του Άκη Γαβριηλίδη

 

Εδώ και λίγες μέρες, έχει κυκλοφορήσει στο Youtube, και εν συνεχεία σε όλον τον υπόλοιπο κυβερνοχώρο, ένα πραγματικά απερίγραπτο βίντεο, φτιαγμένο με τεχνητή νοημοσύνη, το οποίο απεικονίζει ένα ομοίωμα του Νίκου Μπελογιάννη, κάτι μεταξύ ευαγγελικού πάστορα και ποπ σταρ ή/ και τενόρου, να εμφανίζεται σε κάτι σαν στάδιο, πάντως σε έναν ανοιχτό χώρο συναυλιών, κατάμεστο από νεαρούς Κνίτες και Κνίτισσες με κόκκινες σημαίες, και να κραυγάζει με μένος: «Έξω οι Αμερικάνοι!». Στη συνέχεια ακολουθεί μία ψευδο-άρια, διάσπαρτη με πεζά μέρη, σαν ρετσιτατίβα, όπου ο οιονεί Μπελογιάννης υποτίθεται ότι αναπτύσσει αυτήν την βασική ιδέα εξηγώντας ιδίως από πού και γιατί ακριβώς πρέπει να βγουν «έξω» οι «Αμερικάνοι».

Η ιδέα αυτή φυσικά είναι απολύτως παράλογη, άσχετη με την ιστορία του Μπελογιάννη και ακατανόητη, στα όρια της γελοιότητας. Ο Μπελογιάννης δεν ήταν τραγουδιστής. Επιπλέον, η υλοποίησή της πάσχει. Η μουσική –αν μπορούμε να την χαρακτηρίσουμε έτσι- είναι «ατσούμπαλη», αδέξια, ξένη προς οτιδήποτε θα μπορούσε να τραγουδήσει ένας Έλληνας κομμουνιστής τότε, ή και τώρα. Τα δε λόγια είναι σε πολύ κακά και ασύντακτα ελληνικά, που μερικές φορές δεν βγάζουν νόημα. Ή, ακόμα χειρότερα, βγάζουν ένα πολύ προβληματικό νόημα. Π.χ. οι πρώτες φράσεις λένε:

 

Έξω οι Αμερικάααααανοι!!
(το κοινό, παραληρώντας συγκινημένο, πλειοδοτεί: «Έξω! Έξω!»)
… Απ’ τη γη μας!

Από τη μνήμη μας!

από το αίμα των εργατώωωων!

 

To να «βγει» ένα σύνολο ανθρώπων από κάποια «γη» η οποία ορίζεται ως ιδιοκτησία κάποιας άλλης πληθυσμιακής ομάδας, ας πούμε ότι είναι εφικτό –ας μην εξετάσουμε εδώ τι είδους επιθυμία είναι αυτή από πολιτική-ιδεολογική άποψη, διότι προφανώς θα καταλήξουμε ότι είναι μία εθνοκαθαρτική επιθυμία· μια επιθυμία ριτσισμού και ξενοφοβίας, βγαλμένη απευθείας από το ρεπερτόριο της αθεράπευτης νεκροφιλίας του ριζοσπαστικού πατριωτισμού. Αλλά το να βγει κάτι από τη μνήμη κάποιων ανθρώπων, δεν είναι πρακτικά δυνατό, ούτε καν με τα μέσα της απώθησης, όπως μας έχει διδάξει η ψυχανάλυση· τόσο μάλλον όταν οι ενδιαφερόμενοι τονίζουν κάθε τόσο «πρέπει να ξεχάσω το Α» και έτσι, μέσω της επανάληψης, το ξαναθυμούνται. Όσο για το να βγει κάτι από το αίμα κάποιων ανθρώπων, είναι ίσως δυνατό εφόσον αυτό αποτελεί κάποια (μικρο)βιολογική ασθένεια και υπάρχουν τα κατάλληλα φάρμακα.

Και οι υπόλοιποι στίχοι είναι γεμάτοι από ανάλογα γλωσσικά, νοηματικά και ιδεολογικά τσαλαβουτήματα.

