Εθνικισμός,Φύλο

«Το φύλο» ήταν πάντα πολλαπλό –και ρευστό (η συμβολή στον διάλογο της Εστίας) 

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Το ερώτημα αν οδεύουμε προς έναν κόσμο χωρίς φύλο βασίζεται στην παραδοχή ότι μέχρι τώρα ο κόσμος μας είχε φύλο και ότι, έτσι όπως πάμε, είναι ενδεχόμενο να το χάσει. Όμως, τι φύλο «είχε» ο κόσμος;

Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι εξοικειωμένοι με την ιδέα ότι οι συμβάσεις με βάση τις οποίες οργανώνονται οι ανθρώπινες κοινωνίες ποικίλλουν στο χώρο και στο χρόνο. Μάλλον όμως δεν είναι όλοι έτοιμοι να αναγνωρίσουν ότι και «το φύλο» είναι μία από αυτές τις συμβάσεις, και ότι τι θεωρείται ορθή, ανεκτή ή παρεκκλίνουσα έμφυλη συμπεριφορά δεν είναι το ίδιο σε όλες τις κοινωνίες –ούτε ήταν πάντα το ίδιο στις δικές μας κοινωνίες. Σίγουρα ας πούμε δεν είναι έτοιμοι να τα αναγνωρίσουν εκείνοι οι 160 –ή όσοι ήταν, αν αφαιρέσουμε όσους δήλωσαν μετά ότι η υπογραφή τους μπήκε εν αγνοία τους- οι οποίοι, εν μέσω παχυλής άγνοιας, διακηρύσσουν, κουνώντας μάλιστα Συνέχεια

Κλασσικό
Πολιτική

«O εθνικός ποιητής Γιώργος Σεφέρης ανάμεσα στην Οθωμανική αυτοκρατορία και το Ελληνικό κράτος»

Vassilis Lambropoulos's avatarPiano Poetry Pantelis Politics

Το διακύβευμα μιας μετα-αποικιακής ποίησης στο ελληνοκανονιστικό έθνος-κράτος είναι το θέμα της ανακοίνωσης με την οποία συμμετείχα στην εκδήλωση για την σημαντική μελέτη του Δρ. Άκη Γαβριηλίδη. Εδώ είναι το κείμενο της ανακοίνωσης (Τhe Books’ Journal 125, Δεκέμβριος 2021) και εδώ το βίντεο της εκδήλωσης (η συμμετοχή μου είναι στο 30:30-50:00).

Δείτε την αρχική δημοσίευση

Κλασσικό
Πολιτική,Φιλοσοφία,αποικιοκρατία

«Αυγή του Παντός», δύση του «προνομίου της Δύσης»;

του Άκη Γαβριηλίδη

Το βιβλίο που έγραψε ο μακαρίτης ο Γκρέιμπερ μαζί με τον άλλο Ντέιβιντ νομίζω ότι είναι πολύ σημαντικό και χρήσιμο για αρκετούς λόγους. Σημειώνω ότι μέχρι τώρα δεν έχω διαβάσει ούτε το μισό. Ωστόσο, από τα μέχρι τώρα ήδη μου είναι σαφές ότι:

  1. Το βιβλίο αυτό δεν «αποαποικιοποιεί τις αποικίες» τόσο, όσο «επαρχιοποιεί την Ευρώπη» –ουσιαστικότερα ίσως απ’ ό,τι το εξαιρετικό κατά τα άλλα βιβλίο του Ντιπές Τσακραμπάρτυ με αυτόν τον τίτλο.
    Μέχρι τώρα, είχαμε ως επί το πλείστον ενστάσεις για «ευρωκεντρισμό» ή για «ρατσισμό» κάθε φορά (και αυτό όχι πάντα) που κάποιος διατύπωνε απροκάλυπτα τη θέση ότι μόνο όσα έχουν παραχθεί στη «Δύση» μετράνε, είναι άξια να ληφθούν σοβαρά υπόψη, ενώ όλα τα άλλα είναι «παραδοσιακά», παρωχημένα. Οι κριτικές αυτές όμως ήταν ελαφρώς άσφαιρες, στο βαθμό που, και όσοι τις έκαναν (κάναμε), κατά βάθος δεν καταφέρναμε να κλονίσουμε την πεποίθηση ότι οι «παραδοσιακές κοινωνίες» το πολύ πολύ είναι άξιες συμπάθειας και νοσταλγίας, έστω θεωρητικής μελέτης, αλλά όσα παρήγαγαν εμείς δεν μπορούμε να τα κάνουμε τίποτα σήμερα από πρακτική πολιτική άποψη· είναι (ήταν) για αλλού, για άλλοτε, όχι για εμάς, τις «προηγμένες» και πολύπλοκες κοινωνίες του σήμερα. (Με μερικές αξιοσημείωτες εξαιρέσεις όπως των Ζαπατίστας, της Ροζάβα και ίσως κάποιων ακόμα –που και αυτές όμως ήταν έκθετες σε απόρριψη καθόσον αφορούσαν «αγροτικές κοινότητες στον Τρίτο Κόσμο» και ήταν «ανεφάρμοστες» στις μητροπόλεις).

