Εθνικισμός,Ελληνική κρίση,Φύλο

Eίναι πούστης ο Ψωμιάδης; – The sequel

του Άκη Γαβριηλίδη

Μετά από λούφα ορισμένων μηνών, κατά τους οποίους ο γνωστός παραβάτης καθήκοντος είχε αραιώσει τις εμφανίσεις του στο δημόσιο χώρο, πρόσφατα ο Παναγιώτης Ψωμιάδης επανεμφανίστηκε  δοκιμαστικά με δύο τοποθετήσεις που έκανε λίγο πριν και λίγο μετά την αλλαγή του χρόνου.

Η πρώτη ήταν μία επιστολή προς στον Πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ενώσεων Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων Ημαθίας Γιώργο Αρβανίτη. Με την επιστολή αυτή ο Ψωμιάδης συνέχαιρε τον Αρβανίτη για το γεγονός ότι, όπως ανέφερε, απέρριψε μία προσφορά του επιχειρηματία Τζορτζ Σόρος να καλύψει τα έξοδα για την αγορά πετρελαίου ώστε να θερμανθούν τα σχολεία της Νάουσας, τα οποία αντιμετώπιζαν Συνέχεια

Κλασσικό
ρατσισμός,υποκειμενικότητα,φεμινισμός,Έθνος κράτος,Βιοπολιτική,Γλώσσα,Δίκαιο,Πάλη των τάξεων,Φύλο,Χρέος,έξοδος,νομαδισμός

«Ξανθoί άγγελοι», βαλκανικά παράσιτα και queer προλεταριακότητες

του Άκη Γαβριηλίδη

Στα λατινικά, η λέξη proles/ proletis σημαίνει «τέκνο, απόγονος».

Στην αρχαία Ρώμη, η λέξη αυτή αποτέλεσε τη ρίζα για έναν άλλο όρο που έμελλε να διαγράψει μακροχρόνια καριέρα στο ευρωπαϊκό λεξιλόγιο των κοινωνικών και πολιτικών θεσμών. Στη δημοκρατία [respublica], και μετέπειτα στην αυτοκρατορία, proletarii αποκαλούνταν οι πολίτες οι οποίοι δεν είχαν καμία φορολογήσιμη περιουσία και, έτσι, το μόνο που μπορούσαν να εισφέρουν στην πολιτεία ήταν να γεννήσουν απογόνους.

Οι πολίτες αυτοί συνιστούσαν χωριστή κατηγορία φορολογουμένων. Το ομώνυμο λήμμα τής wikipedia αρχίζει ως εξής:

Η προέλευση του ονόματος συνδέεται μάλλον με την απογραφή, την οποία πραγματοποιούσαν κάθε πέντε χρόνια οι ρωμαϊκές αρχές προκειμένου να συντάξουν ένα μητρώο των πολιτών και της περιουσίας τους, από το οποίο θα καθορίζονταν οι στρατιωτικές υποχρεώσεις και τα δικαιώματα Συνέχεια

Κλασσικό
φεμινισμός,Μετα-αποικιακές σπουδές,Φύλο,Ψυχανάλυση,αποικιοκρατία

Ανν ΜακΚλίντοκ: Ψυχανάλυση, φυλετική διάσταση και γυναικείος φετιχισμός*

Aν μπορούσαμε να χειραφετηθούμε από τις συσκοτιστικές επιδράσεις των εθίμων … θα βλέπαμε να υπάρχουν στους δρόμους του Λονδίνου και του Παρισιού τόσες πολλές φυλές που λατρεύουν φετίχ, όσες ακούμε ότι υπάρχουν στις ακτές της Αφρικής.

 Samuel Taylor Coleridge

Το 1760, ένας Γάλλος philosophe, o Charles de Brosses, κατασκεύασε τον όρο fetishisme** για να δηλώσει την έννοια «πρωτόγονη θρησκεία»[1]. Το 1867, ο Μαρξ υιοθέτησε τον όρο φετιχισμός του εμπορεύματος και την ιδέα της πρωτόγονης μαγείας για να εκφράσει την κεντρική κοινωνική μορφή της νεωτερικής βιομηχανικής οικονομίας. Το 1905, ο Φρόιντ μετέφερε τον όρο φετίχ στο βασίλειο της σεξουαλικότητας και στον τομέα των ερωτικών «διαστροφών». Οι «επιστήμες του ανθρώπου» –η φιλοσοφία, ο μαρξισμός και η ψυχανάλυση- πήραν μορφή γύρω από την επινόηση του πρωτόγονου φετίχ. Η θρησκεία (η διευθέτηση του χρόνου και του υπερβατικού), το χρήμα (η διευθέτηση της οικονομίας) και η σεξουαλικότητα (η διευθέτηση του σώματος) διαρρυθμίστηκαν γύρω από την κοινωνική ιδέα του φυλετικού φετιχισμού, η οποία μετέθετε ό,τι δεν μπορούσε να ενσωματώσει η νεωτερική φαντασία πάνω στο επινοημένο βασίλειο τού πρωτόγονου. Ο ιμπεριαλισμός επέστρεφε για Συνέχεια

