Διεθνείς σχέσεις,Ιστορία,Μετακίνηση

Ο μύθος της καθόδου των Σλάβων

του Vostokian

 

Η ταυτότητα στην Ανατολική Ευρώπη βασίστηκε σε πολλαπλά και διαρκώς μεταβαλλόμενα κριτήρια στην πορεία της ιστορίας. Είτε επρόκειτο για τη γλώσσα, είτε για τη θρησκεία ή για την εθνοτική ένταξη, οι ταυτότητες για πολλούς βαλκανικούς λαούς είχαν ρευστή σημασία. Μία από αυτές τις ταυτότητες είναι η σλαβική εθνοτική ταυτότητα, ένας όρος με έντονα πολιτικοποιημένες συνδηλώσεις. Παλαιότερες θεωρίες πρέσβευαν ότι όλοι οι σλαβόφωνοι λαοί έχουν κοινή καταγωγή και είναι εισβολείς που μετακινήθηκαν προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη. Αργότερα, οι θεωρίες αυτές χρησιμοποιήθηκαν στη σύγχρονη πολιτική για να στηρίξουν ένα παρωχημένο status quo ή εδαφικές διεκδικήσεις μη σλαβικών ομάδων. Υπάρχουν όμως στοιχεία, τόσο πρόσφατα όσο και ιστορικά, που δίνουν μια διαφορετική εικόνα. Οι Σλάβοι συνδέονται με δεσμούς Συνέχεια

Κλασσικό
Δίκαιο

Αγγλία, Γαλλία, Δανία. Γαμώ την Παναγία…

του Δημήτρη Δημούλη

 

Η βλασφημία αποτελούσε επί αιώνες έγκλημα στην Αγγλία με βάση νομολογιακή κατασκευή. Πρόκειται για χώρα κληρονομικής μοναρχίας. Έχει κρατική θρησκεία με επικεφαλής της τον-την μονάρχη και χαρακτηρίζεται, ως γνωστόν, από την πρόσδεση σε αιωνόβιες παραδόσεις. Στην πράξη, η ποινικοποίηση της βλασφημίας είχε πέσει σε αχρησία. Τελευταίο θύμα της φαίνεται ότι ήταν ο κύριος John Gott που περιέγραψε τον Ιησού ως γελωτοποιό τσίρκου και καταδικάσθηκε το 1922 σε φυλάκιση εννέα μηνών και καταναγκαστικά έργα. Έκτοτε, ακόμη και όταν ήταν έκδηλη η διάπραξη του αδικήματος, τα δικαστήρια έβρισκαν διεξόδους και δικαιολογίες για να μην καταδικάσουν άτομα που Συνέχεια

Κλασσικό
Εθνικισμός,Πολιτική

Aς βγάλουμε απ’ το νου μας τον ρατσιστή τραμπούκο Μανώλη Γλέζο

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Το 1963, ο Μανόλης Γλέζος είχε μεταβεί στη Μόσχα για να τιμηθεί με το βραβείο Λένιν. Σύμφωνα με τηλεγραφήματα ειδησεογραφικών πρακτορείων, εκεί έκανε δηλώσεις υπέρ των «δικαιωμάτων της μακεδονικής μειονότητας». Όλες τις επόμενες μέρες, ο δεξιός, αλλά και ο κεντρώος τύπος στην Ελλάδα, είχε λυσσάξει και ζητούσαν την κεφαλή του επί πίνακι. Τελικά ο ενδιαφερόμενος έκανε μία γενικόλογη διάψευση ότι «δεν αποδόθηκαν καλά όσα είπε» και απέφυγε τη δίωξη για εσχάτη προδοσία.

Είναι πραγματικά θλιβερό να βλέπεις κάποιον που αρνήθηκε να υπογράψει δήλωση μετανοίας όταν του ζητήθηκε πριν από μισό και πλέον αιώνα, τότε που τα πράγματα ήταν πολύ πιο δύσκολα και τα λόγια πιο βαριά, να την υπογράφει εμπράκτως και ετεροχρονισμένα τώρα που κανείς πλέον δεν του τη ζητάει, και μάλιστα να τη ζητά αυτός Συνέχεια

Κλασσικό
Τέχνη,μετανάστευση

Ο Αισχύλος διεθνιστής

μια συνέντευξη του Ζαν-Λυκ Μπανσάρ

 

Την Κυριακή 7 Ιουλίου 2017, στη Νοτρ-Νταμ-ντε-Λαντ, η οποία παραμένει ένα έδαφος προς υπεράσπιση[1], παιζόταν η αρχαιότερη από τις τραγωδίες του Αισχύλου, οι Ικέτιδες. Γυναίκες που ήρθαν από την Αίγυπτο καταφεύγουν στο Άργος και ικετεύουν τον Ηγεμόνα να τους χορηγήσει άσυλο: δεν θέλουν να υποχρεωθούν να παντρευτούν τους εξαδέλφους τους που τις καταδιώκουν. Ο Ηγεμόνας ταλαντεύεται, ζητά συμβουλές, ανθίσταται σε μια απειλή πολέμου … Οι ηθοποιοί δεν είναι επαγγελματίες, αλλά στηρίζουν με ιδιαίτερη πεποίθηση το επιχείρημα του ποιήματος, τόσο μάλλον που έτσι υπερασπίζονται τη δική τους μοίρα. Ο Jean-Luc Bansard, o σκηνοθέτης, μας εξηγεί.

