του Άκη Γαβριηλίδη

Το 1963, ο Μανόλης Γλέζος είχε μεταβεί στη Μόσχα για να τιμηθεί με το βραβείο Λένιν. Σύμφωνα με τηλεγραφήματα ειδησεογραφικών πρακτορείων, εκεί έκανε δηλώσεις υπέρ των «δικαιωμάτων της μακεδονικής μειονότητας». Όλες τις επόμενες μέρες, ο δεξιός, αλλά και ο κεντρώος τύπος στην Ελλάδα, είχε λυσσάξει και ζητούσαν την κεφαλή του επί πίνακι. Τελικά ο ενδιαφερόμενος έκανε μία γενικόλογη διάψευση ότι «δεν αποδόθηκαν καλά όσα είπε» και απέφυγε τη δίωξη για εσχάτη προδοσία.

Είναι πραγματικά θλιβερό να βλέπεις κάποιον που αρνήθηκε να υπογράψει δήλωση μετανοίας όταν του ζητήθηκε πριν από μισό και πλέον αιώνα, τότε που τα πράγματα ήταν πολύ πιο δύσκολα και τα λόγια πιο βαριά, να την υπογράφει εμπράκτως και ετεροχρονισμένα τώρα που κανείς πλέον δεν του τη ζητάει, και μάλιστα να τη ζητά αυτός Συνέχεια →

μια συνέντευξη του Ζαν-Λυκ Μπανσάρ

Την Κυριακή 7 Ιουλίου 2017, στη Νοτρ-Νταμ-ντε-Λαντ, η οποία παραμένει ένα έδαφος προς υπεράσπιση[1], παιζόταν η αρχαιότερη από τις τραγωδίες του Αισχύλου, οι Ικέτιδες. Γυναίκες που ήρθαν από την Αίγυπτο καταφεύγουν στο Άργος και ικετεύουν τον Ηγεμόνα να τους χορηγήσει άσυλο: δεν θέλουν να υποχρεωθούν να παντρευτούν τους εξαδέλφους τους που τις καταδιώκουν. Ο Ηγεμόνας ταλαντεύεται, ζητά συμβουλές, ανθίσταται σε μια απειλή πολέμου … Οι ηθοποιοί δεν είναι επαγγελματίες, αλλά στηρίζουν με ιδιαίτερη πεποίθηση το επιχείρημα του ποιήματος, τόσο μάλλον που έτσι υπερασπίζονται τη δική τους μοίρα. Ο Jean-Luc Bansard, o σκηνοθέτης, μας εξηγεί.

– Μου έκανε εντύπωση αυτή η παράσταση των Ικέτιδων. Καθώς βγαίναμε, άκουγα πολλά άτομα να λένε ότι θα ήθελαν να φέρουν το θίασο να παίξει και στην περιοχή τους. Είχατε τέτοιες προτάσεις;

Ζ.Λ.Μ. Κάθε φορά που παίζουμε, οι αντιδράσεις είναι πολυάριθμες: δεν ξέρω αν αυτό Συνέχεια →

του Βασίλη Παπαστεργίου

Φυσικά και δεν θα κατέβω στο συλλαλητήριο. Όχι μόνο γιατί δεν μου αρέσει να συγχρωτίζομαι με χρυσαυγίτες ούτε γιατί δεν θέλω να τεθώ υπό την περιφρούρηση της “Πατριωτικής Ένωσης Ελληνική Λαϊκή Συσπείρωσις-ΕΛ.ΛΑ.Σ.” του κ. Οδυσσέα Τηλιγάδα, αν και νομίζω ότι αυτοί θα ήταν ήδη επαρκείς λόγοι για κάθε εχέφρονα άνθρωπο.
Εγώ δεν θα πάω για ένα άλλο λόγο. Γιατί δεν συμφωνώ με το αίτημά του.
Είμαι δηλαδή υπέρ της ονομασίας της γειτονικής μας χώρας με το όνομα Μακεδονία ή Συνέχεια →

του Άκη Γαβριηλίδη

Σύμφωνα με το σημερινό ρεπορτάζ, ο πρόεδρος των ΑΝΕΛ Πάνος Καμμένος, σε δηλώσεις του, κάλεσε τους «Σκοπιανούς» (δηλ. τους Μακεδόνες, σύμφωνα με τον ρατσιστικό ευφημισμό που χρησιμοποιούν γι’ αυτούς οι Έλληνες εθνικιστές)

να κάνουν αυτό που έκανε η Αγγλία, η οποία προκειμένου να ενταχθεί την ΕΟΚ και κατόπιν αίτησης του Προέδρου της Γαλλίας, Σαρλ ντε Γκώλ, άλλαξε το όνομά της από «Μεγάλη Βρετανία» σε «Ηνωμένο Βασίλειο».

