Αρχείο

Tag Archives: Μακεδονία

του Μιχάλη Μπαρτσίδη

Η Συμφωνία των Πρεσπών αποτελεί μια μεγάλη επιτυχία για τη χώρα μας, τα Βαλκάνια και την Ευρώπη. Οι πολιτικές, πολιτισμικές και ιδεολογικές διαστάσεις είναι αρκετές και τα αποτελέσματά της  εξίσου κρίσιμα. Επηρεάζει ήδη τις πολιτικές εξελίξεις, αναμοχλεύει ζητήματα μνήμης και ανακατασκευής εθνικών ταυτοτήτων, αναδεικνύει πρωτότυπες  ιδεολογικές αντιφάσεις και δυνατότητα νέων συνθέσεων. Θα αναφερθούμε σχηματικά σε τρία κρίσιμα σημεία μιας  συζήτησης που θα διαρκέσει άλλωστε ακόμη κάποιο καιρό. Το Μακεδονικό συνιστούσε ένα πρόβλημα το οποίο συνδέεται με ένα βαθύ τραύμα της ελληνικής κοινωνίας δηλαδή τον Εμφύλιο και τη μακεδονική μειονότητα, τραύμα που στη συνέχεια εργαλειοποιήθηκε  ως εσωτερικό πολιτικό διακύβευμα συγκροτώντας τα μπλοκ εξουσίας με αποτέλεσμα να προκαλέσει ένα παγκοσμίου πρωτοτυπίας παράδειγμα Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

Η γραμμή 31 του ΟΑΣΘ επί χρόνια εκτελούσε το δρομολόγιο Βούλγαρη – Σφαγεία.

Ο κάπως ασυνήθιστος αυτός συνδυασμός ονομασιών, τότε που ίσχυε, είχε γίνει θέμα ανεκδότου, με κάποιον Αθηναίο φοιτητή που περνά σε ΤΕΙ (τότε ΚΑΤΕΕ) της Θεσσαλονίκης και σοκάρεται όταν αντικρύζει για πρώτη φορά την ονομασία του λεωφορείου που πρέπει να παίρνει κάθε μέρα για να πηγαίνει στη σχολή του, την οποία ερμηνεύει ως δείγμα των ιδιαίτερων συνθηκών και της βαρβαρότητας της «τοπικής κοινωνίας» (σε συνδυασμό με το προσωνύμιο «Βούλγαροι» που απέδιδαν οι Αθηναίοι στους Θεσσαλονικείς χούλιγκαν).

Βεβαίως η ονομασία της μίας αφετηρίας, και της σχετικής οδού και περιοχής της Θεσσαλονίκης, δεν έχει καμία σχέση με τους Βουλγάρους της Βουλγαρίας, αλλά έχει σχέση με τον πολιτικό τού 19ου αιώνα Δημήτριο Βούλγαρη. (Το όνομα αυτό προφανώς το έδωσαν στην οδό οι εκπρόσωποι του κράτους των Αθηνών όταν κατέκτησαν τη Μακεδονία· στη Θεσσαλονίκη ουδείς γνώριζε ή είχε λόγο να τιμήσει τον Δημήτριο Βούλγαρη).

Όσο για το τέρμα της γραμμής, ούτε αυτό έχει σχέση με σφαγές, απλώς ονομάζεται έτσι διότι εκεί βρίσκονταν στο παρελθόν τα δημοτικά σφαγεία.

Η δυσώνυμη περιοχή των «Σφαγείων» ξαναήρθε πρόσφατα στην επικαιρότητα χάρη σε Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Το 1963, ο Μανόλης Γλέζος είχε μεταβεί στη Μόσχα για να τιμηθεί με το βραβείο Λένιν. Σύμφωνα με τηλεγραφήματα ειδησεογραφικών πρακτορείων, εκεί έκανε δηλώσεις υπέρ των «δικαιωμάτων της μακεδονικής μειονότητας». Όλες τις επόμενες μέρες, ο δεξιός, αλλά και ο κεντρώος τύπος στην Ελλάδα, είχε λυσσάξει και ζητούσαν την κεφαλή του επί πίνακι. Τελικά ο ενδιαφερόμενος έκανε μία γενικόλογη διάψευση ότι «δεν αποδόθηκαν καλά όσα είπε» και απέφυγε τη δίωξη για εσχάτη προδοσία.

Είναι πραγματικά θλιβερό να βλέπεις κάποιον που αρνήθηκε να υπογράψει δήλωση μετανοίας όταν του ζητήθηκε πριν από μισό και πλέον αιώνα, τότε που τα πράγματα ήταν πολύ πιο δύσκολα και τα λόγια πιο βαριά, να την υπογράφει εμπράκτως και ετεροχρονισμένα τώρα που κανείς πλέον δεν του τη ζητάει, και μάλιστα να τη ζητά αυτός Read More

του Βασίλη Παπαστεργίου

Φυσικά και δεν θα κατέβω στο συλλαλητήριο. Όχι μόνο γιατί δεν μου αρέσει να συγχρωτίζομαι με χρυσαυγίτες ούτε γιατί δεν θέλω να τεθώ υπό την περιφρούρηση της “Πατριωτικής Ένωσης Ελληνική Λαϊκή Συσπείρωσις-ΕΛ.ΛΑ.Σ.” του κ. Οδυσσέα Τηλιγάδα, αν και νομίζω ότι αυτοί θα ήταν ήδη επαρκείς λόγοι για κάθε εχέφρονα άνθρωπο.
Εγώ δεν θα πάω για ένα άλλο λόγο. Γιατί δεν συμφωνώ με το αίτημά του.
Είμαι δηλαδή υπέρ της ονομασίας της γειτονικής μας χώρας με το όνομα Μακεδονία ή Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

