Archive

Κινήματα

Μια συνέντευξη του Μπράιαν Μασσούμι

Στον ορισμό που δίνει ο Αριστοτέλης για τον άνθρωπο ως πολιτικό ζώο, μήπως δεν έχουμε προσέξει όσο θα έπρεπε αυτήν ακριβώς τη συνέχεια ανάμεσα στη ζωικότητα και την πολιτική; Και μήπως το ζώο θα μπορούσε να αποτελέσει ένα εξαιρετικό εργαστήριο για να αναζωογονήσουμε την πολιτική; Αυτό ισχυρίζεται ο Μπράιαν Μασσούμι στο βιβλίο του What Animals Teach Us about Politics, με βάση μια προσεκτική και ιδιοφυή παρατήρηση του ζωικού παιχνιδιού. Σε αυτή του τη συνέντευξη στον Ερίκ Μπορντελώ, επανέρχεται στην ιδέα του για μια φυσική πολιτική που αντλεί τις δυνάμεις της από το έμβιο και τους αυτοσχεδιασμούς για τους οποίους είναι ικανό, ενάντια σε μια πολιτική εγκλωβισμένη μέσα σε προγράμματα και νόρμες που την καταδικάζουν πάντοτε στο φασισμό*.

Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Oι λόγοι γύρω από την τελευταία εκλογική αναμέτρηση στις ΗΠΑ έχουν ήδη αποκτήσει έναν τέτοιο όγκο, που είναι αντικειμενικά αδύνατο να τους παρακολουθήσει κανείς στο σύνολό τους. Πάντως είναι σαφές ότι η δομή τους συγγενεύει με εκείνη των λόγων –και των σιωπών- που πυροδοτούνται από ένα γεγονός τραυματικό: μπορούμε εκεί να βρούμε τα πάντα, και τα αντίθετά τους, χωρίς όμως να έχουμε την αίσθηση ότι το θέμα κλείνει, ότι έχει προκύψει ένα σημαίνον που να το αποδίδει ικανοποιητικά.

Νομίζω ότι τον «κόμβο» που δεν μπορούν να λύσουν όλοι αυτοί οι λόγοι, το βράχο στον οποίο προσκρούουν –αλλά και γύρω από τον οποίο αναγκαστικά περιστρέφονται- τα διαδοχικά κύματα αυτής της πλημμυρίδας, συνιστά η φράση:

«Τη νίκη στον Τραμπ την έδωσε η λευκή εργατική τάξη».

Η διατύπωση αυτή εμφανίστηκε σε άρθρα από το βράδυ των εκλογών –αν όχι και πριν ακόμα τις εκλογές- και προκάλεσε αμέσως σοβαρές ενστάσεις. Ή μάλλον αρνήσεις, όπως συμβαίνει συχνά με Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

Décevoir est un plaisir

GD

Αφότου έγινε γνωστό, πριν από κανένα δίμηνο, ότι ένας αριθμός συντακτών τού περιοδικού Unfollow επρόκειτο να συνεργαστούν με ένθετο στην εφημερίδα Παραπολιτικά, στον μικρόκοσμο του κυβερνοχώρου της ελληνικής ριζοσπαστικής αριστεράς και περιχώρων υπήρξε ένας πραγματικός καταιγισμός αναρτήσεων που εξέφραζαν απογοήτευση, επικρίσεις και καχυποψία. Οι ίδιοι οι ενδιαφερόμενοι αντέτειναν μεταξύ άλλων στους επικριτές ότι δεν πρέπει να καταδικάζουν τίποτε εκ των προτέρων, αλλά να αναμένουν να δουν το αποτέλεσμα και στη βάση αυτού να κρίνουν.

Τώρα που κυκλοφόρησε το πρώτο τεύχος του περιοδικού, μπορούμε καταρχάς να διαπιστώσουμε ότι η υπόδειξη αυτή δεν ακολουθήθηκε: η κυκλοφορία αυτή φαίνεται να αντιμετωπίστηκε με γενική αδιαφορία. Τουλάχιστον εγώ δεν έχω δει ούτε ένα άρθρο, σημείωμα, σχόλιο, το οποίο να κρίνει το εγχείρημα με βάση τα περιεχόμενα του τεύχους, είτε θετικά είτε αρνητικά.