Συνέχεια

Κλασσικό
Πολιτική,Φιλοσοφία,ανθρωπολογία

Η ιθαγενική προέλευση της ευρωπαϊκής έννοιας της ισότητας

των Ντέιβιντ Γκρέιμπερ και Ντέιβιντ Ουένγκροου

Ο Ζαν-Ζακ Ρουσσώ μας άφησε μια ιστορία σχετικά με την προέλευση της κοινωνικής ανισότητας που εξακολουθεί να λέγεται και να ξαναλέγεται, σε ασταμάτητες παραλλαγές, μέχρι σήμερα. Είναι η αφήγηση για την αρχική αθωότητα της ανθρωπότητας και την απρόθυμη αναχώρησή της από μία κατάσταση πρωτόγονης απλότητας σε ένα ταξίδι τεχνολογικών ανακαλύψεων που τελικά θα προκαλούσε τόσο την «πολυπλοκότητά» μας όσο και την υποδούλωσή μας. Πώς προέκυψε άραγε αυτή η αμφίθυμη αφήγηση περί του πολιτισμού;

Οι ιστορικοί των ιδεών καμιά φορά γράφουν λες και ο Ρουσσώ έδωσε προσωπικά ο ίδιος το εναρκτήριο λάκτισμα για τη συζήτηση περί κοινωνικής ανισότητας με το έργο του Λόγος περί της καταγωγής και των θεμελίων της ανισότητας ανάμεσα στους ανθρώπους. Στην πραγματικότητα, το έργο αυτό το έγραψε για να το υποβάλει σε έναν εθνικό διαγωνισμό δοκιμίου που ανήγγειλε το Συνέχεια

Κλασσικό
ρατσισμός,φεμινισμός,Δίκαιο,Κινήματα

Ενάντια στον σωφρονιστικό φεμινισμό

της Άγια Γκρούμπερ

Τα τελευταία χρόνια, οι Αμερικανοί έχουν αρχίσει να αναγνωρίζουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, με λιγότερο από το 5 τοις εκατό του παγκόσμιου πληθυσμού και περισσότερο από το 20 τοις εκατό του παγκόσμιου πληθυσμού των φυλακισμένων, έχουν πρόβλημα μαζικής φυλάκισης. Άνθρωποι από όλο το πολιτικό φάσμα συμφωνούν πλέον ότι το ποινικό δίκαιο είχε θεωρηθεί ως λύση για πάρα πολλά κοινωνικά προβλήματα, ότι το κράτος εγκλωβίζει πάρα πολλούς ανθρώπους και ότι το ποινικό σύστημα σε όλη του την έκταση είναι εμποτισμένο με ρατσισμό.

Τίθεται ένα υπαρκτό ερώτημα εάν η διαφαινόμενη στροφή των Αμερικανών κατά της φυλάκισης μπορεί να ταιριάξει με το MeToo, το προοδευτικό κοινωνικό κίνημα που έγινε τόσο δημοφιλές τα τελευταία χρόνια ώστε ο τύπος το ονόμασε «νέο κίνημα πολιτικών δικαιωμάτων» και «πολιτιστική επανάσταση» της χώρας. Το MeToo ήρθε στο προσκήνιο μετά από καταγγελίες ότι ο μεγιστάνας του κινηματογράφου Χάρβεϊ Ουάινστιν κακοποιούσε γυναίκες διασημότητες επί δεκαετίες, και ζητά μηδενική ανοχή στη βία κατά των γυναικών. Αντανακλώντας την ένταση μεταξύ των αντι-σωφρονιστικών αισθημάτων και εκείνων του MeToo, πολλοί αντέδρασαν στο αίτημα των διαδηλωτών του Black Lives Matter να περιοριστεί η χρηματοδότηση της αστυνομίας ρωτώντας: «Ναι, αλλά τότε τι θα γίνει με τους βιασμούς και την οικιακή βία;». Τα βασικά μηνύματα των δύο κινημάτων δεν μπορούν Συνέχεια