 

– Μου έκανε εντύπωση αυτή η παράσταση των Ικέτιδων. Καθώς βγαίναμε, άκουγα πολλά άτομα να λένε ότι θα ήθελαν να φέρουν το θίασο να παίξει και στην περιοχή τους. Είχατε τέτοιες προτάσεις;

Ζ.Λ.Μ. Κάθε φορά που παίζουμε, οι αντιδράσεις είναι πολυάριθμες: δεν ξέρω αν αυτό Συνέχεια

Κλασσικό
Ανάλυση λόγου,Μουσική

Η εν ζωή ταρίχευση του Μίκη Θεοδωράκη ως αυτοκτονία-αυτογένεση

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Το κείμενο που ακολουθεί αποτελείται από τις δύο πρώτες ενότητες του βιβλίου Στον κόσμο των αυθεντικών είμαστε όλοι ξένοι, Πανοπτικόν, Θεσσαλονίκη 2007. Ο τίτλος με τον οποίο εμφανίζεται εδώ είχε χρησιμοποιηθεί λίγο νωρίτερα σε μία πρώτη μορφή του κειμένου που προοριζόταν να δημοσιευθεί σε κάποιο ηλεκτρονικό περιοδικό.

 

  1. Ο άνθρωπος που έγινε ορχήστρα 

To Σαββατοκύριακο 15 και 16 Ιουλίου 2006, ο συνθέτης Μίκης Θεοδωράκης μετέβη στη Χίο για να πάρει μέρος σε σειρά εκδηλώσεων με τίτλο «Θεοδωράκεια». Οι εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στο θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης» και σε αυτές εμφανίστηκε η λαϊκή ορχήστρα «Μίκης Θεοδωράκης» η οποία έπαιξε έργα Μίκη Θεοδωράκη. Επίσης, ο Δήμαρχος Μάρκος Μεννής ανακοίνωσε τη σύσταση παιδικής χορωδίας του Δήμου Χίου, η οποία θα φέρει το όνομα «Μίκης Θεοδωράκης». Tέλος, κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων απονεμήθηκε το βραβείο «Μίκης Θεοδωράκης» του οποίου νικητής ήταν ο συνθέτης Μίκης Θεοδωράκης.

Παραλαμβάνοντας το βραβείο, ο τιμώμενος δήλωσε: «είμαι πολύ συγκινημένος διότι Συνέχεια

Κλασσικό
Εθνικισμός,Πολιτική

Γιατί δεν θα κατέβω στο συλλαλητήριο

του Βασίλη Παπαστεργίου

Φυσικά και δεν θα κατέβω στο συλλαλητήριο. Όχι μόνο γιατί δεν μου αρέσει να συγχρωτίζομαι με χρυσαυγίτες ούτε γιατί δεν θέλω να τεθώ υπό την περιφρούρηση της “Πατριωτικής Ένωσης Ελληνική Λαϊκή Συσπείρωσις-ΕΛ.ΛΑ.Σ.” του κ. Οδυσσέα Τηλιγάδα, αν και νομίζω ότι αυτοί θα ήταν ήδη επαρκείς λόγοι για κάθε εχέφρονα άνθρωπο.
Εγώ δεν θα πάω για ένα άλλο λόγο. Γιατί δεν συμφωνώ με το αίτημά του.
Είμαι δηλαδή υπέρ της ονομασίας της γειτονικής μας χώρας με το όνομα Μακεδονία ή Συνέχεια

Κλασσικό
Διεθνείς σχέσεις,Εθνικισμός,Πολιτική

O Kαμμένος λέει ψέματα και κανείς δεν τον βάζει στη θέση του

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Σύμφωνα με το σημερινό ρεπορτάζ, ο πρόεδρος των ΑΝΕΛ Πάνος Καμμένος, σε δηλώσεις του, κάλεσε τους «Σκοπιανούς» (δηλ. τους Μακεδόνες, σύμφωνα με τον ρατσιστικό ευφημισμό που χρησιμοποιούν γι’ αυτούς οι Έλληνες εθνικιστές)

να κάνουν αυτό που έκανε η Αγγλία, η οποία προκειμένου να ενταχθεί την ΕΟΚ και κατόπιν αίτησης του Προέδρου της Γαλλίας, Σαρλ ντε Γκώλ, άλλαξε το όνομά της από «Μεγάλη Βρετανία» σε «Ηνωμένο Βασίλειο».

