Αρχείο

Τέχνη

του Σάυρους Σαιντ Άμαντ Πολιάκοφφ

 

Το Παράσιτο γεννά δύο άμεσες ψυχαναλυτικές αναφορές. Κατ’ αρχάς, όπως το διατύπωσε ο Λακάν, η γλώσσα είναι παράσιτο για όλα τα ομιλούντα όντα. Η γλώσσα μάς ενοικεί· είμαστε μολυσμένοι με γλώσσα πριν από τη γέννηση· και το παράσιτο αυτό συνεχίζει να ελίσσεται σαν σκουλήκι μέσα από το σώμα μας, αφήνοντας πίσω του ίχνη και, ενίοτε, εκρήξεις απόλαυσης. Η γλώσσα απολαμβάνει το σώμα μας, και εμείς επίσης απολαμβάνουμε εκείνην. Η γλώσσα παραλύει και εμψυχώνει τον ξενιστή της, το ομιλούν όν. Και, υπό καλές προϋποθέσεις, μπορούμε να την χρησιμοποιήσουμε. Δεύτερον, υπάρχει το φαλλικό όργανο, ένα παράσιτο, επειδή έχει δικό του μυαλό, ακριβώς όπως το ασυνείδητο που μιλά και δρα ενάντια στις καλύτερες προθέσεις μας.

 

Στην συναρπαστική ταινία Παράσιτο, που δέχθηκε υμνητικές κριτικές και ανέδειξε τον Read More

του Τζόρτζιο Αγκάμπεν

 

Το γλυπτό Χωρίς Τίτλο, χρονολογημένο «Γκαέτα 1984», φέρει στη βάση του, γραμμένη πάνω σε έναν πάπυρο, την αγγλική μετάφραση κάποιων στίχων του Ρίλκε. Δεν είναι όποιοι κι όποιοι στίχοι, αλλά οι τέσσερις στίχοι που κλείνουν την ελεγεία Χ και, άρα, ολόκληρο τον κύκλο των Ελεγειών τού Ντουίνο. Και ακριβώς για την ελεγεία Χ ο Ρίλκε λέει ότι υπήρξε ένα «ανήκουστο δώρο» –αλλά και μία «καταιγίδα χωρίς όνομα, ένας κυκλώνας του πνεύματος, στον οποίο όλα όσα μέσα μου ήταν νήμα και ιστός, έτριξαν».

Οι τέσσερις στίχοι, τους οποίους η αγγλική μετάφραση που ανέγραψε ο Τουόμπλυ Read More

του Κεχίντε Άντριους

 

Μια έκθεση που οργανώθηκε στο μουσείο του Ορσαί στο Παρίσι χαράζει νέους δρόμους στο ζήτημα της φυλής και της αναπαράστασής της στις τέχνες. Το Μαύρα μοντέλα: Από τον Ζερικώ στον Ματίς περιλαμβάνει αριστουργήματα μερικών από τους σημαντικότερους ζωγράφους της Γαλλίας, μετονομασμένα με βάση το όνομα των μαύρων υποκειμένων τα οποία εμφανίζονται στις εικόνες, αλλά απουσιάζουν από τις αφηγήσεις περί αυτών.

Η έκθεση είναι μια ευπρόσδεκτη υπενθύμιση ότι οι μαύροι υπήρξαν απαραίτητοι σε χώρες όπως η Γαλλία εδώ και αιώνες, ακόμα κι αν έχουμε αγνοηθεί. Ένας από τους πιο τοξικούς, και τόσο κεντρικούς για τη διαμόρφωση της κοινωνίας μύθους, είναι ότι η Ευρώπη ήταν κάποτε λευκή και καθαρή, μέχρις ότου εισέβαλαν επικίνδυνοι και σκοτεινοί αλλοδαποί που μόλυναν την ιδανική κοινωνία. Μετονομάζοντας τις εικόνες, οι Read More

των B. Winters,  F. Richards και T. Herbert

 

(συμβολή στην κατανόηση της αντιδραστικής μουσικής σκέψης του Λεωνίδα Καβάκου)

 

Μεγάλο μέρος της μουσικής του Μπετόβεν ερμηνεύτηκε από τους Ναζιστές κριτικούς υπό την έννοια ότι εξυπηρετεί έναν γερμανικό μύθο που σημαδευόταν από ένα πολεμοχαρές στοιχείο [στο πρωτότυπο: belligerency, πράγμα που, κατά τη λογική τού Καβάκου, σημαίνει άρειο -σ.τ.μ.]. Ο Arnold Schering υποστήριξε ότι η Πέμπτη Συμφωνία, για Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Αν σας έλεγαν ότι υπάρχει ένα ποίημα που σε έναν από τους πρώτους του στίχους χρησιμοποιείται –και σε αρκετούς υπόλοιπους επανέρχεται σαν ρεφραίν- η φράση «Τι θέλουν στον τόπο μας οι ξένοι», τι θα νομίζατε ότι ήταν εκείνος που το έγραψε;

Αν είστε λογικός άνθρωπος με στοιχειώδη πληροφόρηση για το τι συμβαίνει στον σύγχρονο κόσμο, θα λέγατε ότι μάλλον πρόκειται για κάποιον Χρυσαυγίτη με καλλιτεχνικές ανησυχίες.