Κλασσικό
Εθνικισμός,Ιστορία,Μετα-αποικιακές σπουδές,Φύλο,νεωτερικότητα

Αδελφοσύνη, πατριαρχία και πολιτική σκέψη στη Βεγγάλη και στην Ευρώπη

 του Dipesh Chakrabarty *

Η σημερινή μας απόρριψη για αυτόν τον πατριαρχικό, μη φιλελεύθερο, κι ωστόσο νεωτερικό ανθρωπισμό που οικοδόμησαν τα υποκείμενα της νεωτερικότητας που αναλύσαμε εδώ* δεν θα πρέπει να μας τυφλώσει απέναντι στις δημιουργικές του πλευρές. Το θέμα της «φυσικής αδελφοσύνης» που διαπερνά την εθνικιστική χρήση παλαιότερων πατρογραμμικών κατηγοριών στην ουσία συνέχισε να έχει απήχηση σε πολλούς Βεγγαλέζους της μεσαίας τάξης κατά τον εικοστό αιώνα. Μερικά από τα πιο δημοφιλή μυθιστορήματα των δεκαετιών του 20 και του 30 (τα οποία αργότερα γυρίστηκαν ταινίες) ανέπτυσσαν τα θέματα της κρίσης της αδελφικής αγάπης και της διευρυμένης οικογένειας.

Θα ήταν επίσης λάθος να σκεφτούμε αυτή τη νεωτερικότητα που παγίωσε το ζήτημα της εκπαίδευσης των γυναικών στο πλαίσιο της ιδεολογίας τής grihalakshimi {ιδανικής συζύγου} σαν ένα σιδερένιο κλουβί ανελευθερίας. Ενδεικτικό από αυτή την άποψη είναι ένα σχετικά άγνωστο αλλά καθόλου ασυνήθιστο Συνέχεια

Κλασσικό
agency,σεξουαλικότητα,φεμινισμός,Φύλο,μετανάστευση

H βιομηχανία του αντι-τράφικινγκ είναι η μεγαλύτερη απειλή για τις μετανάστριες

της Νάταλι Ρόθσιλντ

Τα τελευταία χρόνια, ένα ετερόκλητο συνονθύλευμα από κυβερνητικές υπηρεσίες, αστυνομικές δυνάμεις, ακτιβιστές των ανθρώπινων δικαιωμάτων, φεμινίστριες, θρησκευτικές ομάδες και διασημότητες έχουν μετατρέψει τη «διακίνηση ανθρώπων» [human trafficking] σε ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα της εποχής μας.

Το λόμπι κατά της παράνομης διακίνησης υποστηρίζει ότι εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο –κυρίως γυναίκες και παιδιά- οδηγούνται να διαβούν λαθραία τα σύνορα μέσω απειλής και εξαναγκασμού και εξωθούνται σε πορνεία, καταναγκαστική εργασία και οικιακή δουλεία. Τα ΜΜΕ του Ηνωμένου Βασιλείου –τόσο τα «αξιοπρεπή» όσο και τα «κίτρινα»- έχουν αποδεχθεί δουλικά αυτή την αφήγηση, γεμίζοντας στήλες επί στηλών με λάγνες περιγραφές αλλοδαπών παγιδευμένων σε υπόγεια, που χρησιμοποιούνται για αχαλίνωτο σεξ και κρατούνται υπό την απειλή δολοφονίας, ακόμη και βουντού.

Αλλά αυτή η απειλή σύγχρονης δουλείας υποστηρίζεται όχι από ισχυρά αποδεικτικά στοιχεία, παρά από Συνέχεια

Κλασσικό
Έθνος κράτος,Εθνικισμός,Ιστορία,Μνήμη,Πολιτική,Φύλο,Χώρος

Ποιος απελευθερώθηκε το 1912;

του Άκη Γαβριηλίδη

Τη χρονιά που έρχεται, η Θεσσαλονίκη ετοιμάζεται να γιορτάσει τα «εκατό χρόνια από την απελευθέρωσή της».

