Αρχείο

ρατσισμός

του Δημήτρη Δημούλη

 

Θα διατυπώσουμε ορισμένα ερωτήματα που θα καθοδηγήσουν την έρευνά μας για τις εθνικές μειονότητες στο ελληνικό δίκαιο.

Πρόβλημα 1. Έλληνας πολίτης, ομιλητής σε δημόσια συγκέντρωση, δηλώνει: α) «Είμαι Τούρκος γιατί ομιλώ τουρκικά όπως και οι γονείς μου και ανετράφην με βάση τις αξίες του τουρκικού πολιτισμού, πράγμα για το οποίο είμαι υπερήφανος», β) «είμαι μέλος της τουρκικής μειονότητας στην Ελλάδα», γ) «η τουρκική μειονότητα στην Ελλάδα καταπιέζεται».

Πρόβλημα 2. Έλληνες πολίτες ιδρύουν σωματείο με επωνυμία «Προοδευτική Ένωση Τούρκων» και σκοπό τη μελέτη, προαγωγή και διάδοση του τουρκικού πολιτισμού καθώς και την ελληνοτουρκική φιλία.

Πρόβλημα 3. Η Βουλή (των Ελλήνων) ψηφίζει νόμο που ποινικοποιεί τις αναφορές σε ύπαρξη τουρκικής μειονότητας στην Ελλάδα.

Πώς πρέπει να κριθούν αυτά τα συμβάντα από συνταγματικής πλευράς; Οι απαντήσεις δείχνουν πώς ορίζει το ελληνικό δίκαιο την εθνική μειονότητα, ήτοι ποια νομική σημασία της αποδίδει.

Eίναι συνταγματικά δικαιολογήσιμο να απαγορευθεί το σωματείο «Τουρκική Ένωση Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Προς το τέλος τού Surveiller et punir, ο Φουκώ εκτοξεύει μία εκρηκτικών συνεπειών κριτική διατύπωση συνολικά προς τις λεγόμενες επιστήμες του ανθρώπου, υπονοώντας ότι αυτές είναι «γέννημα της φυλακής».

Δύο δεκαετίες αργότερα, ο Αγκάμπεν ήρθε να συμπληρώσει/ διορθώσει την ανάλυση του Φουκώ με τη θέση ότι το κύριο παράδειγμα της νεωτερικής εξουσίας δεν είναι τόσο η φυλακή, όσο το στρατόπεδο.

Ένα από τα αποτελέσματα αυτής της θέσης, όσο και αν δεν το ακολούθησε ο ίδιος ο Αγκάμπεν, ήταν ότι άνοιξε τη βιοπολιτική γραμμή ανάλυσης προς μια αποικιακή διάσταση· διότι το στρατόπεδο επινοήθηκε ως εργαλείο πρώτα στις αποικίες (περίπου ταυτόχρονα στην Κούβα και στη Νότια Αφρική στο γύρισμα από τον 19ο στον 20ό αιώνα) και αργότερα μεταφέρθηκε στις μητροπόλεις.

Οι μετααποικιακές σπουδές, ήδη πριν από την παρέμβαση του Αγκάμπεν, είχαν αναδείξει –και συνεχίζουν να αναδεικνύουν και να τεκμηριώνουν- το βασικό πόρισμα που συνάγεται από αυτή τη μετατόπιση: ότι η αποικιοκρατία, μεταξύ άλλων πραγμάτων, είναι πάντοτε και μία παραγωγή γνώσης, μία ανάπτυξη λόγων. Λόγων για τον άνθρωπο. Δηλαδή είχε πάντοτε την ανθρωπολογία της: συνοδευόταν από μία ταξινόμηση και μελέτη των πληθυσμιακών ομάδων, των διαφορών τους, των χαρακτηριστικών και των κατάλληλων χαρακτηρισμών τους …