Κλασσικό
Εθνικισμός,Ιστορία,Πολιτική

Ήταν ακροδεξιά η Μεγάλη Ιδέα;

του Άκη Γαβριηλίδη

Σύμφωνα με μία ερμηνεία που αποτελεί κοινό κτήμα, οι ονομασίες «αριστερά» και «δεξιά» άρχισαν να χρησιμοποιούνται από την εποχή περίπου της Γαλλικής Επανάστασης και μετά, ως προσδιορισμοί των δύο βασικότερων –και αντίπαλων- πολιτικών τάσεων που υπάρχουν σε μια κοινωνία, της κατά τεκμήριο πιο προοδευτικής και της πιο συντηρητικής αντίστοιχα. Οι ονομασίες αυτές προέκυψαν λίγο-πολύ ενδεχομενικά: οφείλονταν στο ότι απλώς σε κάποια συνεδρίαση οι μεν έτυχε να καθίσουν από δω και οι δε από κει.

Έναν αιώνα περίπου αργότερα, οι προσδιορισμοί αυτοί άρχισαν να αποκτούν περιεχόμενο σε αναφορά με ένα πιο ουσιαστικό πολιτικό κριτήριο: το πρόταγμα του σοσιαλισμού και την συνακόλουθη ιδέα της επανάστασης. Αριστερός ήταν όποιος, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, συμμεριζόταν ένα σχέδιο, επιθυμούσε και αγωνιζόταν για μία νέα κοινωνία, η οποία θα καταργούσε την καπιταλιστική εκμετάλλευση.

Ιδίως με βάση αυτόν τον ορισμό, καλό είναι να παρατηρήσουμε, καταρχάς, ότι οι δύο όροι είναι ασύμμετροι: στην μεν ιδιότητα του αριστερού αποδίδεται απολύτως θετική και τιμητική έννοια, Συνέχεια

Κλασσικό
Τεχνολογία

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν υπάρχει

Συνέντευξη του Λυκ Zυλιά

Το βιβλίο σας ονομάζεται Η τεχνητή νοημοσύνη δεν υπάρχει. Τι ακριβώς εννοείτε με αυτό;

Για την τεχνητή νοημοσύνη ακούμε τα πάντα και ό,τι να ΄ναι. Αυτό που δεν υπάρχει είναι η TN όπως μας παρουσιάζεται. Νομίζω ότι αυτό εν μέρει οφείλεται στον όρο που επιλέχθηκε να χρησιμοποιηθεί σχετικά. Μιλάμε για τεχνητή νοημοσύνη, ενώ σε όλα αυτά δεν υπάρχει καμία νοημοσύνη. Το machine learning [μηχανομάθηση], το deep learning [βαθιά μάθηση] … όλα αυτά βεβαίως υπάρχουν. Υπάρχει μάλιστα μεγάλη πρόοδος σε αυτούς τους τομείς, και είμαστε μόνο στην αρχή. Αλλά ας μην το χαλάμε κάνοντας τους ανθρώπους να πιστεύουν πράγματα που δεν υπάρχουν ή φοβίζοντάς τους. Δεν υπάρχει γενικευμένη τεχνητή νοημοσύνη και, με τις τρέχουσες τεχνικές, δεν θα υπάρξει ποτέ. Αυτό που Συνέχεια

Κλασσικό
Δίκαιο,Περιβάλλον

Δύο υψηλόβαθμα στελέχη της «Ελληνικός Χρυσός» καταδικάστηκαν για ρύπανση του νερού στην Β. Χαλκιδική

Σε ένα χρόνο και έξι μήνες με αναστολή καταδικάστηκαν αντίστοιχα δύο υψηλόβαθμα στελέχη της Ελληνικός Χρυσός στο Πρωτοδικείο Πολυγύρου για ρύπανση του νερού στην Ολυμπιάδα και το Στρατώνι.

