώς σκέφτηκαν ότι διαφημιστικά αποτελεί πολύ γερό χαρτί και ότι, αν καταφέρουν να τον οικειοποιηθούν και να τον συνδέσουν με κάποιον τρόπο προς τη θεωρία τους, θα έχουν πετύχει μία σημαντική επικοινωνιακή επιτυχία. Έτσι, έχει αρχίσει να κυκλοφορεί δεξιά και αριστερά ο ισχυρισμός ότι ο Λέμκιν ήταν περίπου ένα είδος … προδρόμου των νεοποντιστών: ότι συμμεριζόταν τη θεωρία περί «ποντιακής γενοκτονίας», αναφέρθηκε σε αυτήν στα γραπτά του και μάλιστα βασίστηκε σε αυτήν για να διαμορφώσει την ίδια την έννοια της γενοκτονίας!

Οι ισχυρισμοί αυτοί, που διατυπώθηκαν εκτενώς πρόσφατα κατά την αντιπαράθεση με κάποιες τοποθετήσεις του τέως υπουργού παιδείας, δεν έχουν κανένα έρεισμα, και πάντως ποτέ δεν Συνέχεια

Κλασσικό