Αρχείο

Τέχνη

των B. Winters,  F. Richards και T. Herbert

 

(συμβολή στην κατανόηση της αντιδραστικής μουσικής σκέψης του Λεωνίδα Καβάκου)

 

Μεγάλο μέρος της μουσικής του Μπετόβεν ερμηνεύτηκε από τους Ναζιστές κριτικούς υπό την έννοια ότι εξυπηρετεί έναν γερμανικό μύθο που σημαδευόταν από ένα πολεμοχαρές στοιχείο [στο πρωτότυπο: belligerency, πράγμα που, κατά τη λογική τού Καβάκου, σημαίνει άρειο -σ.τ.μ.]. Ο Arnold Schering υποστήριξε ότι η Πέμπτη Συμφωνία, για Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Αν σας έλεγαν ότι υπάρχει ένα ποίημα που σε έναν από τους πρώτους του στίχους χρησιμοποιείται –και σε αρκετούς υπόλοιπους επανέρχεται σαν ρεφραίν- η φράση «Τι θέλουν στον τόπο μας οι ξένοι», τι θα νομίζατε ότι ήταν εκείνος που το έγραψε;

Αν είστε λογικός άνθρωπος με στοιχειώδη πληροφόρηση για το τι συμβαίνει στον σύγχρονο κόσμο, θα λέγατε ότι μάλλον πρόκειται για κάποιον Χρυσαυγίτη με καλλιτεχνικές ανησυχίες.

Η ορθή απάντηση είναι ότι το ποίημα αυτό πράγματι υπάρχει, και το έγραψε ο Γιάννης Ρίτσος. Φέρει τον γελοίο πομπώδη τίτλο «Διακήρυξη προς το λαό μου και σ’ όλους τους Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Σε πρόσφατη συνέντευξή του σε (πάλαι ποτέ) φιλελεύθερη εφημερίδα, με τίτλο «Ποιοι λόγοι με έδιωξαν απ’ την Ελλάδα», ο βιολιστής και αρχιμουσικός Λεωνίδας Καβάκος σε ένα σημείο λέει μεταξύ άλλων: «η μουσική του έχει ένα άρειο [sic] στοιχείο». Και, λίγο μετά: «Από τέτοιους “φάρους” προσπαθώ να διδάσκομαι, από το πώς διαχειρίστηκαν τις συμφορές τους, γιατί αυτή η δύναμη υπάρχει σε όλους μας, στο DNA μας».

Ο εν λόγω φάρος εδώ είναι ο Μπετόβεν. Όχι ότι έχει κάποια σημασία αυτό: οι δηλώσεις αυτές είναι ξεκάθαρα ναζιστικές, για όποιον και αν μιλούσε.
Λέξη «άρειο» με ει δεν υπάρχει βέβαια στα ελληνικά. Αλλά πάλι, η ορθογραφία μίας συνέντευξης, όπως αντιλαμβάνεται κανείς, είναι ευθύνη του δημοσιογράφου και της εφημερίδας. Αυτός που μιλάει, έστω από το τηλέφωνο, δεν επιλέγει πώς θα γραφεί το ι· αυτός εκφωνεί απλώς τον ήχο àrio.

O δυστυχής Μπετόβεν, λοιπόν, πιστώνεται ότι η μουσική του είναι κατάλληλη για την άρια φυλή, για το λευκό DNA.

 

Όσον αφορά το ζήτημα του τίτλου, ο μουσικός με παρρησία δηλώνει:

 

Ο δεύτερος λόγος που έφυγα –και δεν φοβάμαι να το πω– ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ. Μου δημιουργούσε τεράστια δυστυχία αυτή η αισθητική με αρνητικό πρόσημο…

 

Ταυτόχρονα, δεν κρύβει την απογοήτευσή του που «κανένας υπουργός δεν τον κάλεσε να συζητήσουν».

