ρατσισμός,Ανάλυση λόγου,Δίκαιο

Άμα είσαι Πόντιος δικαιούσαι να σκοτώνεις;

του Άκη Γαβριηλίδη

Σήμερα, διέρρευσε στη δημοσιότητα (δεν διευκρινίζεται από ποιον) το απολογητικό υπόμνημα που συνέταξε ο Αλέξης Κούγιας για λογαριασμό ενός εκ των επτά αστυνομικών που κατηγορούνται για ανθρωποκτονία από πρόθεση (εις βάρος του Νίκου Σαμπάνη), απόπειρα ανθρωποκτονίας κατά συρροή και οπλοχρησία.

Κάτι που προξενεί εντύπωση στο υπόμνημα αυτό είναι ότι, στο πρώτο του κεφάλαιο με τίτλο «Προσωπικά στοιχεία», ο κατηγορούμενος –ή/ και ο συνήγορός του- κρίνουν σκόπιμο να δηλώσουν και το εξής:

Ο πατέρας μου έχει καταγωγή από τον Πόντο και η μητέρα μου είναι από τις Σέρρες.

Η γνωστοποίηση αυτή έχει κάτι το ατσούμπαλο, το ξεκάρφωτο. Δεν είναι πολύ σαφές γιατί βρίσκεται εδώ και τι αναμένεται να εισφέρει. Καταρχάς, η καταγωγή του καθενός γονιού προσδιορίζεται κατά τρόπο ασύμμετρο: ο «Πόντος» είναι μία πολύ ευρεία περιοχή, και λογικά δεν είναι δυνατό σε αυτήν να γεννήθηκε ο πατέρας κάποιου σημερινού 25χρονου αλλά, το πολύ, ο παππούς, αν όχι ο προπάππος του. Ο πατέρας του προφανώς θα γεννήθηκε και αυτός σε κάποια πόλη, κατά τεκμήριο της Ελλάδας, ή ίσως και όχι, αλλά πάντως πόλη γνωστή και προσδιορισμένη όσο και οι Σέρρες. Είναι μάλιστα δυνατό, και πολύ πιθανό, κάποιος να «έχει καταγωγή από τον Πόντο» και ταυτόχρονα να γεννήθηκε στις Σέρρες. Εάν η μητέρα απλώς «είναι από τις Σέρρες», τότε αυτό σημαίνει ότι προφανώς δεν κατάγεται από τον Πόντο –ίσως είναι «ντόπια», με την συνήθη ή με την κατά νόμον έννοια του όρου· εάν καταγόταν, αυτό ασφαλώς θα είχε αναφερθεί και για εκείνην, εφόσον κρίνεται ως κάτι θετικό και αξιέπαινο.

Γιατί όμως κρίνεται ως τέτοιο;

Στο μυαλό του Κούγια, και των περισσότερων Ελλήνων δικαστών (και Ελλήνων γενικώς), το να είσαι Πόντιος φαίνεται ότι συνιστά ελαφρυντικό. Η ιδιότητα του Ποντίου είναι συνώνυμη με την ιδιότητα του θύματος (γενοκτονίας)· δεν μπορεί ένα θύμα γενοκτονίας να είναι ταυτόχρονα και δράστης ανθρωποκτονίας. Ιδίως εάν «ασχολείται με παραδοσιακούς χορούς» (σ. 4 του υπομνήματος). Ποιους χορούς; Ίσως π.χ. την σέρρα, η οποία στο ελληνικό κράτος έχει μεταβαφτιστεί σε «πυρρίχιο», δηλαδή σε έναν ανδροπρεπή χορό που διατρανώνει την πολεμική αρετή των ορεσίβιων ανταρτών και χορεύεται από μαυροντυμένους άντρες –ή ενίοτε και παιδιά– που κραδαίνουν μαχαίρια και αναπαριστούν μια μονομαχία.

Όπως κι αν έχει όμως, η γεμάτη νόημα αναφορά στην καταγωγή του φερόμενου ως δράστη συνιστά το συμπλήρωμα, την κατοπτρική αντανάκλαση, της γνωστής σε όλους –και πρώτα απ’ όλα στους φονιάδες- πληροφορίας περί της εθνοτικής καταγωγής των θυμάτων της ένοπλης επίθεσης: «εγώ είμαι Πόντιος και Έλληνας Μακεδόνας, όχι κανένας γύφτος». Και, ως τέτοια, είναι φυσικά μια απεχθής άσκηση racial profiling, και μία ανερυθρίαστη ομολογία της φυλετικής ιεραρχίας με βάση την οποία θεωρούν μερικοί μερικοί δεδομένο ότι λειτουργεί η ελληνική δικαιοσύνη.

Η τελευταία βέβαια έχει τώρα την ευκαιρία να τους διαψεύσει.

Δεν είμαι όμως πολύ αισιόδοξος ότι θα το κάνει.

Κλασσικό

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.