του Άκη Γαβριηλίδη

Στο σημαντικό του έργο Το έθνος και τα ερείπιά του, ο Γιάννης Χαμηλάκης εισήγαγε την έννοια σαμάνος του έθνους για τον Μανόλη Ανδρόνικο. Η έννοια αυτή, και η συναφής ανάλυση, αποτελεί έναν χρήσιμο τρόπο να προσέξουμε και να αναδείξουμε μια διάσταση ανορθολογισμού και, ειδικότερα, πίστης στην επικοινωνία με τους νεκρούς (προγόνους) η οποία συνοδεύει ιδρυτικά την κατασκευή της φαντασιακής κοινότητας του έθνους ακόμη και όταν αυτή επενδύεται σε λόγους που επικαλούνται την επιστήμη και τις ορθολογικές μεθόδους έρευνας. Από την άλλη, ο ισπανός ελληνιστής Άλβαρο Γκαρθία Μαρίν, σε ένα έργο που αποσπάσματά του έχουμε δημοσιεύσει μεταφρασμένα εδώ στο παρελθόν, θεματοποιεί το βαμπιρικό στοιχείο που συνοδεύει την «παλιγγενεσία» της Ελλάδας στις αρχές του 19^ου αιώνα και τη διάσταση του ανοίκειου που ανακύπτει όσον αφορά την επίκληση των αρχών του διαφωτισμού από τους πρωταγωνιστές της αναβίωσης αυτής.

Η δύναμη ενός θεωρητικού σχήματος έγκειται στην παραγωγικότητά του, δηλαδή στη δυνατότητα να ερμηνεύσει Συνέχεια →

(απάνθισμα δηλώσεων της Μπριζίτ Μπαρντό)

«Ο Ζαν- Μαρί Λεπέν είναι ένας άνθρωπος πανέξυπνος και γοητευτικός, που όπως κι εγώ έχει αηδιάσει και έχει εξεγερθεί ενάντια στην τρομακτική αύξηση των μεταναστών»

«Μας μιλούν για τα δικαιώματα κάποιων βρωμιάρηδων φτηνών πούστηδων, που κάνουν μόνο για τρελές στο τσίρκο»

«Οι γάμοι ανάμεσα σε ανθρώπους διαφορετικής ράτσας είναι δείγμα παρακμής. Στην εποχή μου δεν γίνονταν δεκτοί»

«Οι δρόμοι μας έχουν γεμίσει με ανθρώπους κακοκουρεμένους, κακοξυρισμένους και βρώμικους»

«Με ενοχλεί να βλέπω γυναίκες σε κυβερνητικές θέσεις. Δεν είναι αυτή η δουλειά τους»

«Μόνο το Εθνικό Μέτωπο έχει πραγματική αγωνία για την επείγουσα θεραπεία της Γαλλίας»

Προς τον Πάπα: «Μιλώντας συνέχεια για την φτώχεια, αυτό που κάνετε είναι να ευνοείτε τη μετανάστευση των Συνέχεια →

του Άκη Γαβριηλίδη

Σε μια τυχαία επίσκεψη σε βιβλιοπωλείο, είδα ότι πέρυσι (το 24) κυκλοφόρησε μια νεοελληνική μετάφραση του De bello gallico του Ιουλίου Καίσαρα. Χωρίς κάποιον ιδιαίτερο λόγο, σκέφτηκα να την ξεφυλλίσω λίγο· αμέσως –από την πρώτη πρόταση- έφριξα, και διαπίστωσα ότι και η έκδοση αυτή είναι μία από εκείνες που πρέπει να αποσυρθεί αμέσως για να μην εκθέτει ανεπανόρθωτα τον εκδοτικό οίκο και τον μεταφραστή.

Το έργο είναι πολύ γνωστό, χρησιμοποιείται συχνά σε πολλές χώρες στην ανώτερη και ανώτατη εκπαίδευση ως διδακτικό κείμενο, η δε συγκεκριμένη πρόταση είναι διάσημη και αποτελεί αντικείμενο συχνών αναφορών και φιλικών πειραγμάτων μεταξύ Γάλλων και Βέλγων. Λέει τα εξής:

Gallia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae, aliam Aquitani, tertiam qui ipsorum lingua Celtae, nostra Galli appellantur.

Πρόκειται για μία γλωσσικά και νοηματικά πολύ απλή και λιτή φράση, χωρίς συντακτικά προβλήματα. Εκ πρώτης Συνέχεια →

του Μαρκ Αλιζάρ

Η απο-αποικιοποίηση δεν είναι κάτι που αφορά μόνο τον οριενταλισμό, ούτε την ιστορία της Αμερικής, βόρειας και νότιας, ή το βλέμμα μας για τις αφρικανικές κουλτούρες. Δεν είναι μόνο το μακρινό. Υπάρχει επίσης το εγγύς, το ψευδώς οικείο. Υπάρχει επίσης η αρχαία Ελλάδα και οι ανθρωπιστικές σπουδές. Ειδικότερα, υπάρχει ο Όμηρος, που τα έργα του τα έχουν αξιοποιήσει όλοι όσοι απέβλεπαν στη χειραγώγηση και το ξαναγράψιμο της ιστορίας της Δύσης από τότε που συγκροτήθηκαν –δηλαδή τουλάχιστον από τον 6^ο αιώνα πριν τη χρονολογία μας.

Αυτό ξεκίνησε με το πανελλήνιο πρόταγμα επινόησης της Ελλάδας. Το νέο έθνος θέλει τον δικό του Μεγάλο Άνδρα. Αυτός θα είναι ο Όμηρος, του οποίου η βιογραφία θα κατασκευαστεί για την περίσταση και του οποίου τα ποιήματα θα μεταμορφωθούν σε θεμελιωτικά αφηγήματα οικοδόμησης. Ο ήρωας της Οδύσσειας, ο Οδυσσέας, θα χρειαστεί να αποτελέσει υπόδειγμα ηθικότητας: θα πούμε γι’ αυτόν ότι μαθαίνει μέσα από κόπους την αξία της Συνέχεια →

του Άκη Γαβριηλίδη

Την διανοητική παραγωγή της ΚΝΕ ομολογώ ότι δεν την παρακολουθώ συστηματικά. Κατά καιρούς, διάφορα προϊόντα της προσγειώνονται και στον δικό μου υπολογιστή λίγο-πολύ τυχαία.

Τελευταία, σε ένα απ’ αυτά, και συγκεκριμένα σε φυλλάδιο της ΚΝΕ Παντείου που τιτλοφορείται «Οι νέοι επιστήμονες παλεύουμε για να κατακτήσουμε την πραγματική επιστημονική γνώση, δεν ανεχόμαστε τον ανορθολογισμό!», διάβασα μεταξύ άλλων την εξής φράση.

Σε ένα εργαστήριο που πραγματεύεται πώς πρέπει να διεξάγουμε έρευνα είναι αδιανόητο να διατυπώνεται πως η γλώσσα δεν μπορεί να αντικατοπτρίσει την αντικειμενική πραγματικότητα.

Όμως, το ότι η γλώσσα μπορεί, και οφείλει, να «αντικατοπτρίσει την αντικειμενική πραγματικότητα», είναι μία Συνέχεια →