Δίκαιο,Μετακίνηση,Πολιτική

Πρόσφυγες, μετανάστες: ποια η διαφορά;

των Κλαιρ Ροντιέ – Κατρίν Πορτβέν

 

«Μετανάστης» δεν αποτελεί νομική κατηγορία· ο όρος προσδιορίζει απλώς τα πρόσωπα τα οποία, από επιλογή, από ανάγκη ή από καταναγκασμό, φεύγουν από τη χώρα τους για να εγκατασταθούν σε μία άλλη. «Πρόσφυγας», αντιθέτως, είναι νομικό καθεστώς πλαισιωμένο από τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951, η οποία επιπλέον ορίζει τις νομικές υποχρεώσεις των κρατών που την έχουν κυρώσει (όπως συμβαίνει με όλα τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης). Τα συστήματα ασύλου των χωρών που την έχουν υπογράψει οργανώνονται σε αναφορά προς αυτή τη σύμβαση. Κατά το γράμμα της, κάθε πρόσωπο που προσκομίζει την απόδειξη ότι υπέστη ή φοβάται πως θα υποστεί διώξεις στη χώρα του μπορεί να τύχει προστασίας από το κράτος στο οποίο κάνει τη σχετική αίτηση. Η Συνέχεια

Κλασσικό
Βιοπολιτική,Μετακίνηση

Κατά της καραντίνας

της Άντζελα Μιτρόπουλος

 

Η γενετική ταυτοποίηση ενός νέου στελέχους του κοροναϊού (2019-nCoV) στο Γουχάν της Κίνας, στις αρχές Δεκεμβρίου του 2019, φαίνεται να έχει πυροδοτήσει την προσφυγή σε μέτρα καραντίνας σε όλο τον κόσμο. Η Γουχάν, μια πόλη με πάνω από 11 εκατομμύρια κατοίκους, έχει τεθεί υπό αποκλεισμό, τα σύνορα έχουν κλείσει και αρκετές κυβερνήσεις καθιέρωσαν επιλεκτικούς ταξιδιωτικούς περιορισμούς και απαγορεύσεις βάσει ιθαγένειας και νομικής θέσης –αναστέλλοντας και την έκδοση βίζας για όποιον έχει κινεζικό διαβατήριο.

 

Ο NCoV, το οποίο μετονομάστηκε σε COVID19, είναι ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας, ιδίως για όσους ήδη πάσχουν από χρόνιες και αναπνευστικές παθήσεις. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα μέτρων καραντίνας είναι αμφίβολη, πράγμα που εγείρει το ερώτημα Συνέχεια

Κλασσικό
ρατσισμός,Δίκαιο,Μετακίνηση,Πολιτική

Ρωμιοί, οι πρώτοι λαθρομετανάστες

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Το πλοίο πήγε στη Χίο, στη Μυτιλήνη, στο Βόλο, επί ματαίω. Σ’ ένα από αυτά τα λιμάνια, όπου δεν μπόρεσε να δέσει στην αποβάθρα γιατί είχαν ήδη πάει τόσο πολλοί πρόσφυγες που δεν τους δέχονταν, βγήκαν άνδρες της πόλης στο λιμάνι με όπλα για να τους εμποδίσουν. Έτσι αποβιβάστηκαν στη Στυλίδα.

Iρις Τζαχίλη, Μπαϊντίρι 1922. Μια ιστορία απώλειας από τη Μικρασία, Κοντύλι, Aθήνα 2012, σ. 156

To πόσο η «διακυβέρνηση» των πληθυσμιακών ροών εκ μέρους της Ελλάδας –κυρίως- και, σε ολοένα αυξανόμενο βαθμό, της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και μετέπειτα της Τουρκίας, βασιζόταν στις χωροχρονικές μήτρες της νεωτερικότητας, γίνεται φανερό και από την αξιοσημείωτη εμμονή συγκεκριμένων στοιχείων, ακόμη και διατυπώσεων από τις νομοθετικές ρυθμίσεις που εξέδωσαν τα κράτη αυτά τότε, και που συνεχίζουν έκτοτε να εκδίδουν μέχρι σήμερα με το ίδιο πνεύμα, και συχνά με το ίδιο γράμμα.

Η πιο κραυγαλέα ίσως περίπτωση τέτοιου νομοθετήματος είναι η εξής. Τον Ιούλιο του 1922, το ελληνικό κράτος (πρώην πρότυπον βασίλειον, πρώην υποψήφια αυτοκρατορία), Συνέχεια

Κλασσικό
Κινήματα,Μετακίνηση,Πλήθος,Πολιτική

Tη χούντα την έριξε η έξοδος του πλήθους

του Άκη Γαβριηλίδη

 

 

Στην ιστορικοπολιτική μας φαντασία, η λέξη «έξοδος» είναι ανεξίτηλα κωδικοποιημένη από τις αφηγήσεις της αθεράπευτης νεκροφιλίας του ριζοσπαστικού πατριωτισμού (πρβλ. «έξοδος του Μεσολογγίου» κ.λπ.) με το νόημα μίας ηρωικής θυσίας, μιας κίνησης απελπισίας που ακολουθεί έναν (αυτο)εγκλεισμό ή μία πολιορκία και που αναπόφευκτα οδηγεί σε μαρτυρικό θάνατο.