Φαίνεται όμως ότι τα πέτρινα χρόνια για τους δυστυχείς ναζιστές μουσικούς βαίνουν προς τη λήξη τους.

Την ίδια μέρα κατά την οποία δημοσιεύεται η συνέντευξη, ένας υπουργός, δεν κάλεσε μεν τον Καβάκο, αλλά έκανε κάτι που σίγουρα θα του άρεσε: ανακοίνωσε τη δημιουργία στρατοπέδων συγκέντρωσης για πρόσφυγες στα ελληνικά νησιά, κατοικημένα ή μη· όπως ειπώθηκε επί λέξει στην παρουσίαση του σχεδίου, «όσοι μπαίνουν σε αυτά τα κέντρα δεν θα γίνονται αντιληπτοί από την τοπική κοινωνία».

Είμαι σίγουρος ότι ο πικραμένος αυτοεξόριστος στην Ελβετία Άριος θα βρίσκει τις εξελίξεις αυτές πιο ταιριαστές στην αισθητική και στο DNA του. Καθώς λοιπόν πηγαίνουμε ολοταχώς προς τα πίσω, μετά –σε αντίστροφη χρονική σειρά- τα Πέτρινα Χρόνια, έρχεται το Happy Day. Οπότε, το μόνο που μένει είναι να κληθεί ο Λεωνίδας Καβάκος να δώσει μία πανηγυρική συναυλία για τα εγκαίνια της νέας Μακρονήσου. Με έργα Βάγκνερ, ίσως. Προπαντός όχι, φυσικά, με ρεμπέτικα ή λαϊκά, τα οποία είναι δείγματα «απόλυτης παρακμής» –όπως έχει επίσης γνωματεύσει στο παρελθόν ο απηνής διώκτης κάθε Dekadenz.

 

Αποτέλεσμα εικόνας για wagner nazi

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Στα ελληνικά, ο όρος «τραγουδοποιός» έχει επικρατήσει να χρησιμοποιείται για κάποιον που αναλαμβάνει ο ίδιος τους στίχους, τη μουσική και την ερμηνεία ενός τραγουδιού. Ο όρος «συνθέτης», από την άλλη, προσδιορίζει όποιον γράφει μόνο μουσική, αλλά οποιαδήποτε μουσική –όχι μόνο ενός τραγουδιού.

Χρησιμοποίησα στον τίτλο τον συνδυασμένο όρο «συνθέτης τραγουδιών» για να δηλώσω τη δραστηριότητα εκείνου που παίρνει στίχους άλλων, τους μετασχηματίζει σε τραγούδι, και αναθέτει σε άλλους (-ες) να το τραγουδήσουν. Και για να πω κάτι κατά βάση απλό: ο Γιάννης Σπανός, που πέθανε στις 31/10/2019, ασκούσε τη δραστηριότητα αυτή κατά τη γνώμη μου καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο στην Ελλάδα.

Άλλοι έκαναν άλλα πράγματα με επιτυχία: συμφωνίες, ορατόρια, μιούζικαλ … Κάποιοι επιδίωξαν να επινοήσουν νέες φόρμες (ας πούμε, την «λαϊκή όπερα»). Ο Σπανός δεν Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Την επομένη τής φετινής παρέλασης για το ΟΧΙ, προσωπικά κοινοποίησα στο facebook ένα ουσιαστικά ανώνυμο κείμενο που βρήκα σε λογαριασμό τρίτου και μου προκάλεσε ιδιαίτερη εντύπωση, το οποίο ισχυριζόταν ότι το σκετς με το «silly walk» των Μόντι Πάιθον «υπενθύμιζε» ένα συγκεκριμένο σύνδρομο που εμφανίστηκε στους φαντάρους τού 1ου Π.Π. (Το κείμενο αυτό το ανήρτησα και ως σχόλιο στο δικό μου σημείωμα για την περφόρμανς των 10 κοριτσιών κατά την παρέλαση).

