ποίηση,μαρτυρίες

«Στην έρημο δεν πήγα ποτέ μου»: Μαριανίνα προς Σεφέρη, μέρος 2ο

επιμέλεια: Άκη Γαβριηλίδη

Σε προηγούμενο σημείωμα, την επομένη του θανάτου της Μαριανίνας Κριεζή, είχαμε πρωτοδημοσιεύσει από αυτό εδώ το μπλογκ την επιστολή που είχε στείλει η 14χρονη τότε στιχουργός στον Γιώργο Σεφέρη, ενώ λίγο αργότερα και την απάντηση του ποιητή στην επιστολή αυτή. Η δημοσίευση αυτή προκάλεσε συγκίνηση και ενδιαφέρον.

Η αλληλογραφία μεταξύ των δύο δεν περιορίστηκε σε αυτή την ανταλλαγή, αλλά συνεχίστηκε. Αναφορά στη συνέχεια αυτή υπήρξε σε ένα άρθρο του Νίκου Χριστοδούλου που δημοσιεύτηκε στο διάστημα που μεσολάβησε στο ηλεκτρονικό πλέον περιοδικό Χάρτης (τ. 39 – Μάρτιος 2022) με τίτλο Μαριανίνα Κριεζή Η αλληλογραφία με τον Σεφέρη και η Λιλιπούπολη. Επειδή όμως στο άρθρο αυτό, για προφανείς λόγους έκτασης, οι επιστολές της Κριεζή δημοσιεύθηκαν μόνο εν μέρει και όχι στο σύνολό τους, για λόγους πληρότητας της ενημέρωσης όσων ενδιαφέρονται σκεφτήκαμε να τις δημοσιεύσουμε εδώ. Και πρώτα την δεύτερη επιστολή της Κριεζή με την οποία απάντησε στην απάντηση του ποιητή.

Η επιστολή αυτή βρίσκεται στο Αρχείο Σεφέρη στην Γεννάδειο Βιβλιοθήκη, και συγκεκριμένα στον υποφάκελο 6 του φακέλου 37, του οποίου αποτελεί το στοιχείο 39-1. Ακολουθείται η ορθογραφία του πρωτοτύπου, με μόνη αλλαγή τη μετατροπή του πολυτονικού σε μονοτονικό. Αποφασίσαμε κατ’ εξαίρεση να διατηρήσουμε την ψιλή μαζί με την δασεία την οποία χρησιμοποιεί –όχι πάντα- η επιστολογράφος σε περιπτώσεις όπου γράφει τα μόρια θα και να και το άρθρο τα ενωμένα με το ρήμα που ακολουθεί όταν αυτό αρχίζει με φωνήεν.

 

10 Φεβρουαρίου 1962.

Αγαπητέ μου κε Σεφέρη.

Χρωστώ στο γράμμα σας τη μεγαλύτερη συγκίνηση της ζωής μου. Δε μπόρεσα να το δείξω σε κανένα, μόνο το κοίτταζα και το καταλάβαινα. Ως τώρα, ποιητής για μένα σήμαινε ωραίος νεκρός, κύκλος που προσφέρει απρόσωπα ένα ευλογημένο χέρι μακρυνό κάτω από χείλια κλειστά στην καθαρή συνομιλία με το δεχόμενο. Σας ξαναβρήκα στις φράσεις σας –αυτός ο εαυτός σας που ήτανε Μόνο για μένα!!… Αυτόματα, καθάρισε μπροστά μου το βιβλίο μου. Κανένας ως τώρα δε μου είχε μιλήσει τόσο άμεσα, σοβαρά και λεπτά.

Απόψε είμαι τόσο μόνη μου κι’ ο Εδουάρδος κολυμπά στη γυάλα του. Είναι αναπόφευκτο το να κολυμπά σε μια γυάλα καμμιά φορά. Είναι κιόλας εφτάμισυ, έχω σκοτούρες, έχω 200 σελίδες αμελέτητες Φυσική και Γεωγραφία για διαγωνισμό αύριο το πρωί, κι’ όμως η σκεπή του αντικρυνού σπιτιού παραμένει στεγνή και το τηλέφωνο χτυπά κάθε τόσο … δεν είναι παράξενο;

Άκουσα προχτές ν’ απαγγέλλεται στο ραδιόφωνο η «Επιφάνεια» κι’ έκλαψα. Ξέρω πως δεν υπάρχει πια τίποτα να λεχθή μετά απ’ αυτό. Δεν είσαστε ο στίχος που διδάσκει, που τέρπει, που συντροφεύει, μα γυμνός ο κόσμος μου … πώς αλλοιώς να το πω; Πριν δυο μέρες είχα διαγωνισμό στην Έκθεση με θέμα «ο μικρός μου κόσμος». Έγραψα απ’ την ψυχή μου με βάση την «Άρνηση», τη «Λυπημένη», τα «Σχόλια», τα «Τριζόνια», το «Λίγο ακόμη», το «Μόνη», το «Ζεστό νερό», το «από την Piazza San Nicolo» (αυτό!), το «Πέλαγο σμίγει κατά τη δύση», εσάς. Σας ευχαριστώ. Στην ηλικία μου δεν σας ικανοποιούσε η δημιουργία σας γιατί δεν είχατε την ευκαιρία να διαβάσετε Γιώργο Σεφέρη.