Όποιος έχει όλα αυτά υπόψη του, δεν θα δυσκολευθεί καθόλου να βρει τον κατάλληλο χαρακτηρισμό για το έγγραφο που πρόσφατα έγινε γνωστό ότι απέστειλε το Τμήμα Ασφάλειας Κομοτηνής προς το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, με το οποίο Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Η προσπάθεια του Aναγνωστάκη να γράψει ένα «σήκουελ» στο «Νέοι της Σιδώνος (400 μ.Χ.)», αντικαθιστώντας, στον τίτλο του καβαφικού ποιήματος, τη φανταστική χρονολογία με την πραγματική χρονολογία κατά την οποία ο ίδιος έγραψε το δικό του (1970), μου ήταν γνωστή από παλιά. Πρόσφατα, για κάποιο λόγο, χρειάστηκε να ξαναδιαβάσω το ποίημα, και διαπίστωσα ότι, στα σαρανταεφτά αυτά χρόνια, έχει γεράσει πολύ άσχημα. Για την ακρίβεια, ήταν ήδη κακογερασμένο όταν πρωτογράφτηκε, απλώς κανείς δεν το είχε προσέξει.

Ο λόγος που εκφράζεται στο ποίημα είναι ένας κακιασμένος και μισάνθρωπος λόγος απομάχου, ο οποίος, χωρίς κανείς να έχει εκφράσει την παραμικρή διάθεση να τον παραμερίσει και να τον θέσει σε αποστρατεία, κλαψουρίζει ότι «τον γέρασαν προώρως». Πρόκειται φυσικά για προβολή: ο μόνος που «γέρασε προώρως» αυτόν που λέει αυτά τα Read More

της Αΐσα Μίρζα

 

Χθες στη γιόγκα πάτησα τυχαία πάνω στο χαλάκι μιας λευκής, και αυτή με κοίταξε λες και είχε μόλις ξυπνήσει και με είχε βρει να στέκομαι στα πόδια του κρεβατιού της, σαν να της είχα μόλις προτείνει να δολοφονήσουμε τον άντρα της και να το σκάσουμε μαζί. Με κοίταξε λες και είχα μόλις δραπετεύσει από κανέναν ζωολογικό κήπο, λες και ήμουν κάποιο γιγαντιαίο πάντα που είχε τρυπώσει μέσα στο ηλιόλουστο στούντιο της γιόγκα και σαν να μη συμβαίνει τίποτα περίμενε να αρχίσει το μάθημα της 8 π.μ. Φαινόταν τρομαγμένη, σαν να είχε μόλις ανακαλύψει ότι το 2012 είχε πράγματι έλθει το τέλος του κόσμου και ότι από τότε πήγαινε στη γιόγκα τρεις φορές την εβδομάδα χωρίς λόγο, απλώς επειδή ήταν ένα ωχρό φάντασμα. Με κοίταξε λες και δεν υπάρχω στον κόσμο της· να όμως που ήμουν εκεί, και εκείνη δεν ήξερε τι να με κάνει.

Μερικές φορές οι λευκοί μάς κοιτάζουν σαν να είναι πεινασμένοι. Μιλάμε για τους Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Κάποιος άγνωστός μου κοινοποίησε εχθές στο λογαριασμό που διατηρεί η ομάδα «Ελληνικά hoaxes» στο facebook το σύνδεσμο από το πρόσφατο σημείωμά μου, με το οποίο κατηγορούσα την ομάδα για σοβαρή παραβίαση δεοντολογίας σε σχέση με την κάλυψη του αντικομμουνιστικού συνεδρίου στο Τάλλινν.

Κάτω από τη δημοσίευση, ακολούθησε σύντομα μετά σχόλιο με την υπογραφή των υπευθύνων της ομάδας και με το εξής περιεχόμενο:

Untitled

 

Ο σύνδεσμος, όπως μπορεί να διαπιστώσει κανείς, οδηγεί σε μία συνέντευξη που είχα δώσει τον Ιανουάριο του 14 στη Νόβα Ζόρα, ένα περιοδικό που εκδίδουν Έλληνες πολίτες μακεδονικής εθνοτικής καταγωγής στη Βόρεια Ελλάδα.