 

Δεν είναι απολύτως σαφές σε ποιον οφείλουμε την όλη ιδέα και την υλοποίησή της. Το βίντεο έχει αναρτηθεί από έναν λογαριασμό με το όνομα Red Creators Network. H ανάρτηση συνοδεύεται από ένα επεξηγηματικό κείμενο στα αγγλικά, το οποίο αρχίζει ως εξής:

 

Nikos Belogiannis is the unquenchable torch of the Greek working class and the communist movement, the purest representative of the unwavering will against imperialism. Raised from a young age within the ranks of our party, the KKE …

 

Η διατύπωση αυτή αφήνει να νοηθεί ότι οι δημιουργοί ανήκουν ή πρόσκεινται στο ΚΚΕ. Από την άλλη, αμέσως κάτω από την ανάρτηση, στο χώρο των σχολίων, έχει αναρτηθεί ως πρώτο σχόλιο ένα κείμενο σε τέσσερις γλώσσες, ελληνικά, αγγλικά, ρωσικά και ισπανικά, το οποίο φέρει επίσης την υπογραφή των Red Creators. Η ελληνική εκδοχή λέει τα εξής:

 

Αγαπητοί σύντροφοι, σε αυτό το βίντεο προσπαθήσαμε, όσο μας επέτρεψαν οι γνώσεις και η έρευνά μας, να δημιουργήσουμε ένα έργο που να παραπέμπει στην ιστορία των Ελλήνων συντρόφων μας. Ζητούμε από τώρα συγγνώμη για τα λάθη μας. Ελπίζουμε οι προσπάθειές μας να είναι χρήσιμες. Με φιλία και συντροφικότητα…

 

Το σχόλιο αντιθέτως δείχνει ότι οι δημιουργοί δεν είναι μέλη του ΚΚΕ αλλά οπαδοί ή θαυμαστές του από κάποια άλλη χώρα (ή χώρες).

Στο βαθμό που ισχύει αυτό, ίσως σκεφτεί κανείς ότι δικαιολογεί τις αστοχίες· οι άνθρωποι είναι ξένοι, δεν ξέρανε.

Η δικαιολογία όμως αυτή δεν στέκει.

Για δύο λόγους:

Οι άνθρωποι που έφτιαξαν αυτή την γελοιότητα, ακόμη και αν ήταν ξένοι, πάντως ήταν κάποιοι που διάκεινται ευνοϊκά, ή μάλλον συντροφικά όπως οι ίδιοι λένε, προς το ΚΚΕ, και ήθελαν να βρουν κάτι που να συνάδει με τη λογική του και να συμβάλλει στους όποιους αγώνες του. Δεν είχαν κανένα λόγο να το εκθέσουν, το αντίθετο μάλιστα. Έψαξαν λοιπόν, και βρήκαν αυτά. Πράγμα που δείχνει ότι αυτήν την εικόνα δίνει το ΚΚΕ διεθνώς.

Αυτό επιβεβαιώνεται και από τον χώρο των σχολίων στο βίντεο. Σχεδόν όλα, εκτός ελαχίστων –εκτός μόνο ενός, όσο μπορώ να δω αυτή τη στιγμή- είναι εξυμνητικά. Πολλά προέρχονται από διάφορες χώρες. Είναι όμως και κάποια γραμμένα στα ελληνικά από Έλληνες, προφανώς μέλη ή φίλους του ΚΚΕ, και όλα ανεξαιρέτως εκφράζουν ευγνωμοσύνη και αλληλεγγύη. Κανείς δεν φαίνεται να βρίσκει κάτι προβληματικό στο δημιούργημα των «Κόκκινων Δημιουργών». Εκείνοι ζητάνε προκαταβολικά συγνώμη για τα λάθη τους, αλλά κανείς δεν φαίνεται να βλέπει κανένα λάθος.