Η προδοσία και η πίστη

Αυτό μας οδηγεί σε μια πρώτη διαπίστωση: ότι, πολύ συχνά, στο χώρο αυτό η πολιτική συζήτηση γίνεται αποκλειστικά με όρους συνέπειας, σχεδόν με όρους προσωπικής πίστης/ προδοσίας. Σημαντικότερο κριτήριο θεωρείται όχι το τι λέει ή γράφει κάποιος, όσο στο πού το γράφει. Και αυτό Read More

του Άκη Γαβριηλίδη

 

Στη συνέντευξη που μας είχε δώσει πριν λίγα χρόνια ο Αγκάμπεν για την ΕΤ3, είχε πει μια φράση την οποία έκτοτε ξαναθυμήθηκα και παρέθεσα αρκετές φορές, και εγώ και άλλοι: ότι οι αρχές σήμερα ενεργούν με σκοπό όχι να επιβάλουν την τάξη, αλλά να διαχειριστούν την αταξία.

Νομίζω ότι όσα εξελίχθηκαν τις τελευταίες λίγες εβδομάδες στη Θεσσαλονίκη με επίκεντρο το Noborder camp, είναι μία πρώτης τάξεως ευκαιρία να κάνουμε ένα «κρας τεστ» σε πραγματικές συνθήκες για την βασική αυτή προσέγγιση, να την εξειδικεύσουμε και να τη συμπληρώσουμε. Κυρίως δε να συνειδητοποιήσουμε ότι το θέμα δεν κλείνει με το να πούμε απλώς «διαχείριση της αταξίας». Διότι μένει ακόμα να δούμε τι είδους διαχείριση, σε ποια κατεύθυνση, με τι σκοπούς ή/ και αποτελέσματα.

Για παράδειγμα, αν εξετάσουμε τη στάση των τοπικών αρχών της Θεσσαλονίκης πριν και κατά τη διάρκεια της κατασκήνωσης, δεν μπορούμε παρά να διαπιστώσουμε ότι αυτή είχε πιθανότατα ως σκοπό και, πάντως, σίγουρα ως αποτέλεσμα, τα μπάχαλα. Διαχειρίστηκε την αταξία για να Read More

 

Συνέντευξη τού ακτιβιστή τού Nuit Debout Baki Yousoufou στον Paolo Gerbaudo, με θέμα τη κινητήρια δύναμη πίσω από τη κοινωνική κινητοποίηση και την αποκλειστικότητα του κινήματος.

 

Ποια είναι η κινητήρια δύναμη πίσω από το κίνημα; Η εργατική νομοθεσία; ή μήπως είναι κάτι ευρύτερο από αυτό;

 Νομίζω πως ο εργασιακός νόμος είναι ο λόγος που ώθησε τους ανθρώπους να ενταχθούν στο κίνημα. Αλλά από μιαν άποψη ήταν απλά το αρχικό πρόσχημα για την κινητοποίηση. Οι πλείστοι έρχονται εδώ πέρα γιατί πιστεύουν πως υπάρχει πρόβλημα δημοκρατίας στη Γαλλία.

Υπάρχουν δύο λόγοι γι’ αυτό το αίσθημα. Πρώτα απ’ όλα το νομοσχέδιο Ελ-Κομρί[i] αποδεικνύει πως δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ αριστερών και δεξιών κομμάτων. Προτάθηκε από το Σοσιαλιστικό Κόμμα αλλά ουσιαστικά δεν διαφέρει από ένα δεξιό νομοσχέδιο. Κατά δεύτερον, οι πολίτες συνειδητοποίησαν πως τα μέτρα ασφαλείας που εισήχθησαν την επαύριο της τρομοκρατικής επίθεσης στις 13 Νοεμβρίου απειλούν τις αστικές ελευθερίες. H κυβέρνηση χρησιμοποίησε ως δικαιολογία τις τρομοκρατικές επιθέσεις για να περιορίσει τίς ελευθερίες μας.