Η δίωξη προέκυψε μετά από αναφορά του Δήμου Αριστοτέλη, καταγγελίες πολιτών το 2015 αλλά και τα πορίσματα της Επιθεώρησης Μεταλλείων για μια σειρά παραβάσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας εκ μέρους της εταιρείας.

Πρόκειται για τον Μ. Θεοδωρακόπουλο, τότε διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας και τον Ευστ. Λιάλιο, τομεάρχη των Μεταλλείων Ολυμπιάδας.

Τα αποτελέσματα των αναλύσεων στα νερά των μονάδων κατεργασίας στα μεταλεία Στρατωνίου και στον Μαντέμ Λάκκο, σύμφωνα με τα πορίσματα, τα οποία εστάλησαν από τον Δήμο Αριστοτέλη στην Εισαγγελία Χαλκιδικής, έδειχναν υπερβάσεις στα όρια διάθεσης υγρών αποβλήτων και συγκεκριμένα βαρεών μετάλλων αλλά και αρσενικού κάτι που συνιστά ρύπανση των επιφανειακών υδάτων και υποβάθμιση του περιβάλλοντος.

«Οι ποινές που επιβλήθηκαν σε πρώτο βαθμό καταδεικνύουν τις ευθύνες της Ελληνικός Χρυσό​ς και φανερώνουν τις πρακτικές της, σε μία περίοδο που η εταιρία επιδιώκει νέα σύμβαση με το δημόσιο και ζητά εκπτώσεις στις περιβαλλοντικές υποχρεώσεις της» σημειώνει μεταξύ άλλων σε δήλωσή της η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Χαλκιδικής Κυριακή Μάλαμα καταγγέλοντας ότι στην έξοδο από το δικαστήριο,​ δύο γνωστά υψηλόβαθμα στελέχη της Ελληνικός Χρυσός προπηλάκισαν και απείλησαν μάρτυρες της υπόθεσης, λέγοντας ότι “θα έρθει και σε εσάς η σειρά σας”.

Να υπενθυμίσουμε ότι για το σύνολο των παραβάσεων που διαπίστωσαν οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος την περίοδο 2012-2014, δύο στελέχη της Ελληνικός Χρυσός θα δικαστούν στις 19 Νοέμβρη στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων ως υπαίτια για την υποβάθμιση του περιβάλλοντος κατ`εξακολούθηση στις περιοχές του Στρατωνίου και της Ολυμπιάδας Χαλκιδικής με την επιβαρυντική διάταξη ότι σκόπευαν να προσπορίσουν οικονομικό όφελος στην εταιρεία.

Δύο υψηλόβαθμα στελέχη της Ελληνικός Χρυσός καταδικάστηκαν για ρύπανση του νερού στην Β. Χαλκιδική

Πρώτη δημοσίευση στο ειδησεογραφικό σάιτ Alterthess

Κλασσικό
Πολιτική

Νικκολό Μακιαβέλλι – Περί συνωμοσιών

Δημοσιεύουμε σήμερα και τη μετάφραση του κεφαλαίου από το βιβλίο του ίδιου του Μακιαβέλλι για το οποίο είχαμε κάνει λόγο στην ανάρτηση του σχετικού άρθρου του Τζέιμς Μαρτέλ. Εξηγήσεις για κάποιες μεταφραστικές επιλογές και περισσότερες πληροφορίες μπορεί ο αναγνώστης να βρει σε εκείνη την ανάρτηση.