Ήδη από τη δεκαετία του 1980, ο κύκλος του περιοδικού Θέσεις είχε ασκήσει καταλυτική κριτική στην τάση πολλών κομμουνιστικών κομμάτων και ομάδων να υποκαθιστούν την πάλη των τάξεων με την πάλη των εθνών. Αυτό που λεγόταν τότε, υπό συνθήκες ψυχρού πολέμου, ισχύει κατά μείζονα λόγο σήμερα. Το σλόγκαν «έξω οι Αμερικάνοι» υποτίθεται ότι είναι επίκαιρο σήμερα λόγω της πολιτικής του Τραμπ και ειδικότερα της επίθεσης των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ στο Ιράν. Ωστόσο, όποιος έχει ανοιχτά τα μάτια του και βλέπει, δεν μπορεί παρά να γνωρίζει ότι, μέχρι στιγμής, την πιο ξεκάθαρη αντίθεση στον πόλεμο, και τις πιο μαζικές και επίμονες διαδηλώσεις εναντίον του Τραμπ, (αν όχι και τις μόνες στον κόσμο), τις έχουν κάνει, ακριβώς, Αμερικανοί. Πολίτες των ΗΠΑ.

Θέλουμε και αυτοί να βγουν «έξω»;

Έξω από πού;

Ο στόχος να βγουν «έξω οι Αμερικάνοι» είναι αφελής. Είναι απραγματοποίητος, αλλά και αν ήταν εφικτός δεν είναι σαφές γιατί να είναι επιθυμητός. Οι «Αμερικανοί» είναι μέσα μας, και εμείς είμαστε μέσα στους «Αμερικανούς». Και ευτυχώς. Ή μάλλον, ούτε ευτυχώς ούτε δυστυχώς· αυτό είναι έτσι, δεν αλλάζει. Αυτός που (δήλωσε ότι) ήθελε να το αλλάξει είναι ο Τραμπ, κηρύσσοντας αρχικώς ένα είδος απομονωτισμού. Σύντομα και εκείνος εγκατέλειψε αυτή την ιδέα.

Το σλόγκαν που εκφωνούν οι θαμώνες του ιδεογραμματικού Μπελογιάννη, πρώτον, ταυτίζει το «κακό», αυτό στο οποίο αντιτιθέμεθα, με μία εθνική καταγωγή, ομογενοποιώντας υπό αυτή την ετικέτα όλους τους πολίτες των ΗΠΑ· αλλά και, δεύτερον και κυριότερον, υπονοεί ότι, αν όλοι αυτοί οι κακοί βγουν έξω από κάποιο(υς) χώρο(υς) και μπουν μέσα σε κάποιον άλλο, όλα θα είναι εντάξει, θα έχει λυθεί το πρόβλημα.

Αυτό είναι ασυγχώρητη αφέλεια.

Οι πιλότοι που βομβαρδίζουν την Τεχεράνη δεν είναι «μέσα» στο Ιράν. Είναι και «μέσα» και «έξω». Είναι στον αέρα. Ακόμη περισσότερο όσοι συλλέγουν πληροφορίες και δεδομένα και τους τροφοδοτούν με αυτά ώστε να είναι πιο αποτελεσματικοί οι βομβαρδισμοί τους.

Όσοι δικαιολογούν τη χρήση αυτού του συνθήματος –το εκφράζω με τα λόγια ενός υπαρκτού σχολίου στο νήμα της ανάρτησης των «Κόκκινων Δημιουργών»- χρησιμοποιούν το επιχείρημα ότι με αυτό δεν νοούνται οι «απλοί πολίτες των ΗΠΑ» αλλά η «εγκληματική τους κυβέρνηση».

Δεν είναι πειστική αυτή η δικαιολογία. Εμείς δεν θέλουμε να φύγει ο Τραμπ από τον υπόλοιπο κόσμο και να μείνει στις ΗΠΑ. Θέλουμε να φύγει ο Τραμπ, και όλος ο υπόλοιπος εσμός φασιστών και βιαστών, από την κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Αυτό μπορούν να το πετύχουν κυρίως οι πολίτες και γενικώς οι κάτοικοι των ΗΠΑ. Πέφτει όμως και σε μας ένα μερίδιο να τους συμπαρασταθούμε και να τους βοηθήσουμε. Και δεν κάνουμε ούτε ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση αν τους ζητάμε απλώς να βγουν «έξω».