Για την ακρίβεια, αυτοί που προς το παρόν ετοιμάζονται να τα γιορτάσουν είναι οι επίσημοι και οι αρχές της πόλης, καθώς και οι επαγγελματίες του είδους (υπεύθυνοι πρακτορείων, διοργανωτές εκθέσεων/ συνεδρίων κ.ο.κ.). Ως προς το θέμα μάλιστα αυτό, προέκυψε ήδη μία διαφωνία: ποιες αρχές είναι οι αρμόδιες για τον εορτασμό; Ο δήμος της Θεσσαλονίκης, ή μήπως το σύνολο των τοπικών αρχών του ευρύτερου οικιστικού συγκροτήματος[1];

Πριν όμως τη διαφωνία αυτή, νομίζω ότι υπάρχει ένα βασικότερο ερώτημα που καλό θα ήταν να τεθεί και να συζητηθεί στο δημόσιο χώρο: με ποια ακριβώς έννοια χρησιμοποιείται εδώ ο όρος «απελευθέρωση»; Συνέχεια

Κλασσικό
Πολιτική,Φύλο,Queer

Είναι πούστης ο Ψωμιάδης;

του Άκη Γαβριηλίδη

Τι είδους εσώρουχα φοράει άραγε ο Παναγιώτης Ψωμιάδης;

Το ερώτημα αυτό, υπό άλλες συνθήκες δεν θα απασχολούσε κανέναν· θα ήταν αδιάφορο, και μάλιστα άτοπο, να γίνει αντικείμενο δημόσιας συζήτησης.

Ωστόσο, εν προκειμένω, αυτός που το εισάγει στο δημόσιο λόγο και το καθιστά επίδικο πολιτικό ζήτημα είναι ο ίδιος ο ενδιαφερόμενος.

Πράγματι, μετά την πρόσφατη καταδίκη του σε δεύτερο βαθμό για παράβαση καθήκοντος, αλλά και ήδη πριν απ’ αυτήν, ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας δήλωσε επανειλημμένα ότι αυτός «δεν φοράει στριγκάκια»[1].

Γιατί είναι σημαντικό να μας ανακοινωθεί η ενδυματολογική αυτή συνήθεια; Προφανώς, Συνέχεια

Κλασσικό
Εθνικισμός,Φύλο,Queer

Η έμφυλη διάσταση και η γλωσσική στροφή του πολιτικού

του Άκη Γαβριηλίδη

Το 1977, o ιστορικός Νίκος Σβορώνος, τότε εμβληματική φιγούρα της ανανεωτικής αριστερής διανόησης και σήμερα ιδιαίτερα δημοφιλής μεταξύ των αριστερο-δεξιο-…whatever οπαδών της θεωρίας περί του «ελληνισμού ως αντίσταση», έδωσε επετειακή διάλεξη στην ελληνική κοινότητα Παρισιού με τον απλό και εύγλωττο τίτλο «H 28η Οκτωβρίου 1940». Η διάλεξη έκλεινε με την εξής φράση:

«Η 28η Οκτωβρίου 1940 σημειώνει την είσοδο του ελληνισμού στην ανδρική του υπεύθυνη ηλικία»[1].

Αν είναι έτσι, τι συνέβη άραγε με τις Ελληνίδες την ημέρα εκείνη; μπήκαν και αυτές στην ανδρική τους ηλικία;

Ο Σβορώνος, αν τον ρωτούσαμε, πιθανότατα θα έλεγε ότι δεν πρέπει να κολλάμε στις λέξεις, και ότι χρησιμοποίησε το αρσενικό γραμματικό γένος (gender) ως συνεκδοχή, για λόγους ευκολίας, υπονοώντας τα αντίστοιχα και για το θηλυκό.

Όσοι –και ιδίως, φυσικά, όσες- επιχειρούν να συγκροτήσουν μία χειραφετητική- μετασχηματιστική πολιτική που να αφορά (μεταξύ άλλων και) την έμφυλη διάσταση, βρίσκονται συχνά αντιμέτωπες με την αντίρρηση ότι «διυλίζουν τον κώνωπα» και ότι επικεντρώνονται σε έναν γλωσσικό καθωσπρεπισμό, αντί να καταπολεμούν την «πραγματική» (ή την «υλική») καταπίεση. Συνέχεια

Κλασσικό