Η ίδια αυτή ελληνική λέξη, όμως, στο σύγχρονο διεθνές λεξιλόγιο της πολιτικής σκέψης και πρακτικής, και ειδικά στην ιταλική της εκδοχή[1], δηλώνει κάτι τελείως διαφορετικό, έως αντίθετο: δηλώνει την απενεργοποίηση της λογικής των στρατοπέδων, (δεν γράφω των δύο στρατοπέδων διότι αυτό είναι πλεονασμός: η στρατοπεδική λογική είναι πάντα δυική), την ακολούθηση μιας γραμμής φυγής, την πρακτική εκείνου που αναχωρεί –ή που δεν προσέρχεται.

Αυτή η έξοδος είναι που έριξε τη δικτατορία των συνταγματαρχών στην Ελλάδα το 1974.

Με αυτή την έννοια, τη χούντα, ναι, την έριξε το Πολυτεχνείο. Όπου βέβαια ως Συνέχεια

Κλασσικό
Μετακίνηση,Πολιτική

Η ανακοίνωση των λιμενεργατών της Γένοβας που διασώζει την τιμή του ευρωπαϊκού εργατικού κινήματος

του Collettivo Autonomo Lavoratori Portuali

 

Ένα πλοίο που μεταφέρει 42 ανθρώπινα όντα περιμένει δύο βδομάδες ανοιχτά της νήσου Λαμπεντούζα. Είναι άνθρωποι που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον πόλεμο, τη φτώχεια και τη φυλάκιση. Οι υπεύθυνοι για αυτούς τους πολέμους και αυτή η δυστυχία κάθονται στα κοινοβούλια και στα επιχειρηματικά γραφεία της Ιταλίας και της Ευρώπης. Οι ίδιοι άνθρωποι που  τώρα κάνουνε μπαλάκι, από τη Ρώμη στο Στρασβούργο, την ευθύνη να τους αφήσουν να βγουν στη στεριά.

Δεν είμαστε ούτε ήρωες ούτε πολιτικοί. Κάποιος μάς είπε «ταραχοποιούς». Είμαστε απλοί λιμενεργάτες της Γένοβας, αλλά ακριβώς ως εργαζόμενοι αναγνωριζόμαστε μόνο στις Συνέχεια

Κλασσικό
σεξουαλικότητα,Δίκαιο,Μετακίνηση

Ο Γεωργιάδης και ο ηθικός πανικός τού trafficking

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Είναι ασφαλώς πολύ προβληματικό ότι τα φιλικά προς τη Νέα Δημοκρατία μέσα δεν κάλυψαν καθόλου την πρωτόδικη καταδίκη του Νικόλαου Γεωργιάδη, και αυτό έχει ορθώς επισημανθεί από πολλούς.

Αλλά και όπου υπήρξε κάλυψη, αυτή υπήρξε συχνά επίσης προβληματική. Συνοδευόταν από αρκετές ορολογικές διαστρεβλώσεις, κιτρινισμό, και ηθικούς πανικούς.

Ένας από αυτούς τους πανικούς ήταν η εμφάνιση της όλης υπόθεσης ως καταδίκης για «παιδεραστία». Αυτό φυσικά δεν ισχύει, όπως ορθώς επισημάνθηκε από τουλάχιστον δύο ηλεκτρονικά σημειώματα που έχω υπόψη μου μέχρι στιγμής, και η χρήση του όρου προσανατολίζει τον αναγνώστη να διαβάσει την όλη υπόθεση με όρους ομοφοβίας.

Το πρόβλημα είναι ότι, προκειμένου να εναντιωθούν σε μια ανακρίβεια και τον αντίστοιχο προς αυτήν ηθικό πανικό, και τα δύο αυτά σημειώματα καταφεύγουν σε μία Συνέχεια

Κλασσικό
φιλελευθερισμός,Ανάλυση λόγου,Εθνικισμός,Μετα-αποικιακές σπουδές,Μετακίνηση

«Ελληνάκι», ο Καζαντζίδης του εκσυγχρονισμού

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Η Athens Voice, από την ίδρυσή της, (επιδίωξε να) είναι φερέφωνο και όργανο έκφρασης ενός ρεύματος ας πούμε φιλελεύθερου-εκσυγχρονιστικού, σύμφωνα με τον αυτοπροσδιορισμό των φορέων του.

Εδώ και καιρό, σε σειρά σημειωμάτων σε αυτό εδώ το μπλογκ, έχω επισημάνει ότι το ρεύμα αυτό παρουσιάζει το εξής παράδοξο: ενώ οι αυτόκλητοι εκπρόσωποί του επικαλούνται υπέρ αυτών την ένταξη σε έναν ευρύτερο, ανοιχτόμυαλο χώρο ιδεών και την αποστασιοποίησή τους από τη στενόμυαλη «ελληνική κακοδαιμονία», όλα όσα πραγματικά λένε είναι διαφορετικά, έως αντίθετα, προς ό,τι συνήθως νοούμε ως φιλελευθερισμό, ενώ αντίθετα είναι πολύ περισσότερο κοντά προς όσα οι ίδιοι απαξιώνουν ως «παθογένειες τις ελληνικής πραγματικότητας».