Όπως έχει κατ’ επανάληψη γραφεί, ο ισχυρισμός αυτός είναι απολύτως φανταστικός. Είναι ένα ράδιο αρβύλα που άγνωστο ποιος και πότε έθεσε σε κυκλοφορία και από τότε Συνέχεια →

του Άκη Γαβριηλίδη

Ο λεκτικός σχηματισμός της ποντιακής γενοκτονίας, και η ανάδυσή του τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή –τα τέλη της δεκαετίας του 80, και όχι νωρίτερα ή αργότερα- θεωρώ ότι καθορίστηκε από έναν ακόμη παράγοντα, έναν ακόμη παραπόταμο ο οποίος εξέβαλε στη διαδικασία της διαμόρφωσής του. Ο παράγοντας αυτός επίσης συνδέεται με τα «φαντάσματα του σπιτιού», με την προϊστορία του τόπου όπου εγκαταστάθηκαν οι έποικοι, και ιδίως με τον τρόπο διαχείρισης αυτής της προϊστορίας από την επίσημη μνήμη.

Στην ελληνική ποίηση, αλλά και τη λογοτεχνία, την ιστοριογραφία και άλλα είδη του λόγου, αφιερώθηκε πολύς χώρος και γράφτηκαν ολόκληρες βιβλιοθήκες για να περιγράψουν τις χαμένες πατρίδες και να αναλύσουν τα συναισθήματα που γεννούν. Δεν έχει αφιερωθεί όμως ανάλογη προσοχή στο ερώτημα τι γίνεται με τις πατρίδες που βρήκαμε, τι γινόταν πριν έρθουμε εμείς, και πού πήγε αυτό που γινόταν.

Αυτό είναι αναμενόμενο όταν η ύπαρξη των προσφύγων στη νέα τους πατρίδα Συνέχεια →

του Άκη Γαβριηλίδη

Το συλλαλητήριο που διοργανώνεται την επόμενη Κυριακή 21-1 στη Θεσσαλονίκη για την «υπεράσπιση του ονόματος της Μακεδονίας», όπως και όλα τα προηγούμενα ή τα όποια επόμενα, έχει ως διακηρυγμένο στόχο την εξυπηρέτηση του εθνικού συμφέροντος.

Όποιος μιλάει για συμφέροντα, αναφέρεται σε έναν οικονομικό υπολογισμό· μιλά με όρους κόστους και οφέλους.

Στο παρόν σημείωμα, θα πάρω τον ισχυρισμό αυτό στην ονομαστική του αξία και θα εξετάσω κατά πόσον επιβεβαιώνεται από τα πράγματα. Δεν θα αναφερθώ λοιπόν καθόλου σε ζητήματα αρχών ή σε στοιχεία ιστορικά, επιστημονικά, ιδεολογικά, φιλοσοφικά για την ουσία της διαμάχης. Αυτό το έχω κάνει πολλές φορές τα τελευταία –και τα παλιότερα- χρόνια, σε αυτό εδώ το μπλογκ ή και αλλού. Τα κείμενα υπάρχουν, όποιος θέλει μπορεί να ανατρέξει σε αυτά. Εδώ θα εξετάσω κατά πόσον η υιοθέτηση της γραμμής «η Μακεδονία είναι μία και ελληνική» ωφέλησε πραγματικά σε κάτι το έθνος-κράτος που ονομάζεται Ελλάδα, βελτίωσε τη θέση του από οποιαδήποτε άποψη.

Με όποιον τρόπο και αν προσπαθήσει να μετρήσει κανείς αυτό το όφελος, το αποτέλεσμα Συνέχεια →

του Άκη Γαβριηλίδη

Ο μεγάλος Γάλλος αρχαιοελληνιστής Πωλ Βεν έγραψε προ ετών ένα βιβλιαράκι στο οποίο διερωτάται αν «οι Έλληνες πίστευαν στους μύθους τους». Όπως γίνεται φανερό και από τον παρατατικό, ο Βεν, όπως και όλοι οι δυτικοευρωπαίοι, όταν γράφει «Έλληνες» εννοεί φυσικά «αρχαίοι Έλληνες».

Αν πίστευαν οι αρχαίοι στους μύθους τους δεν το ξέρω, αλλά το σίγουρο είναι ότι οι νέοι Έλληνες πιστεύουν στους μύθους των αρχαίων. Με την πιο κυριολεκτική έννοια του όρου: τους θεωρούν ως γεγονότα που συνέβησαν πραγματικά. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα στις αντιδράσεις που προέκυψαν από Έλληνες πατριώτες μόλις έγινε γνωστό ότι, σε τηλεοπτική σειρά που γυρίζεται στη Νότια Αφρική με θέμα τον Τρωικό πόλεμο, τους ρόλους του Αχιλλέα, του Πατρόκλου και του Δία τους υποδύονται αφρικανικής Συνέχεια →