Όπως έχει κατ’ επανάληψη γραφεί, ο ισχυρισμός αυτός είναι απολύτως φανταστικός. Είναι ένα ράδιο αρβύλα που άγνωστο ποιος και πότε έθεσε σε κυκλοφορία και από τότε Συνέχεια

Κλασσικό
Εθνικισμός,Τραύμα

Μακεδονία, το Ισραήλ των Ποντίων

του Άκη Γαβριηλίδη

Ο λεκτικός σχηματισμός της ποντιακής γενοκτονίας, και η ανάδυσή του τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή –τα τέλη της δεκαετίας του 80, και όχι νωρίτερα ή αργότερα- θεωρώ ότι καθορίστηκε από έναν ακόμη παράγοντα, έναν ακόμη παραπόταμο ο οποίος εξέβαλε στη διαδικασία της διαμόρφωσής του. Ο παράγοντας αυτός επίσης συνδέεται με τα «φαντάσματα του σπιτιού», με την προϊστορία του τόπου όπου εγκαταστάθηκαν οι έποικοι, και ιδίως με τον τρόπο διαχείρισης αυτής της προϊστορίας από την επίσημη μνήμη.

Στην ελληνική ποίηση, αλλά και τη λογοτεχνία, την ιστοριογραφία και άλλα είδη του λόγου, αφιερώθηκε πολύς χώρος και γράφτηκαν ολόκληρες βιβλιοθήκες για να περιγράψουν τις χαμένες πατρίδες και να αναλύσουν τα συναισθήματα που γεννούν. Δεν έχει αφιερωθεί όμως ανάλογη προσοχή στο ερώτημα τι γίνεται με τις πατρίδες που βρήκαμε, τι γινόταν πριν έρθουμε εμείς, και πού πήγε αυτό που γινόταν.

Αυτό είναι αναμενόμενο όταν η ύπαρξη των προσφύγων στη νέα τους πατρίδα Συνέχεια

Κλασσικό
Εθνικισμός,Οικονομία,Πολιτική

Aνθελληνικά είναι τα συλλαλητήρια

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Το συλλαλητήριο που διοργανώνεται την επόμενη Κυριακή 21-1 στη Θεσσαλονίκη για την «υπεράσπιση του ονόματος της Μακεδονίας», όπως και όλα τα προηγούμενα ή τα όποια επόμενα, έχει ως διακηρυγμένο στόχο την εξυπηρέτηση του εθνικού συμφέροντος.

Όποιος μιλάει για συμφέροντα, αναφέρεται σε έναν οικονομικό υπολογισμό· μιλά με όρους κόστους και οφέλους.

Στο παρόν σημείωμα, θα πάρω τον ισχυρισμό αυτό στην ονομαστική του αξία και θα εξετάσω κατά πόσον επιβεβαιώνεται από τα πράγματα. Δεν θα αναφερθώ λοιπόν καθόλου σε ζητήματα αρχών ή σε στοιχεία ιστορικά, επιστημονικά, ιδεολογικά, φιλοσοφικά για την ουσία της διαμάχης. Αυτό το έχω κάνει πολλές φορές τα τελευταία –και τα παλιότερα- χρόνια, σε αυτό εδώ το μπλογκ ή και αλλού. Τα κείμενα υπάρχουν, όποιος θέλει μπορεί να ανατρέξει σε αυτά. Εδώ θα εξετάσω κατά πόσον η υιοθέτηση της γραμμής «η Μακεδονία είναι μία και ελληνική» ωφέλησε πραγματικά σε κάτι το έθνος-κράτος που ονομάζεται Ελλάδα, βελτίωσε τη θέση του από οποιαδήποτε άποψη.

Με όποιον τρόπο και αν προσπαθήσει να μετρήσει κανείς αυτό το όφελος, το αποτέλεσμα Συνέχεια

Κλασσικό
Ελληνική κρίση,Πολιτική

«Η πολιτική δεν ήταν ποτέ ζήτημα αξιών» (συνέντευξη στο Unfollow)

Μια συζήτηση για την πολιτική και το πολιτικό ανάμεσα στον Άκη Γαβριηλίδη, την Ελισάβετ Κυρτσόγλου και τον Αυγουστίνο Ζενάκο, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό  Unfollow (τεύχος Δεκεμβρίου 2017)

 

Ε.Κ.: Θεωρείς ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ πρόδωσε τα οράματα της Αριστεράς;

Α.Γ.: Όχι.

Προσωπικά, εδώ και πολύ καιρό, από τότε που το ενδεχόμενο μιας κυβέρνησης με κορμό την αριστερά ανήκε στο χώρο της επιστημονικής φαντασίας, απέφευγα με προσοχή να μιλάω με όρους «οράματος» και «πιστότητας». Δεν ήταν κάποια δική μου προσωπική προτίμηση: θεωρούσα πάντα ότι το πλήθος δεν σκέφτεται και δεν ενεργεί με βάση αυτές τις έννοιες στην πολιτική, έστω και αν μερικές φορές χρησιμοποιεί τις λέξεις.

Ακόμη περισσότερο, σε μια σειρά άρθρων και δημόσιων παρεμβάσεων λίγο πριν και λίγο μετά την εκλογική άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ, είχα αναπτύξει αυτή την ιδέα ενόψει της Συνέχεια

Κλασσικό