[1]

Δεν μου φάνηκε σωστό να αφήσω κατά μέρος τον προβληματισμό που αφορά τις συνωμοσίες, οι οποίες είναι πράγμα τόσο επικίνδυνο για ηγεμόνες και ιδιώτες· διότι βλέπουμε ότι πολύ περισσότεροι ηγεμόνες έχασαν τη ζωή και την εξουσία τους απ’ αυτές, παρά από ανοιχτό πόλεμο. Διότι η δυνατότητα να κάνεις ανοιχτό πόλεμο σε έναν ηγεμόνα, ανήκει σε λίγους· η δυνατότητα να συνωμοτείς εναντίον του ανήκει στον καθένα. Από την άλλη μεριά, οι ιδιώτες δεν μπορούν να μπουν σε πιο επικίνδυνο και απερίσκεπτο εγχείρημα απ’ αυτό· διότι είναι δύσκολο και επικινδυνότατο από κάθε άποψη. Εξ ου και πολλές συνωμοσίες επιχειρούνται, αλλά ελάχιστες έχουν την επιθυμητή κατάληξη. Προκειμένου λοιπόν να μάθουν οι ηγεμόνες να φυλάγονται από αυτούς τους κινδύνους, οι δε ιδιώτες να εμπλέκονται σε αυτούς με μεγαλύτερη φειδώ, και μάλιστα να μάθουνε να ζουν ευχαριστημένοι υπό την εξουσία που τους έδωσε η μοίρα, εγώ θα μιλήσω διεξοδικά γι’ αυτές, μη παραλείποντας καμία καταγεγραμμένη περίπτωση που να είναι αξιοσημείωτη για τους μεν ή τους δε. Και είναι στ’ αλήθεια χρυσή εκείνη η φράση του Κορνήλιου Τάκιτου που λέει ότι: οι άνθρωποι πρέπει να τιμούν τα περασμένα και να υπακούν στα τωρινά· οφείλουν να επιθυμούν τους καλούς ηγεμόνες, και, όπως κι αν είναι αυτοί φτιαγμένοι, να τους ανέχονται. Και στ’ αλήθεια, όποιος κάνει το αντίθετο, τις περισσότερες φορές καταστρέφει τον εαυτό του και την πατρίδα του.

Πρέπει λοιπόν, για να μπαίνουμε στο θέμα, να εξετάσουμε πρώτα ενάντια σε ποιον γίνονται οι συνωμοσίες· και θα βρούμε ότι Συνέχεια

Κλασσικό
Πολιτική,Φιλοσοφία

Οι δημόσιες συνωμοσίες του Mακιαβέλλι  

του Τζέιμς Μαρτέλ

Ως προς το πώς αντιμετωπίζει τις πολιτικές συνωμοσίες, ο Mακιαβέλλι ίσως δίνει την εντύπωση ότι αδιαφορεί αν η συμβουλή του εξυπηρετεί τους ηγεμόνες ή τους υπηκόους, ή και τους δύο. Στην αρχή του κεφαλαίου του «Περί συνωμοσιών» από τις Διατριβές [πάνω στην πρώτη δεκάδα του Τίτου Λίβιου], γράφει:

Κρίνω τώρα σωστό να μιλήσω για τις συνωμοσίες, ένα ζήτημα με τόσους κινδύνους για ηγεμόνες και υπηκόους· διότι η ιστορία μάς μαθαίνει ότι πολύ περισσότεροι ηγεμόνες χάσανε τη ζωή τους και το κράτος τους από συνωμοσίες παρά από ανοιχτό πόλεμο. Λίγοι όμως μπορούν να τολμήσουν ανοιχτό πόλεμο κατά του κυριάρχου τους, ενώ ο καθένας μπορεί να στήσει συνωμοσίες εναντίον του. Από την άλλη μεριά, οι υπήκοοι δεν μπορούν να ξεκινήσουν εγχειρήματα πιο επισφαλή κι αστόχαστα από τις συνωμοσίες, που είναι από κάθε άποψη πιο δύσκολες και επικίνδυνες· γι’ αυτό και επιτυγχάνουν τόσο σπάνια τον επιθυμητό στόχο, παρόλο που επιχειρούνται τόσο συχνά. Οπότε, προκειμένου να μάθουν οι ηγεμόνες να φυλάγονται από τέτοιους κινδύνους και οι υπήκοοι να μην εμπλέκονται σε αυτούς τόσο αστόχαστα, παρά να μάθουνε να ζουν ευχαριστημένοι υπό την κυβέρνηση που τους έδωσε η μοίρα … θα πραγματευτώ διεξοδικά το θέμα, προσπαθώντας να μην παραλείψω κανένα σημείο που μπορεί να φανεί χρήσιμο στον ένα ή τον άλλο[1]. Συνέχεια

Κλασσικό