Η υποτιθέμενη αυτή «απάντηση» όχι μόνο δεν δίνει την παραμικρή λύση στο υπάρχον πρόβλημα, αλλά δημιουργεί και ένα καινούριο.

Όπως είναι προφανές, η συνέντευξη δεν έχει την παραμικρή σχέση με το επίδικο ζήτημα, και ξεθάβεται σήμερα μόνο και μόνο για να λειτουργήσει ως ηθικό στίγμα. Οι Ελληνικά hoaxes δεν διατυπώνουν καμία ουσιαστική ή μορφική ένσταση για όσα λέγονται εκεί· η ίδια η πράξη της συνέντευξης προσκομίζεται ως στοιχείο που από μόνο του απαξιώνει τον «δράστη» και του στερεί το δικαίωμα να κατηγορεί άλλους για παραβίαση δεοντολογίας. Διότι προφανώς, κατά τους συντάκτες, παραβιάζει η ίδια κάποια δεοντολογία.

Ποια είναι αυτή η δεοντολογία;

Είναι φυσικά η δεοντολογία της μεταξικής-εμφυλιοπολεμικής εθνικοφροσύνης. Μια Read More

Το παρακάτω κείμενο αποτελεί μετάφραση προφορικής παρέμβασης του Ντερριντά σε συνέντευξη τύπου που είχε οργανώσει στο Παρίσι το Διεθνές Κοινοβούλιο των Συγγραφέων την 1η Αυγούστου 1995, στο πλαίσιο του διεθνούς κινήματος που είχε αναπτυχθεί διεθνώς εκείνη την εποχή με αίτημα την αναστολή της εκτέλεσης του μαύρου δημοσιογράφου και αγωνιστή Μουμία Αμπού Τζαμάλ -η οποία και επιτεύχθηκε τελικά με απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ.  Mετάφραση Α.Γ., με βάση την απομαγνητοφωνημένη εκδοχή που είχε δημοσιευθεί στην Monde. Πρώτη δημοσίευση της μετάφρασης στην Εποχή, 3 Σεπτεμβρίου 1995.

Πριν από εικοσιπέντε σχεδόν χρόνια –η ανάμνηση αυτή με αγχώνει και με απελπίζει ακόμα-, είχαμε κάνει μια ανάλογη κινητοποίηση, δυστυχώς μάταια, για να προσπαθήσουμε να γλιτώσουμε από έναν εφιαλτικό δικαστικο-σωφρονιστικό μηχανισμό κάποιον, ο οποίος τότε στις Ηνωμένες Πολιτείες αντιπροσώπευε, τα χρόνια εκείνα, μία Read More

του Ιλάν Παππέ

 

Το 2017, η ισραηλινή κατοχή της Δυτικής Όχθης και της Λωρίδας της Γάζας συμπληρώνει πενήντα χρόνια. Μετά από τόσον καιρό, ο όρος «κατοχή» αρχίζει να γίνεται κάπως περιττός και άτοπος. Δύο γενιές Παλαιστινίων έχουν ήδη ζήσει υπ’ αυτό το καθεστώς. Αν και οι ίδιοι το αποκαλούν ακόμα κατοχή, αυτά που περνάνε είναι ριζωμένα σε κάτι άλλο, πολύ πιο δύσκολο να κατανικήσεις ή να αλλάξεις: τον αποικισμό. Ο όρος αποικισμός δεν είναι εύκολο να εφαρμοστεί στο παρόν –τις περισσότερες φορές συνδέεται με γεγονότα του παρελθόντος. Για το λόγο αυτό, με τη συμβολή πρόσφατων και συναρπαστικών ερευνών, αναλυτές που γράφουν για το Ισραήλ χρησιμοποιούν συχνότερα έναν άλλο όρο: εποικιοκρατία[1].

H αποικιοκρατία μπορεί να περιγραφεί ως η μετακίνηση Ευρωπαίων σε διάφορα μέρη Read More