Η κοινοποίηση αυτή προκάλεσε εντύπωση και σε πολλούς άλλους/-ες, και έτσι, μόνο μέσω facebook, έχει κοινοποιηθεί –με βάση όσα μπορώ να δω αυτή τη στιγμή- από 421 χρήστες, ενώ αναδημοσιεύτηκε και σε άγνωστο αριθμό άλλων τοποθεσιών στο διαδίκτυο.

Αυτό προκάλεσε φαίνεται ενόχληση στον κ. Άρη Δημοκίδη, ο οποίος αισθάνθηκε ότι ήρθε Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Στην ελληνική τηλεόραση, τα τελευταία αρκετά χρόνια, υπάρχουν δύο εκπομπές με θέμα την ελληνική μουσική, τις οποίες ετοιμάζουν και παρουσιάζουν δύο μεσήλικες σήμερα άντρες που φέρουν και οι δύο το ίδιο επίθετο –το πιο κοινό ελληνικό επίθετο. Ο ένας λέγεται Σπύρος, ο άλλος Χρήστος.

(Μέχρι πρόσφατα, υπήρχε και μία τρίτη την οποία παρουσίαζε ένας υπερήλικας σήμερα άντρας με το ίδιο επίθετο, ονόματι Λευτέρης).

Πέρα από τις ομοιότητες που αναφέρθηκαν, οι εκπομπές κατά τα λοιπά μόνο διαφορές παρουσιάζουν. Η πρώτη έχει περάσει από όλα σχεδόν τα κανάλια, ιδιωτικά και δημόσια. Είναι πολυπρόσωπη, πολύωρη, θορυβώδης, έχει πλούσια σκηνικά, χρώματα, ορχήστρα, πολλούς διάσημους και λιγότερο διάσημους τραγουδιστές και τραγουδίστριες, χορευτές και, ιδίως, χορεύτριες (χορογραφημένες ή αυθόρμητες, πάντα όμως νέες και καλοντυμένες), φαγητό, πιοτό (ιδίως πιοτό, σε αντιστοιχία και με το όνομα της εκπομπής), και κουβέντα, όχι πάντοτε σχετική με τα τραγούδια που παρουσιάζονται.

Η δεύτερη μεταδίδεται σταθερά από το κανάλι της Βουλής, και δεν έχει τίποτε απ’ όλα αυτά, ή έχει τα αντίθετά τους.

Παρόλα αυτά, ή μάλλον ακριβώς γι’ αυτό, από τις δύο (/τρεις) αυτές εκπομπές, μακράν πιο ενδιαφέρουσα και άξια παρακολούθησης προσωπικά θεωρώ το «Χάριν ευφωνίας» του Χρήστου.

Σε αυτήν, τα τραγούδια –ή μουσικά κομμάτια- που παρουσιάζονται παιγμένα «λάιβ στο Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Πριν από πολλά χρόνια, περί το 1980, στην κρατική ραδιοφωνία –μόνο αυτή είχε τότε, αν εξαιρέσουμε τους πειρατές- υπήρχαν διάφορες εκπομπές όπου καλούνταν τραγουδοποιοί να μιλήσουν για το έργο τους. Σε μία απ’ αυτές, καλεσμένος ήταν ο Θάνος Μικρούτσικος, ο οποίος ζήτησε από τους ακροατές να μην τον κρίνουν με βάση μόνο το «Σταυρό του Νότου» αλλά και για το υπόλοιπο έργο του –το οποίο φυσικά, τη χρονική εκείνη στιγμή, ήταν ποσοτικά ένα μικρό κλάσμα του σημερινού.

Στις 4 σχεδόν δεκαετίες που μεσολάβησαν, δεν ξέρω σε ποια ακριβώς στιγμή τους, φαίνεται ότι ο συνθέτης παραιτήθηκε από την προσπάθεια να πάει κόντρα σε αυτή την τάση. Σε πρόσφατη συνέντευξή του, διαβεβαίωσε τον δημοσιογράφο ότι:

Read More