Ο λεκτικός σχηματισμός της ποντιακής γενοκτονίας, και η ανάδυσή του τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή –τα τέλη της δεκαετίας του 80, και όχι νωρίτερα ή αργότερα- θεωρώ ότι καθορίστηκε από έναν ακόμη παράγοντα, έναν ακόμη παραπόταμο ο οποίος εξέβαλε στη διαδικασία της διαμόρφωσής του. Ο παράγοντας αυτός επίσης συνδέεται με τα «φαντάσματα του σπιτιού», με την προϊστορία του τόπου όπου εγκαταστάθηκαν οι έποικοι, και ιδίως με τον τρόπο διαχείρισης αυτής της προϊστορίας από την επίσημη μνήμη.

Στην ελληνική ποίηση, αλλά και τη λογοτεχνία, την ιστοριογραφία και άλλα είδη του λόγου, αφιερώθηκε πολύς χώρος και γράφτηκαν ολόκληρες βιβλιοθήκες για να περιγράψουν τις χαμένες πατρίδες και να αναλύσουν τα συναισθήματα που γεννούν. Δεν έχει αφιερωθεί όμως ανάλογη προσοχή στο ερώτημα τι γίνεται με τις πατρίδες που βρήκαμε, τι γινόταν πριν έρθουμε εμείς, και πού πήγε αυτό που γινόταν.

Αυτό είναι αναμενόμενο όταν η ύπαρξη των προσφύγων στη νέα τους πατρίδα Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Το συλλαλητήριο που διοργανώνεται την επόμενη Κυριακή 21-1 στη Θεσσαλονίκη για την «υπεράσπιση του ονόματος της Μακεδονίας», όπως και όλα τα προηγούμενα ή τα όποια επόμενα, έχει ως διακηρυγμένο στόχο την εξυπηρέτηση του εθνικού συμφέροντος.

Όποιος μιλάει για συμφέροντα, αναφέρεται σε έναν οικονομικό υπολογισμό· μιλά με όρους κόστους και οφέλους.

Στο παρόν σημείωμα, θα πάρω τον ισχυρισμό αυτό στην ονομαστική του αξία και θα εξετάσω κατά πόσον επιβεβαιώνεται από τα πράγματα. Δεν θα αναφερθώ λοιπόν καθόλου σε ζητήματα αρχών ή σε στοιχεία ιστορικά, επιστημονικά, ιδεολογικά, φιλοσοφικά για την ουσία της διαμάχης. Αυτό το έχω κάνει πολλές φορές τα τελευταία –και τα παλιότερα- χρόνια, σε αυτό εδώ το μπλογκ ή και αλλού. Τα κείμενα υπάρχουν, όποιος θέλει μπορεί να ανατρέξει σε αυτά. Εδώ θα εξετάσω κατά πόσον η υιοθέτηση της γραμμής «η Μακεδονία είναι μία και ελληνική» ωφέλησε πραγματικά σε κάτι το έθνος-κράτος που ονομάζεται Ελλάδα, βελτίωσε τη θέση του από οποιαδήποτε άποψη.

Με όποιον τρόπο και αν προσπαθήσει να μετρήσει κανείς αυτό το όφελος, το αποτέλεσμα Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Κάποιος άγνωστός μου κοινοποίησε εχθές στο λογαριασμό που διατηρεί η ομάδα «Ελληνικά hoaxes» στο facebook το σύνδεσμο από το πρόσφατο σημείωμά μου, με το οποίο κατηγορούσα την ομάδα για σοβαρή παραβίαση δεοντολογίας σε σχέση με την κάλυψη του αντικομμουνιστικού συνεδρίου στο Τάλλινν.

Κάτω από τη δημοσίευση, ακολούθησε σύντομα μετά σχόλιο με την υπογραφή των υπευθύνων της ομάδας και με το εξής περιεχόμενο:

Untitled

 

Ο σύνδεσμος, όπως μπορεί να διαπιστώσει κανείς, οδηγεί σε μία συνέντευξη που είχα δώσει τον Ιανουάριο του 14 στη Νόβα Ζόρα, ένα περιοδικό που εκδίδουν Έλληνες πολίτες μακεδονικής εθνοτικής καταγωγής στη Βόρεια Ελλάδα.

Η υποτιθέμενη αυτή «απάντηση» όχι μόνο δεν δίνει την παραμικρή λύση στο υπάρχον πρόβλημα, αλλά δημιουργεί και ένα καινούριο.

Όπως είναι προφανές, η συνέντευξη δεν έχει την παραμικρή σχέση με το επίδικο ζήτημα, και ξεθάβεται σήμερα μόνο και μόνο για να λειτουργήσει ως ηθικό στίγμα. Οι Ελληνικά hoaxes δεν διατυπώνουν καμία ουσιαστική ή μορφική ένσταση για όσα λέγονται εκεί· η ίδια η πράξη της συνέντευξης προσκομίζεται ως στοιχείο που από μόνο του απαξιώνει τον «δράστη» και του στερεί το δικαίωμα να κατηγορεί άλλους για παραβίαση δεοντολογίας. Διότι προφανώς, κατά τους συντάκτες, παραβιάζει η ίδια κάποια δεοντολογία.

Ποια είναι αυτή η δεοντολογία;

Είναι φυσικά η δεοντολογία της μεταξικής-εμφυλιοπολεμικής εθνικοφροσύνης. Μια Read More