Μία ακόμη, πολλοστή, απόδειξη περί αυτού προέκυψε τις πρώτες μέρες αυτού του χρόνου, όταν ανώνυμος –και μέχρι τώρα άγνωστος σε μένα- συνεργάτης του εντύπου ο οποίος υπογράφει με το αξιοπερίεργο ψευδώνυμο «το ελληνάκι», έκρινε σκόπιμο να ενημερώσει το κοινό, με σχετικό σημείωμα, ότι –προφανώς- μεταναστεύει, ή πάντως Συνέχεια

Κλασσικό
Κινήματα,Μετακίνηση,Πολιτική

Κίτρινα Γιλέκα: η roundabout [1] εξέγερση

 

του Joshua Clover

Πολλά έχουν γραφτεί για τα Κίτρινα Γιλέκα και τη σχέση τους τόσο με την πολιτική, αριστεράς και δεξιάς, όσο και με τα ιστορικά κύματα εργατικών εξεγέρσεων. Σε αυτό το άρθρο, ο Τζόσουα Κλόβερ υποστηρίζει ότι τα Κίτρινα Γιλέκα είναι στην πραγματικότητα ένα τυπικό παράδειγμα μιας σύγχρονης εξέγερσης και ο καλύτερος τρόπος να το δει κανείς είναι ως ένα πρώιμο παράδειγμα ενός κύματος κλιματικών εξεγέρσεων που, σύντομα, έρχεται.

Συνέχεια

Κλασσικό
Διεθνείς σχέσεις,Ιστορία,Μετακίνηση

Ο μύθος της καθόδου των Σλάβων

του Vostokian

 

Η ταυτότητα στην Ανατολική Ευρώπη βασίστηκε σε πολλαπλά και διαρκώς μεταβαλλόμενα κριτήρια στην πορεία της ιστορίας. Είτε επρόκειτο για τη γλώσσα, είτε για τη θρησκεία ή για την εθνοτική ένταξη, οι ταυτότητες για πολλούς βαλκανικούς λαούς είχαν ρευστή σημασία. Μία από αυτές τις ταυτότητες είναι η σλαβική εθνοτική ταυτότητα, ένας όρος με έντονα πολιτικοποιημένες συνδηλώσεις. Παλαιότερες θεωρίες πρέσβευαν ότι όλοι οι σλαβόφωνοι λαοί έχουν κοινή καταγωγή και είναι εισβολείς που μετακινήθηκαν προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη. Αργότερα, οι θεωρίες αυτές χρησιμοποιήθηκαν στη σύγχρονη πολιτική για να στηρίξουν ένα παρωχημένο status quo ή εδαφικές διεκδικήσεις μη σλαβικών ομάδων. Υπάρχουν όμως στοιχεία, τόσο πρόσφατα όσο και ιστορικά, που δίνουν μια διαφορετική εικόνα. Οι Σλάβοι συνδέονται με δεσμούς Συνέχεια

Κλασσικό
πολεοδομία,Βία,Κινήματα,Μετακίνηση,Πλήθος,Στρατηγική

Πώς το Αμβούργο νίκησε την αστυνομία

του/της Cli Ché

 

Απόψε, για δεύτερη νύχτα στη σειρά, περίπου 20.000 αστυνομικοί οπλισμένοι με την καλύτερη τεχνολογία ελέγχου του πλήθους που μπορεί να αγοράσει κανείς με λεφτά, έχασε τελείως τον έλεγχο του κέντρου του Αμβούργου. Η χθεσινή νύχτα ήταν αρκετά άγρια, με συγκρούσεις και αποκεντρωμένες επιθέσεις να συνεχίζονται αρκετά μετά την ανατολή του ηλίου. Απόψε αναγκάστηκαν να αποσυρθούν εντελώς από τη γειτονιά Σάντσε για αρκετές ώρες, καθώς οδοφράγματα φλέγονταν στις διασταυρώσεις και χιλιάδες άνθρωποι κάθε κοινωνικής προέλευσης χαίρονταν με την ψυχή τους μία ζώνη χωρίς αστυνομία. Τώρα ο δήμαρχος που κάλεσε τους G20 στο Αμβούργο ζητά να τεθεί τέλος στη βία που ο ίδιος ξεκίνησε.

Αυτό δείχνει ότι, ακόμη και με την πιο τελευταία τεχνολογία, καμία ποσότητα αστυνομικής βίας δεν μπορεί να ελέγξει έναν πληθυσμό που είναι αποφασισμένος να αρνηθεί να κυριαρχηθεί. Αυτό είναι μία πολύ καλή είδηση για τους οπαδούς της ελευθερίας σε όλο τον κόσμο.

Τη στιγμή που γράφουμε αυτές τις γραμμές, η αστυνομία μπουκάρει στο Σάντσε με Συνέχεια

Κλασσικό