 

Το Nuit Debout φαίνεται να μοιάζει πολύ με τα κινήματα πλατειών τού 2011. Επίσης διαφαίνονται κάποιες αλλαγές στην τακτική. Για παράδειγμα, αντί μιας σταθερής παραμονής, στήνονται αντίσκηνα κάθε μέρα και μαζεύονται κάθε βράδυ. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Το Nuit Debout δεν έχει τα χαρακτηριστικά κατάληψης, γιατί πιστεύουμε πώς τα κινήματα του 2011 νικήθηκαν ακριβώς γιατί λειτουργούσαν ως καταλήψεις. Tο πρόβλημα όταν καταλαμβάνεις μια πλατεία, είναι πως ο στρατός ή η αστυνομία μπορούν ανά πάσα στιγμή να σε αποβάλουν από εκεί. Όταν ξεκινήσαμε αυτό το κίνημα είχαμε πει πως δεν θα καταλάβουμε τον χώρο. Δεν καταλαμβάνουμε τον χώρο, απλά μένουμε εδώ, χρησιμοποιούμε το χώρο για να συζητήσουμε. Δέν θέτουμε δομές στο χώρο, δεν θέτουμε σύνορα [ή φράγματα].

 

Πως αντέδρασε η αστυνομία σε αυτό;

Δεν ξέρουν τι ακριβώς να κάνουν, γιατί όταν έρχονται για να διασκορπίσουν το πλήθος, οι άνθρωποι τους αφήνουν να μπουν. Το κίνημα κυρίως δεν αντιδρά σ’ αυτό. Απλά τους αφήνει να το πράξουν. Επειδή, μόλις φύγουν, μπορούμε απλά να επιστρέψουμε πίσω. Απλά χρησιμοποιούμε τις επικοινωνίες μας και τα κοινωνικά δίκτυα για να πούμε στο κόσμο πως θα συναντηθούμε για συνέλευση ξανά. Δέν χρειαζόμαστε έναν προκαθορισμένο χώρο γι’ αυτό.

 

Μπορείς να περιγράψεις τις διάφορες αποχρώσεις τού κινήματος; Πόσο αντιπροσωπευτικός είναι ο ρόλος τού αριστερού Convergence des Luttes [ii] και του διανοητικού εμπνευστή του Φρεντερίκ Λορντόν (Frederic Lordon);

Το Convergence des Luttes αντιπροσωπεύει μόνο μια πλευρά τής κινητοποίησης. Νομίζουν ακόμα πως τα συνδικάτα είναι η κύρια δύναμη που μπορεί ν’ αλλάξει τη κοινωνία, και κινούνται στον πολιτικό χώρο τής αριστεράς, Front de Gauche[iii]. Αρκετός κόσμος στη πλατεία διαφωνεί με αυτό. Δυσπιστούμε απέναντι στα κόμματα και στα συνδικάτα γιατί θεωρούμε πως και τα δύο είναι υπεύθυνα για τη παρούσα κατάσταση.

Επομένως, υπάρχει διαφορά στη στρατηγική. Το Converge des Luttes θέλει να ενώσει τον κόσμο που αγωνίζεται ήδη. Εμείς δεν συμφωνούμε με αυτούς τους αποκλεισμούς, οι οποίοι αφορούν μια παραδοσιακή αριστερή οπτική. Εμείς θέλουμε επίσης ν’ ανοίξουμε τη πόρτα σε ανθρώπους που δεν αγωνίζονται ακόμα αλλά είναι έτοιμοι να κινητοποιηθούν απέναντι σε ποικίλα ζητήματα, όπως επίσης σε αυτούς που δεν γνωρίζουν καν γι’ αυτά τα ζητήματα. Θέλουμε να είμαστε ανοικτές στον καθένα εφόσον συμφωνεί με τις βασικές αρχές: όχι στον ρατσισμό, τον σεξισμό, την ομοφοβία και τον αντισημητισμό.