Η ορθή απάντηση είναι ότι το ποίημα αυτό πράγματι υπάρχει, και το έγραψε ο Γιάννης Ρίτσος. Φέρει τον γελοίο πομπώδη τίτλο «Διακήρυξη προς το λαό μου και σ’ όλους τους Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Σε πρόσφατη συνέντευξή του σε (πάλαι ποτέ) φιλελεύθερη εφημερίδα, με τίτλο «Ποιοι λόγοι με έδιωξαν απ’ την Ελλάδα», ο βιολιστής και αρχιμουσικός Λεωνίδας Καβάκος σε ένα σημείο λέει μεταξύ άλλων: «η μουσική του έχει ένα άρειο [sic] στοιχείο». Και, λίγο μετά: «Από τέτοιους “φάρους” προσπαθώ να διδάσκομαι, από το πώς διαχειρίστηκαν τις συμφορές τους, γιατί αυτή η δύναμη υπάρχει σε όλους μας, στο DNA μας».

Ο εν λόγω φάρος εδώ είναι ο Μπετόβεν. Όχι ότι έχει κάποια σημασία αυτό: οι δηλώσεις αυτές είναι ξεκάθαρα ναζιστικές, για όποιον και αν μιλούσε.
Λέξη «άρειο» με ει δεν υπάρχει βέβαια στα ελληνικά. Αλλά πάλι, η ορθογραφία μίας συνέντευξης, όπως αντιλαμβάνεται κανείς, είναι ευθύνη του δημοσιογράφου και της εφημερίδας. Αυτός που μιλάει, έστω από το τηλέφωνο, δεν επιλέγει πώς θα γραφεί το ι· αυτός εκφωνεί απλώς τον ήχο àrio.

O δυστυχής Μπετόβεν, λοιπόν, πιστώνεται ότι η μουσική του είναι κατάλληλη για την άρια φυλή, για το λευκό DNA.

 

Όσον αφορά το ζήτημα του τίτλου, ο μουσικός με παρρησία δηλώνει:

 

Ο δεύτερος λόγος που έφυγα –και δεν φοβάμαι να το πω– ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ. Μου δημιουργούσε τεράστια δυστυχία αυτή η αισθητική με αρνητικό πρόσημο…

 

Ταυτόχρονα, δεν κρύβει την απογοήτευσή του που «κανένας υπουργός δεν τον κάλεσε να συζητήσουν».

Φαίνεται όμως ότι τα πέτρινα χρόνια για τους δυστυχείς ναζιστές μουσικούς βαίνουν προς τη λήξη τους.

Την ίδια μέρα κατά την οποία δημοσιεύεται η συνέντευξη, ένας υπουργός, δεν κάλεσε μεν τον Καβάκο, αλλά έκανε κάτι που σίγουρα θα του άρεσε: ανακοίνωσε τη δημιουργία στρατοπέδων συγκέντρωσης για πρόσφυγες στα ελληνικά νησιά, κατοικημένα ή μη· όπως ειπώθηκε επί λέξει στην παρουσίαση του σχεδίου, «όσοι μπαίνουν σε αυτά τα κέντρα δεν θα γίνονται αντιληπτοί από την τοπική κοινωνία».

Είμαι σίγουρος ότι ο πικραμένος αυτοεξόριστος στην Ελβετία Άριος θα βρίσκει τις εξελίξεις αυτές πιο ταιριαστές στην αισθητική και στο DNA του. Καθώς λοιπόν πηγαίνουμε ολοταχώς προς τα πίσω, μετά –σε αντίστροφη χρονική σειρά- τα Πέτρινα Χρόνια, έρχεται το Happy Day. Οπότε, το μόνο που μένει είναι να κληθεί ο Λεωνίδας Καβάκος να δώσει μία πανηγυρική συναυλία για τα εγκαίνια της νέας Μακρονήσου. Με έργα Βάγκνερ, ίσως. Προπαντός όχι, φυσικά, με ρεμπέτικα ή λαϊκά, τα οποία είναι δείγματα «απόλυτης παρακμής» –όπως έχει επίσης γνωματεύσει στο παρελθόν ο απηνής διώκτης κάθε Dekadenz.

 

Αποτέλεσμα εικόνας για wagner nazi

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Στα ελληνικά, ο όρος «τραγουδοποιός» έχει επικρατήσει να χρησιμοποιείται για κάποιον που αναλαμβάνει ο ίδιος τους στίχους, τη μουσική και την ερμηνεία ενός τραγουδιού. Ο όρος «συνθέτης», από την άλλη, προσδιορίζει όποιον γράφει μόνο μουσική, αλλά οποιαδήποτε μουσική –όχι μόνο ενός τραγουδιού.

Χρησιμοποίησα στον τίτλο τον συνδυασμένο όρο «συνθέτης τραγουδιών» για να δηλώσω τη δραστηριότητα εκείνου που παίρνει στίχους άλλων, τους μετασχηματίζει σε τραγούδι, και αναθέτει σε άλλους (-ες) να το τραγουδήσουν. Και για να πω κάτι κατά βάση απλό: ο Γιάννης Σπανός, που πέθανε στις 31/10/2019, ασκούσε τη δραστηριότητα αυτή κατά τη γνώμη μου καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο στην Ελλάδα.

Άλλοι έκαναν άλλα πράγματα με επιτυχία: συμφωνίες, ορατόρια, μιούζικαλ … Κάποιοι επιδίωξαν να επινοήσουν νέες φόρμες (ας πούμε, την «λαϊκή όπερα»). Ο Σπανός δεν Read More