Σκέφτηκα πως μελοποιημένα τα ποιήματά σας, ιδίως η «Άρνηση» (η μεγάλη μου αγάπη) χάνουν το πνεύμα της σιωπής τους, τη χροιά τους.

Όπου και να πάτε, η Ελλάδα σάς πληγώνει … Γιατί λοιπόν να προσφέρεσθε από τόσο μακρυά; Γιατί να βρέχει εκεί που είσαστε, μακρυά από τα κοχύλια και τις αραποσυκιές σας; Πώς μπορέσατε και σείς νἂχετε μια ζωή σαν όλους μας; Πώς μπόρεσαν οι άνθρωποι και σας να σας πικράνουν; Γιατί να μην έχετε την ευκαιρία να τραβάτε κουπί τ’ απογεύματα, να σας αγκαλιάζουν οι άνθρωποι απ’ όλες τις μεριές δίχως χωρισμούς, δίχως θλίψη, δίχως καταρροή; Τότε, το ξέρω, δεν θάσαστε ποιητής. Όμως … εγώ θέλω νἂσαστε ευτυχισμένος.

Στην έρημο δεν πήγα ποτέ μου, μα θα τὤθελα πολύ. Τούτο το Πάσχα μόνο θα πρωτοταξιδέψω έξω απ’ την Ελλάδα. Πρέπει να δω, πρέπει ν’ ακούσω· δε βρίσκω πια υλικό στον εαυτό μου. Όμως πάντα έχω ανάγκη να γράφω … δεν ξέρω τι θἂκανα χωρίς αυτό. Ο Εδουάρδος έμαθε γραφομηχανή κι’ έχει την αναίδεια να σας στέλνη δυο δείγματα….

Όχι, δεν ξέρετε τον μπαμπά. Για την πολυκοσμία της Ύδρας, δεν έχετε δίκηο. Ζήσατε ίσως την αγορά και τη λουρίδα γης και θάλασσας που ανήκει στους τουρίστες. Θἂθελα να σας δείξω τα κρεμαστά ακρογιάλια, τα κρυφά σαν το εσωτερικό ανάβλυσμα της «Άρνησης», τον πρωινό βυθό, να σας αφήσω ν’ ακούσετε από τη βεράντα του σπιτιού που βρίσκεται ψηλά κι’ απομακρυσμένα τους κρότους του νησιού, να σας μαζέψω λίγες πεταλίδες. Κάτι άστρα της θάλασσας, κάτι χαμόκλαδα που σμίγουν έτσι όπως η φύση τἂφησε, ο γρύλλος, ο γυρισμός της ψαρόβαρκας, το παιδί με το ντενεκέ κάτω απ’ τη λάμπα του πηγαδιού, κάτι ανταύγειες νερού και χρωμάτων –να η Ύδρα.

Σας στέλνω γι’ άλλη μια φορά την αγάπη μου, ανάμεσα σε μια συννεφιασμένη νύχτα. Τώρα το Φεβρουάρη, έχει και ’δω κάτι νεροποντές… Όλος ο κόσμος γκρινιάζει και φτερνίζεται σε μια κάμαρα με το τζάκι του. Να προσέχετε την πρωινή υγρασία.

Σας ευχαριστώ ως τον ουρανό μ’ ολόκληρη την καρδιά μου

Μαριανίνα

Κλασσικό

2 σκέψεις σχετικά με το “«Στην έρημο δεν πήγα ποτέ μου»: Μαριανίνα προς Σεφέρη, μέρος 2ο

  1. Ο/Η Στέλιος Τσεκούρας λέει:

    Αυτό το κείμενο, στο οποίο καμία πρόταση δεν έχει νόημα, θεωρείται Τέχνη;;;
    Λυπάμαι βαθύτατα.
    Αλλού αυτά!!!

    • Ο/Η Α.Γ. λέει:

      Μήπως το σχόλιο αυτό προοριζόταν για κάποια άλλη συζήτηση και μπήκε κατά λάθος εδώ;
      Μάλλον θα αστειεύεστε.
      Όχι, κύριέ μου, αυτό το κείμενο ούτε είναι, ούτε θεωρείται από κανέναν τέχνη. Είναι απλώς μία ιδιωτική επιστολή.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.