 

Σε τι διαφέρει αυτή η κινητοποίηση από παλιότερες στη Γαλλία;

Αυτή η κινητοποίηση είναι πιο ανοικτή. Αφιερώνουμε τον χρόνο να δούμε ο ένας τον άλλο, να νοιαστούμε για την καθεμιά, ούτως ώστε να μην αποκλείουμε κανέναν, ξοδεύουμε χρόνο για να συζητούμε ερωτήματα – επειδή δεν έχουν όλοι το ίδιο πολιτικό παρελθόν. Επίσης προσπαθούμε να επανεξετάσουμε τη γλώσσα και τις πρακτικές μας και να θέσουμε τις ιδέες μας με πιο σύγχρονο τρόπο.

Για παράδειγμα, εγώ είμαι αναρχικός, αλλά δεν μπορώ να βασιστώ στον παλιό αναρχισμό. Πρέπει να ενσωματώσουμε τις ιδέες και πρακτικές μας στον παρόντα χρόνο. Είναι ανάγκη να δρούμε μέσα από κοινωνικά δίκτυα όπως το Facebook ή το Twitter. Εν τέλει η κινητοποίηση είναι μη-βίαιη, δεν θέλει να παραβιάσει τους νόμους, θέλει να χρησιμοποιήσει τους νόμους χάριν της ανυπακοής. Αυτό είναι κάτι καινούριο, κάτι παράδοξο, αλλά επίσης πολύ ισχυρό.

 

Κάποιοι άσκησαν κριτική στη κινητοποίηση με το επιχείρημα ότι δεν είναι επαρκώς ανοικτή. Αυτό αληθεύει;

Νομίζω πως αυτό είναι μια πρόκληση για τη κινητοποίηση, η οποία αντανακλά ευρύτερα τα γενικά προβλήματα της γαλλικής κοινωνίας και το γεγονός ότι κάποιοι όντως αποκλείονται απ’ αυτήν. H κινητοποίηση σίγουρα είναι πιο ποικιλόμορφη από παρόμοιες αριστερές κινητοποιήσεις, ή τη κατάληψη στη La Bastille το 2011, όπου το 90% του κόσμου προερχόταν από κοινωνικά κινήματα ή την αριστερά.

Αλλά επίσης πρέπει να είμαστε πιο ανοικτές καί ν’ αντιμετωπίζουμε με σεβασμό τις διάφορες εθνο-ομάδες καί τους ανθρώπους από τα περίχωρα (banlieues). Η κινητοποίηση σήμερα δεν φτάνει ίσαμε αυτούς τους ανθρώπους γιατί τα ζητήματα που τίθενται, από μόνα τους, δεν είναι αντιπροσωπευτικά των κινητοποιήσεών τους. Πρέπει να προσπαθήσουμε περισσότερο γι’ αυτό.

 

08042016nuit-debout

 

Μετάφραση-σημειώσεις: Γιώργος Οδυσσέας

 

Πηγή: https://roarmag.org/essays/nuit-debout-interview-baki-youssouf/

[i] «Νομοσχέδιο El-Khomri» αποκαλείται η πρόταση νόμου για τις εργασιακές σχέσεις, από το όνομα της αρμόδιας υπουργού της κυβέρνησης Ολλάντ.

[ii] Κυριολεκτικά: Σύγκλιση των αγώνων, συνδικαλιστική οργάνωση.

[iii] Αριστερό Μέτωπο, συνασπισμός που συγκλήθηκε για τις ευρωεκλογές τού 2009, αποτελούμενος από το Γαλλικό Κ.Κ., την Ενωτική Αριστερά και το Αριστερό Κόμμα. Εκτός από τα προαναφερθέντα κόμματα, συμμετέχουν στον συνασπισμό τα ακόλουθα κόμματα και οργανώσεις: Ομοσπονδία για μια Κοινωνική και Οικολογική Εναλλακτική (Fédération pour une alternative sociale et écologique, FASE), Δημοκρατία και Σοσιαλισμός (République et socialisme), Συγκλίσεις και Εναλλακτική (Convergences et alternative), Αντικαπιταλιστική Αριστερά (Gauche anticapitaliste), Κομμουνιστικό Κόμμα Εργατών της Γαλλίας (Parti communiste des ouvriers de France, PCOF) και Οι Εναλλακτικοί (Les Alternatifs).

 

των S-Connessioni Precarie

 

Περισσότερο από τη φρίκη της μάχης στο Χαλέπι, ήταν η πίεση χιλιάδων μεταναστών που τελικά επέβαλε μια εύθραυστη συμφωνία σχετικά με τον πόλεμο στη Συρία. Οι εβδομάδες που αφιερώθηκαν στις διαπραγματεύσεις, οι λίγο ως πολύ ρητοί εκβιασμοί, οι αχαρακτήριστες συμφωνίες που σχετίζονται με τον κουρδικό λαό, τα χρήματα που χρειάζονται και τα χρήματα που συμφωνήθηκαν, η ανακοίνωση της επέμβασης του ΝΑΤΟ, ένα ακόμα απαράδεκτο τελεσίγραφο στην Ελλάδα, αυτή τη φορά σχετιζόμενο με τους μετανάστες· όλα αυτά φαίνεται να συνηγορούν ότι το ζήτημα των μεταναστών παίζεται στα σύνορα. Δεν είναι όμως έτσι και ό,τι συμβαίνει τριγύρω μας το δείχνει καθαρά. Είναι αρκετό να δούμε την κατάσταση που διαμορφώνεται στα ευρωπαϊκά κράτη και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μετά την Read More

Οι πολιτικοί αναλυτές θεωρούν ότι το 2009 ξεκίνησε ένας νέος κύκλος κοινωνικών εξεγέρσεων, ως απάντηση στην κατάρρευση των χρηματοπιστωτικών αγορών, την αύξηση του δημόσιου χρέους και τις πολιτικές λιτότητας. Η δεξιά, αποτελούμενη από έναν όχι πάντα ομοιογενή εσμό διαχειριστών, τεχνοκρατών, ευκατάστατων καπιταλιστών-χρηματιστών και λίγο-πολύ στερημένων μονοθεϊστών, ταλαντεύεται ανάμεσα σε μια φουτουριστική λογική που ωθεί την μηχανή των χρηματιστηρίων προς την υπεραξία και το κοινωνικό σώμα προς την κατασταλτική αναδίπλωση, επαναβεβαιώνοντας το σύνορο και τις σχέσεις συγγένειας ως θύλακες κυριαρχίας. Στη νεο-κομμουνιστική αριστερά (βλ. Σλάβοϊ Ζίζεκ, Αλαίν Μπαντιού και συντροφία) γίνεται λόγος για την επανεμφάνιση της χειραφετητικής πολιτικής σε παγκόσμια κλίμακα, από την Ουώλ Στρητ μέχρι το Κάιρο μέσω Αθήνας και Μαδρίτης, αλλά διαπιστώνεται απαισιόδοξα ότι τα υπαρκτά κινήματα δεν καταφέρνουν να μεταφράσουν μία πολλαπλότητα αιτημάτων σε μια ενιαία ανταγωνιστική πάλη. Ο Ζίζεκ επαναλαμβάνει τη φράση του Ουίλιαμ Μπάτλερ Γέιτς για να συνοψίσει την αλαζονική του διάγνωση περί της κατάστασης: «Οι καλύτεροι στερούνται κάθε πεποίθηση, ενώ οι χειρότεροι είναι γεμάτοι παθιασμένη ένταση».

Οι γκουρού της παλιάς αποικιακής Ευρώπης έχουν λυσσάξει τελευταία προσπαθώντας να εξηγήσουν στους ακτιβιστές των κινημάτων Occupy, στους Indignados, σε τρανσφεμινίστριες, σε ΑΜΕΑ-τρανς-πούστηδες-λεσβίες και postporn ότι δεν μπορούμε να κάνουμε την επανάσταση διότι δεν έχουμε ιδεολογία. Λένε «ιδεολογία», όπως η μητέρα Read More